III SA/Gd 624/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-04-13
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może nakazać Staroście wykonanie czynności związanych z organizacją ruchu, w tym usunięcie progów zwalniających, zabezpieczenie budynku przed drganiami czy ograniczenie prędkości, na podstawie przepisów o samorządzie powiatowym dotyczących niewykonywania przez organ czynności nakazanych prawem lub naruszania praw osób trzecich?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może nakazać Staroście wykonania czynności związanych z organizacją ruchu, takich jak usunięcie progów zwalniających, zabezpieczenie budynku przed drganiami czy ograniczenie prędkości, jeśli przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku podjęcia konkretnych działań. Skarga oparta na przepisach o samorządzie powiatowym dotyczących niewykonywania czynności nakazanych prawem lub naruszania praw osób trzecich wymaga wykazania istnienia normy prawnej, która wprost obliguje organ do podjęcia określonych czynności, a nie jedynie możliwości podjęcia takich działań.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Starostę czynności nakazanych prawem, zarzucając zatwierdzenie niedopuszczalnych rozwiązań organizacji ruchu polegających na montażu progów zwalniających, które miały uszkodzić jej budynek. Skarżąca domagała się nakazania usunięcia progów, wykonania nowej organizacji ruchu, montażu wibroizolacji, ograniczenia prędkości pojazdów oraz nałożenia grzywny na zabezpieczenie prac remontowych. Starosta wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak wykazania przez skarżącą niewypełnionej przez organ normy prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J.R-D. na niewykonanie przez Starostę czynności nakazanych prawem oddala skargę.
W dniu 21 maja 2021 r. J. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę ( sporządzoną w dniu 17 maja 2021r.) na akt Starosty z dnia 16 września 2015 r., nr [...], zatwierdzający stałą zmianę organizacji ruchu w ciągu drogi gminnej ul. S. w P., polegającą na zamontowaniu progów zwalniających wyspowych przy przejściu dla pieszych, zgodnie z przedstawionym projektem. Jednocześnie skarżąca, powołując się na art. 88 ust.1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym , wniosła o:
1. nakazanie Staroście usunięcia przedmiotowych progów zwalniających,
2. nałożenia obowiązku wykonania organizacji ruchu w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., A., S., D. w P. z uwzględnieniem powiązania jej z trasą W.-P.-M. stanowiącą zjazd do G. przez M.-K., z drogi wojewódzkiej [...] R.-H., przy:
a. zachowaniu zasad bezpieczeństwa dla wszystkich użytkowników skrzyżowania oraz sąsiadujących nieruchomości;
b. uwzględnieniu ochrony przed oddziaływaniami dynamicznymi - poprawie stanu technicznego drogi w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Św. A., S., D. w P.;
c. uwzględnieniu w rozwiązaniach technicznych także stanu i wieku istniejących obiektów znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie;
3. nałożenie obowiązku wykonania ścianki szczelinowej lub zamontowania
wibroizolacji w obszarze przenoszenia drgań między źródłem wzbudzenia
drgań a budynkiem skarżącej do czasu realizacji pkt. 2;
4. nałożenie obowiązku na drogach DP [...], DP[...], DG ul. S. w P. w powiązaniu z trasą W.-P.-M. stanowiącą dojazd do G. przez M.-K. z drogi wojewódzkiej [...] R.-H., nadzoru i kontroli poruszających się pojazdów, poprzez ograniczenia prędkości pojazdów i przejazdów pojazdów ciężkich;
5. nałożenie grzywny na zabezpieczenie koniecznych prac remontowych w domu skarżącej, powstałych wskutek zatwierdzenia niedopuszczalnych rozwiązań organizacji ruchu w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Św. A., S., D. w P..
W dniu 16 lipca 2021 r. , na mocy art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzono rozdzielenie skarg zawartych w piśmie z dnia 17 maja 2021 r. przez wyłączenie do odrębnego rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 88 ust.1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym ( sygn. akt III SA/Gd 624/21).
Skarga , której przedmiotem był akt Starosty z dnia 16 września 2015 r. nr [...], zatwierdzający stałą zmianę organizacji ruchu ( sygn. akt III SA/Gd 515/21), została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 marca 2022 r.
