III SA/Gd 621/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 4 maja 2015r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie m.in. art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), nie stwierdził u J. B. choroby zawodowej – alergicznego nieżytu nosa, wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. B. rozpoczęła pracę zawodową w 1954 r. Organ podał wszystkie zakłady pracy, w których pracowała skarżąca oraz okresy tej pracy. Od 1973r. do 1992r. skarżąca była zatrudniona w Poczcie S.A. Region Sieci w G. jako doręczyciel. Obecnie przebywa na emeryturze. Do obowiązków zawodowych J. B. podczas zatrudnienia w Poczcie S.A. na stanowisku doręczyciel należało dzielenie i układanie przesyłek listowych oraz gazet według ustalonego planu doręczeń, wpisywanie do księgi przesyłek awizowanych, pobieranie z kasy głównej i przeliczanie gotówki na wypłaty przekazów pocztowych, doręczanie korespondencji oraz sporządzanie dokumentacji po obsłudze rejonu doręczeń. Wykonując czynności zawodowe J. B. nie była narażona na czynniki alergizujące. Na podstawie specjalistycznych badań laryngologicznych przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz na podstawie dokumentacji medycznej nie rozpoznano u J. B. alergicznego nieżytu nosa. W związku z tym wydane zostało orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W dniu 25.02.2015r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenie zostało opracowane jedynie na podstawie zgromadzonej dokumentacji. J. B. nie mogła stawić się w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. ze względu na zły stan zdrowia. J. B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Decyzją z dnia 17 czerwca 2015r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że oba orzeczenia lekarskie nie potwierdziły, by skarżąca cierpiała na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych – alergiczny nieżyt nosa. Skarżąca cierpi natomiast na przewlekłe zapalenie zatok, która to choroba w wykazie chorób zawodowych nie figuruje. Organ wyjaśnił, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykazanie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W sprawie niniejszej żaden z tych warunków nie został spełniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w decyzję J. B. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie: – art. 237 § 1 pkt 3 k.p. oraz § 2, § 6 ust. 1 pkt 5, § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie wykonanie prawidłowo wszystkich czynności przewidzianych w tym rozporządzeniu; – art.7-9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla prawidłowego jej załatwienia. Zdaniem skarżącej organy wadliwie nie ustaliły związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy a wystąpieniem choroby zawodowej. Nie przeprowadzono postępowania dowodowego, który pozwoliłby na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dokonane przez organy medycyny pracy badania zostały przeprowadzone w sposób niedokładny. Nie zweryfikowano wcześniej przeprowadzonych badań, a dokonana w toku postępowania diagnostyka miała charakter rutynowy, bez obecności skarżącej. W jej ocenie należało uznać zawodową etiologię przewlekłej choroby nosa. Zdaniem skarżącej wykazano, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Czynnik szkodliwy, który spowodował u niej schorzenia występował wyłącznie w środowisku pracy i stwarzał ryzyko powstania choroby nosa. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2015r. (k. 44-45) skarżąca dodała, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy opiera się jedynie na przesłanej dokumentacji. Skarżąca nie była badana przez lekarzy orzeczników. Ważny jest fakt, że skarżąca przedstawiła wszelkie badania i specjalistyczne opinie lekarskie sprzed kilku lat, potwierdzające alergiczny nieżyt nosa. Skarżąca podała, że przez 18 lat w zakładzie pracy przebywała w pomieszczeniu zadymionym z pracownikami, którzy palili papierosy przez 8 godzin dziennie, wobec czego była narażona na dym papierosowy. Wdychała wiele toksycznych substancji zawartych w dymie. Wskazane warunki pracy nie zostały wzięte pod uwagę przez organ. Narażona była także na toksyczność tuszu stosowanego do druku gazet. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015r. pełnomocnik skarżącej podał, że pracodawca w okresie zatrudnienia skarżącej nigdy nie sporządził karty oceny narażenia zawodowego. Pisma, które były kierowane do pracodawcy przez organ nie dotyczyły konkretnie czynników alergizujących, a wysnuto z nich wnioski dotyczące takich czynników. Ponadto nie dokonano prawidłowych ustaleń, bowiem nieżyt nosa nieprawidłowo leczony może przerodzić się w chorobę, która jest poważniejsza, czyli w przewlekłe zapalenie zatok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za chorobę zawodową, zgodnie z treścią art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014r., poz. 1502) uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykaz