III SA/Gd 628/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie NSA Anna Orłowska (spr.), WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia zawiesić postępowanie. E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 października 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 4 września 2013 r. Nr [...], mocą której odmówiono E. W. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem K. K.. Powodem odmowy przyznania świadczenia było ustalenie, że dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium ustawowe wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), ponieważ wyniósł 627, 96 zł (przy kryterium 623 zł). W ocenie Kolegium skarżąca nie spełniła także innej przesłanki przyznania świadczenia, o której mowa w art. 16 a ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli zrezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Kolegium skarżąca nie zrezygnowała bowiem z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem. K. K. legitymuje się bowiem orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od 2003 r. Natomiast jak ustalono w sprawie E. W. w sierpniu 2013 r. podjęła na okres miesiąca pracę na ¼ etatu. W uzasadnieniu decyzji obu instancji nie zawarto szczegółowego wyliczenia dochodu na osobę rodzinie. Kolegium ustosunkowało się mimo to do zawartego w odwołaniu zarzutu, że dochód został wyliczony nieprawidłowo, ponieważ uwzględniono w nim dochody E. W., K. K., a także Z. K., która zamieszkuje w innym miejscu niż skarżąca i jej ojciec i nie łoży żadnych pieniędzy na utrzymanie K. K.. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych za rodzinę uznaje się m.in. małżonków. Matka strony stanowi zatem rodzinę jej ojca nawet jeżeli mieszka osobno i nie partycypuje w ponoszonych wydatkach związanych z opieką nad osobą niepełnosprawną. W złożonej skardze E. W. zarzuciła organowi wydanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją., Zgodnie bowiem z wyrokiem TK z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13 art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U 2012, poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wobec powyższego organy błędnie ustaliły, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia, gdyż faktycznie nie wygasło ono z dniem 1 lipca 2013 r., a świadczenie było przyznane bezterminowo. Skarżąca wyjaśniła, że po rzekomym wygaśnięciu decyzji z dniem 1 lipca 2013 r. złożyła ponowny wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wówczas okazało się, że nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia i oddalano wniosek. W tej sytuacji skarżąca uzupełniła następnie braki związane z rezygnacją z zatrudnienia, jednakże okazało się, że przez to minimalnie przekroczyła dochód na osobę w rodzinie. Jednocześnie wskazała, że po korekcie zeznania podatkowego za 2012 r. dochód skarżącej nie przekroczy wymaganego kryterium dochodowego. W ocenie skarżącej wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego, postępowanie prowadzone przez organy powinno być umorzone, ponieważ świadczenie przysługuje jej na podstawie wcześniej wydanej decyzji, która nie wygasła z dniem 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w związku z wystąpieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1026/13) do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym "Czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie, w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie (postanowienie TK z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt P 1/14). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. podjął zawieszone postępowanie ze skargi E. W. i skierował sprawę na rozprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie zawieszenie postępowania sądowego jest uzasadnione faktem, że przed Trybunałem Konstytucyjnym nadal toczy się postępowanie zarejestrowane pod sygnaturą K 38/13, zainicjowane wnioskiem z dnia 26 lipca 2013 r., złożonym przez grupę posłów na Sejm RP, o zbadanie zgodności przepisów art. 16 a ust. 2 – ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Ocena konstytucyjności art. 16 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2775/13 i I OSK 2829/13 - dostępne w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Definitywne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem od wyniku toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania mającego na celu zbadanie zgodności z normami wyższego rzędu wskazanych powyżej regulacji zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.