W niniejszej sprawie , dotyczącej niewykonania czynności nakazanych prawem (sygn. akt III SA/Gd 624/21) skarżąca zarzuciła, że Starosta zatwierdził niedopuszczalne rozwiązania organizacji ruchu. Zarówno na etapie zatwierdzenia, jak i realizacji projektu doszło do rażących nieprawidłowości – wyrażono zgodę na zamontowanie progów wyspowych zbyt blisko przejścia dla pieszych i w niedopuszczalnej odległości od domu skarżącej , na zamontowanie progów nad konstrukcjami inżynierskimi , na nieprawidłowe oświetlenie i odwodnienie progów, montażu progów dokonano rażąco naruszając przepisy - zamontowano progi bez koniecznych elementów mocujących, o zwiększonych parametrach i niedopuszczalnej wysokości, zbyt blisko skrzyżowania i przejścia dla pieszych , nie zamontowano oznakowania progów, ich oświetlenia i odwodnienia.
Skarżąca wskazywała na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drodze - wraz z załącznikami, ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych , ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.
Skarżąca opisała podejmowane przez siebie działania informowania organów o złym stanie technicznym swego budynku, uszkodzonego już wcześniej przy wykonywanych robotach sieci kanalizacyjnej oraz budowie ul. S.. Podała, że prosiła wielokrotnie o dokonanie takiej zmiany organizacji ruchu w obrębie skrzyżowania, przy którym zamieszkuje, by osiągnąć bezpieczeństwo wszystkich użytkowników i zabezpieczyć obiekty bezpośrednio z nim sąsiadujące przed kolejnymi uszkodzeniami. Występowała do Policji o egzekwowanie istniejących ograniczeń, do dyrekcji firm przewozowych o ograniczenie tonażu i szybkości. Zamontowanie spornych progów zwalniających w 2016r. oraz rażąco naruszająca prawo organizacja ruchu w rejonie P. spowodowały kolejne uszkodzenia jej domu.
Skarżąca podała zakres prac zabezpieczających budynek i ich koszt, powołała się na konieczność całkowitej zmiany źródła ogrzewania z uwagi na pęknięcia komina i podała koszt tych prac. Wskazała, że na Powiat należy nałożyć obowiązek wykonania wibroizolacji, nałożyć grzywnę na poczet wskazanych robót , że należy nakazać wykonanie zmiany organizacji ruchu tak w obszarze skrzyżowania, jak i P., bezpiecznej dla użytkowników dróg i budynków bezpośrednio sąsiadujących z drogą.
Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że skarżąca nie wskazała niewypełnionej przez organ normy prawnej, co uniemożliwia uwzględnienie skargi wniesionej w oparciu o art. 88 ust.1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Możliwość taka istnieje , gdy odpowiedni przepis prawa nakłada na organ obowiązek pojęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej i stwierdzony zostanie związek przyczynowy między bezczynnością organu w wykonaniu tego obowiązku a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. Negatywny stosunek skarżącej do działań organu administracji nie został przez nią powiązany z niedopełnieniem określonego, przepisanego prawem obowiązku po stronie organu.
Organ wskazał, że poza zakresem jego kompetencji jest organizacja ruchu w zakresie ul. S. i św. A. w P.. Pierwsza z nich jest drogą gminną, druga zaś- mimo że jest drogą powiatową, przeszła w zarząd Gminy. Część czynności żądanych przez skarżącą nie była możliwa do zrealizowania z przyczyn technicznych, a ograniczenie prędkości w pobliżu nieruchomości skarżącej obowiązuje od wielu lat. Akt zatwierdzający stałą organizację ruchu nr [...] został uchylony, co skarżąca sama wskazała w treści skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Wniesiona skarga została oparta o przepisy art. 88 ust.1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 528), dalej powoływanej także jako "ustawa". Zgodnie z art. 88 ustawy:
1. Przepisy art. 87 stosuje się odpowiednio, gdy organ powiatu nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko powiatu.
Przywołany powyżej art. 87 ustawy stanowi:
1. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił.
3. Skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców powiatu, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.
Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdy dochodzi do naruszenia czyjegoś interesu prawnego lub uprawnienia , bowiem organ powiatu nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne i faktyczne narusza prawa osoby trzeciej, osoba taka może wnieść do sądu administracyjnego skargę opartą o wskazane powyżej przepisy.
Przed wniesieniem skargi skarżąca wnosiła pisma dotyczące zmiany organizacji ruchu oraz demontażu progów zwalniających ( pismo z dnia 8 września 2020 r., ponaglenia z dnia 4 stycznia 2021r. oraz z dnia 19 kwietnia 2021 r. – w aktach administracyjnych).