chorób zawodowych wraz ze wskazaniem okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( tj. Dz.U. z 2013 r. poz.1367). W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy przywołanego rozporządzenia - z uwagi na to, że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonano w czasie jego obowiązywania, tj. w dniu 3 października 2012 r. Zgodnie z punktem 12 załącznika do w/w rozporządzenia chorobą zawodową jest alergiczny nieżyt nosa. Z załącznika tego wynika też, że w przypadku tej choroby udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, powinny wystąpić w okresie jednego roku. Podkreślenia wymaga, że w świetle powyższych przepisów samo rozpoznanie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych nie oznacza uznania tej choroby za chorobę zawodową; musi ponadto istnieć związek tej choroby z narażeniem zawodowym, a udokumentowane objawy niektórych wymienionych w załączniku chorób muszą wystąpić w określonym czasie po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym. Nie stwierdzono, by skarżąca była narażona na czynniki alergizujące w środowisku pracy. Zarzut błędnego ustalenia tej okoliczności w oparciu o odpowiedź pracodawcy na pismo nie dotyczące konkretnie czynników alergizujących nie uwzględnia tego, że organy oparły swe ustalenie nie tylko na tym dokumencie. Najistotniejszy w niniejszej sprawie jest jednak fakt, że u skarżącej obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych- alergicznego nieżytu nosa. Rozpoznano u niej inną chorobę, nie ujętą w wykazie chorób zawodowych – zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego. Z kolei z dokumentacji lekarskiej skarżącej wynika , że leczy się ona na przewlekłe zapalenie zatok w poradni laryngologicznej od 1992 r. W 2007 r. była poddana operacji zatoki szczękowej prawej. Z dokumentacji lekarskiej nie wynika, by u skarżącej rozpoznano alergiczny nieżyt nosa. Skarżąca podała, że przedstawiła wszelkie badania oraz specjalistyczne opinie lekarskie sprzed kilku lat , które potwierdzają alergiczny nieżyt nosa (pismo skarżącej z dnia 12 sierpnia 2015 r. k. 44 akt ). Podkreślenia wobec tego wymaga, że choć skarżąca twierdzi, że wcześniejsze badania i opinie lekarskie potwierdzają u niej alergiczny nieżyt nosa, nie powołała się na żaden konkretny dokument, z którego okoliczność ta miałaby wynikać, wobec czego twierdzenia te należy uznać za gołosłowne. Zarzutu skarżącej, dotyczącego dokonania wadliwych ustaleń z tego względu, że - w jej ocenie - nieprawidłowo leczony nieżyt nosa może przerodzić się przewlekłe zapalenie zatok - Sąd nie podziela. Orzeczenia lekarskie wydawane są przez lekarzy, czyli osoby mające zawodową wiedzę o rozpoznawaniu i leczeniu chorób. Nie rozpoznali oni u skarżącej alergicznego nieżytu nosa. Tego rodzaju choroba nigdy nie była rozpoznana u skarżącej, mimo że od 1992 r. pozostaje ona pod opieką specjalistycznej poradni - poradni laryngologicznej, w której leczy się z powodu przewlekłego zapalenia zatok. Ponadto - co należy podkreślić - skarżąca przebyła w 2007 r. operację laryngologiczną - zatoki szczękowej prawej. Zabiegi operacyjne poprzedza wnikliwa diagnostyka, by osiągnąć oczekiwany rezultat i uniknąć m.in. powikłań. Przed tego rodzaju zabiegami odbywają się różnego rodzaju badania i konsultacje. Mimo to nie stwierdzono u skarżącej choroby, wskazywanej przez nią w niniejszym postępowaniu. Alergiczny nieżyt nosa i przewlekłe zapalenie zatok to dwie różne choroby, i tylko ta pierwsza została przez ustawodawcę uznana za chorobę zawodową, a takiej choroby u skarżącej nigdy nie rozpoznano. Odnosząc się do twierdzeń i zarzutów skarżącej wskazać trzeba, że Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania rzetelności wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich, podobnie jak nie znalazły takich podstaw organy obu instancji. Z uwagi na to, że nie rozpoznano u skarżącej alergicznego nieżytu nosa znajdującego się w wykazie chorób zawodowych, a ponadto nie został spełniony wymóg pojawienia się udokumentowanych objawów chorobowych w okresie roku po zakończeniu pracy zawodowej, pozostałe zarzuty skarżącej, dotyczące wadliwie przeprowadzonego postępowania, nie mogły wywrzeć oczekiwanego przez nią skutku. Zauważyć ponadto należy, że okoliczność wydania orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. jedynie w oparciu o dokumentację lekarską nie stoi w sprzeczności z wymogiem "przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą", o jakim mowa w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Z § 6 ust. 1 rozporządzenia wynika, że lekarz wydaje orzeczenie m.in. na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych oraz dokumentacji medycznej, a takimi wynikami i dokumentami Instytut dysponował. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy zasadnie stwierdziły, że skarżąca nie cierpi na chorobę zawodową - alergiczny nieżyt nosa. Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.