Skarżąca swoją skargę powiązała z aktem Starosty z dnia 16 września 2015 r., nr [...] o zatwierdzeniu stałej zmiany organizacji ruchu w ciągu drogi gminnej ul. S. w P., polegającej na zamontowaniu progów zwalniających wyspowych przy przejściu dla pieszych.
Skarżąca wskazała na naruszenie szeregu aktów prawnych przy podejmowaniu aktu Starosty, jak również na nieprawidłowości podczas montażu przedmiotowych progów. Przedstawiła swoje działania zmierzające do ochrony jej budynku, który już wcześniej został uszkodzony na skutek robót sieci kanalizacyjnej i budowy ul. S., a który, w związku z wadliwą organizacją ruchu dotyczącą progów zwalniających oraz organizacją ruchu w rejonie P., uległ kolejnym uszkodzeniom.
Stwierdzenia wobec tego wymaga, że skarżąca w treści skargi, którą sporządziła w dniu 17 maja 2021 r., zażądała nakazania usunięcia przedmiotowych progów zwalniających, które zamontowano w 2016 r., a jednocześnie oświadczyła, że w dniu 23 kwietnia 2021 r. zostały one zdemontowane. Zauważyć należy, że w art. 87 i 88 ustawy ustawodawca posłużył się innymi określeniami – w art. 87 ust.1 ustawy użył określenia "interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone", zaś w art. 88 ust. 1 ustawy – "nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa (...)". Skoro przed wniesieniem przez skarżącą przedmiotowej skargi progi zwalniające zostały zdemontowane, nie zachodziła już sytuacja, by organ przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne naruszał prawa osób trzecich ( skarżącej).
Omawiany przepis dotyczy ponadto sytuacji, gdy podejmowane przez organ czynności prawne lub faktyczne naruszają – co należy podkreślić - prawa (skarżącej). Tymczasem skarżąca nie powoływała się na naruszenie jej praw, a na naruszenie aktów prawnych. Zauważyć mimo to należy, że skarżąca , wskazując na uszkodzenie jej budynku , nawiązuje - choć nie wprost – do pojęcia mienia, unormowanego art. 44 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Na skutek zatwierdzenia stałej organizacji ruchu w postaci zamontowania progów zwalniających nie odebrano ani nie ograniczono jednak skarżącej prawa własności, nie nałożono też na nią nowego obowiązku ani nie zmieniono obowiązku dotychczasowego. W przypadku naruszenia własności w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, właścicielowi - na gruncie prawa cywilnego - przysługuje przeciwko osobie, która takiego naruszenia dokonała roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń ( art. 222 § 2 k.c.). Jak już wyżej wskazano, w przypadku art. 88 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym konieczne jest istnienie stanu naruszania prawa skarżącego, przez podejmowane przez organ czynności prawne lub faktyczne. Nie oznacza to jednak, że strona skarżąca, powołująca się w skardze na naruszanie jej praw przez podejmowane przez organ konkretne czynności prawne czy faktyczne, może bez ograniczeń , już po wniesieniu skargi, powoływać się na kolejne naruszenia – przez podejmowanie innych czynności prawnych czy faktycznych. Niniejsza sprawa dotyczy organizacji ruchu, której przedmiotem było zamontowanie progów zwalniających oraz sposób realizacji tej organizacji ruchu, bowiem kontrola sądowoadministracyjna jest kontrolą działalności administracji publicznej w ściśle określonym zakresie, związanym najczęściej z konkretnym rozstrzygnięciem lub bezczynnością w jego podjęciu. Uwaga ta związana jest z treścią wniosku skarżącej z dnia 11 kwietnia 2022 r., w którym wystąpiła ona m.in. o wstrzymanie wykonania robót drogowych, rozpoczętych dnia 23 kwietnia 2022 r.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że jeszcze przed wniesieniem skargi nie tylko został – w dniu 20 stycznia 2021 r. - formalnie uchylony sam akt Starosty o zatwierdzeniu organizacji ruchu, która polegała na zamontowaniu progów zwalniających, ale z uwagi na zdemontowanie progów nie były też podejmowane związane z nim czynności prawne i faktyczne.
Przechodząc do dalszych rozważań zauważyć należy, że skarżąca powoływała się na naruszenie aktów prawnych, bez wskazywania ich jednostek redakcyjnych.
W załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drodze (Dz.U. z 2019 r. poz.2311) określono m.in. znaki drogowe stosowane przy progach zwalniających i określono zasady posadowienia tych progów.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm.) w art. 19 ust.2 pkt 3 i 4 stanowi, że zarządcami dróg powiatowych jest zarząd powiatu, a gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta). Przepis art. 20 w/w ustawy określa, że do zarządcy drogi należy w szczególności:
1) opracowywanie projektów planów rozwoju sieci drogowej oraz bieżące informowanie o tych planach organów właściwych do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;
2) opracowywanie projektów planów finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich;
3) pełnienie funkcji inwestora;
4) utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2;
5) realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu;
6) przygotowanie infrastruktury drogowej dla potrzeb obronnych oraz wykonywanie innych zadań na rzecz obronności kraju;
7) koordynacja robót w pasie drogowym;
8) wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych;
9) prowadzenie ewidencji dróg, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz udostępnianie ich na żądanie uprawnionym organom;
9a) sporządzanie informacji o drogach publicznych oraz przekazywanie ich Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad;
10) przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz przepraw promowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym weryfikację cech i wskazanie usterek, które wymagają prac konserwacyjnych lub naprawczych ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego;
10a) badanie wpływu robót drogowych na bezpieczeństwo ruchu drogowego;
11) wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających;
12) przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników;
13) przeciwdziałanie niekorzystnym przeobrażeniom środowiska mogącym powstać lub powstającym w następstwie budowy lub utrzymania dróg;
14) wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich dla ruchu oraz wyznaczanie objazdów drogami różnej kategorii, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia;
15) dokonywanie okresowych pomiarów ruchu drogowego;
16) utrzymywanie zieleni przydrożnej, w tym sadzenie i usuwanie drzew oraz krzewów;
17) nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości;
18) nabywanie nieruchomości innych niż wymienione w pkt 17 na potrzeby zarządzania drogami i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego do nich prawa;
19) zarządzanie i utrzymywanie kanałów technologicznych i pobieranie opłat, o których mowa w art. 39 ust. 7;
20) zarządzanie bezpieczeństwem dróg w transeuropejskiej sieci drogowej.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. , poz. 124, ze zm.) stanowi w § 2 ust.1 , że jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie oraz przebudowie dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych, a także przy projektowaniu i budowie urządzeń niezwiązanych z drogami publicznymi, sytuowanych w ich pasach drogowych.
Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. nr 2019, poz. 2310 ze zm.) określa znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania ( § 1 ust.1 ).
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz.U. 2021r., poz.450 ze zm.) w art. 10 ust. 5 i 6 stanowi, że ruchem na drogach powiatowych i gminnych zarządza Starosta , z zastrzeżeniem, że ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych , zarządza Prezydent miasta. Wojewoda natomiast – w myśl art. 10 ust.2 pkt 2 i 3 , sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach powiatowych i gminnych.
Choć skarżąca nie przywołała rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem ( Dz.U. z 2017 r., poz. 784) zauważyć należy, że – zgodnie z jego § 1:
1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki:
1) zarządzania ruchem na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu, a zwłaszcza działania w zakresie sporządzania, opiniowania, zatwierdzania projektów organizacji ruchu i wprowadzania organizacji ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego;
2) wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem.
§ 2.
1. Działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez:
1) podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności:
a) sporządzanie projektów organizacji ruchu,
b) przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia,
c) rozpatrywanie projektów organizacji ruchu,
d) zatwierdzanie organizacji ruchu,
e) przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji,
f) nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu,
g) nadzór i analizę istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności,
h) nadzór nad zarządzaniem ruchem;
2) obsługę systemów sterowania ruchem, sterowanie ruchem za pomocą znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów;
3) wprowadzanie tymczasowych zakazów lub ograniczeń w ruchu w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
1a. Projekt stałej albo zmiennej organizacji ruchu sporządza się przed wszczęciem postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o pozwoleniu na budowę albo przed zgłoszeniem wykonywania robót budowlanych.
2. Działania, o których mowa w ust. 1, realizują, odpowiednio do kompetencji, organ zarządzający ruchem, podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe.
3. Działania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i b, mogą być realizowane przez jednostki inne niż wymienione w ust. 2.
§ 3.
1. Organ zarządzający ruchem w szczególności:
1) rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu;
2) opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu;
3) zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu;
4) przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji;
5) przechowuje projekty organizacji ruchu i prowadzi ich ewidencję;
6) opiniuje geometrię drogi w projektach budowlanych;
7) prowadzi kontrolę prawidłowości zastosowania i funkcjonowania znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ich zgodności z zatwierdzoną organizacją ruchu;
8) współpracuje w zakresie organizacji ruchu i jego bezpieczeństwa z innymi organami zarządzającymi ruchem, podmiotami zarządzającymi drogami wewnętrznymi, zarządami dróg i zarządcami infrastruktury kolejowej, Policją oraz innymi jednostkami.
Dodatkowo na rozprawie skarżąca powołała się na przepisy "ustaw samorządowych, które nakazują wykonywanie półrocznych przeglądów skrzyżowań".
Mając na uwadze powyższe Sąd zauważając , że skarżąca przywoływała przepisy powyższych aktów prawnych ( poza rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem) w celu wykazania naruszeń prawa , dokonał oceny tych przepisów ( w tym w/w rozporządzenia) przez pryzmat przesłanek z art. 88 ust.1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym.
Zgodnie z art. 88 ust.1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym nakazanie przez sąd administracyjny wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżącego może nastąpić m.in. wówczas, gdy organ powiatu nie wykonuje czynności nakazanych prawem. Unormowanie to powiązać należy z żądaniami skargi.
Sąd zauważa, że przywołane wyżej akty prawne nie zawierają unormowań, nakładających na organ obowiązek wykonania organizacji ruchu w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Św. A., S., D. w P. z uwzględnieniem powiązania jej z trasą W.-P.-M. stanowiącą zjazd do G. przez M.-K., z drogi wojewódzkiej [...] R.-H., przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa dla wszystkich użytkowników skrzyżowania oraz sąsiadujących nieruchomości; przy uwzględnieniu ochrony przed oddziaływaniami dynamicznymi - poprawie stanu technicznego drogi w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Św. A., S., D. w P.; uwzględnieniu w rozwiązaniach technicznych także stanu i wieku istniejących obiektów znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, jak również nakładających na organ nadzór i kontrolę poruszających się pojazdów, poprzez ograniczenia prędkości pojazdów i przejazdów pojazdów ciężkich - na drogach DP [...], DP[...], DG ul. S. w P. w powiązaniu z trasą W.-P.-M., stanowiącą dojazd do G. przez M.-K. z drogi wojewódzkiej [...] R.-H..
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepis art. 88 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wymaga ustalenia normy prawnej, która wprost nakazywałaby organowi powiatu podjęcie uchwały określonej treści. Ustawodawca, poprzez redakcję przepisu art. 88 ustawy o samorządzie powiatowym dał wyraz temu, że nie chodzi tu o czynności możliwe do podjęcia, lecz o czynności zawierające element obligatoryjności ( por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2247/17 , publ. LEX nr 2497059). Choć przywołany wyrok dotyczy uchwały, ma on również zastosowanie do czynności nakazanych prawem, o jakich mowa w art. 88 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, których organ nie wykonuje.
Tak więc w niniejszej sprawie konieczne było ustalenie normy prawnej , która wprost nakazywałaby organowi podjęcie wskazanych przez skarżącą czynności. Analizowane akty prawne nie zawierają jednak takich norm. Wykonanie określonej organizacji ruchu czy ograniczenie prędkości pojazdów w konkretnym miejscu nie jest nakazane przepisami prawa.
Skarżąca wnosiła o nakazanie organowi zabezpieczenia środków na konieczne prace remontowe jej domu czy wykonanie ścianki szczelinowej lub zamontowania wibroizolacji w obszarze przenoszenia drgań między źródłem wzbudzenia drgań a budynkiem skarżącej. W tym stanie rzeczy, wobec niespełnienia przesłanek z art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym, nie było możliwe nakazanie – na podstawie art. 88 ust.2 ustawy wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżącego.
Z uwagi na powyższe stanowisko Sąd nie dokonywał rozważań dotyczących możliwości lub braku możliwości nakazania organowi wykonania wskazywanych przez skarżącą czynności oraz oceny ich niezbędności.
Zauważyć ponadto należy, że skarżąca domagała się nałożenia wskazanych przez siebie obowiązków na Starostę, a art. 88 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego można nakazać organowi nadzoru.
Mając powyższe na uwadze Sąd, uznając skargę za bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło