III SA/Gd 632/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-06-26
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pożyczki od osób prywatnych oraz dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego, mimo braku faktycznych dochodów z jego uprawy, powinny być uwzględniane przy ustalaniu kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pożyczki od osób prywatnych stanowią przychód podlegający wliczeniu do dochodu na potrzeby ustalenia kryterium dochodowego w postępowaniu o zasiłek celowy, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Podobnie, dochód z gospodarstwa rolnego jest ustalany ryczałtowo na podstawie jego powierzchni (art. 8 ust. 9 ustawy), niezależnie od faktycznych dochodów z jego uprawy. W związku z tym, dochód skarżącej przekroczył ustalone kryterium dochodowe, co uniemożliwiło przyznanie zasiłku celowego.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o przyznanie zasiłku celowego, jednak organ pierwszej instancji odmówił, uznając, że jej dochód przekracza kryterium dochodowe. Organ uwzględnił pożyczki od znajomych oraz ryczałtowy dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję, argumentując, że pożyczki nie stanowią dochodu, a dochód z gospodarstwa rolnego jest fikcyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia 7 marca 2013 r. nr [...] Burmistrz, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 2009 r. nr 175 poz. 1362 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), odmówił M. W. przyznania zasiłku celowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, (...) przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł.
Z materiału dowodowego wynika, że M. W. (dalej: "strona" lub "skarżąca") prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej źródłem utrzymania są pieniądze pożyczone od przyjaciół i rodziny w wysokości 800 zł w lutym oraz 1.500 zł w marcu 2013 r. Ponadto posiada ona gospodarstwo rolne, z którego nie czerpie żadnych dochodów. Organ podkreślił, że sam fakt sam posiadania gospodarstwa rolnego zobowiązuje do wyliczania dochodu zgodnie z ustawą o pomocy społecznej oraz ww. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. Tak obliczony dochód strony wynosi 1.379,98 zł. (dochód z jednego hektara przeliczeniowego - 250 zł z 5,5175 ha). Zatem łączny miesięczny dochód wynosi 2.175,38 zł, co przekracza kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
W związku z tymi okolicznościami nie ma podstaw do przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie bieżących rachunków oraz zakupu żywności i leków.
Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że organ w sposób rażący zniekształcił stan faktyczny. Obliczenia organu mają charakter fikcyjny i nie odnoszą się do jej sytuacji życiowej i materialnej.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 maja 2013 r. nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856), art. 17 ust 1, art. 127 § 2, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 1, art. 41 ustawy o pomocy społecznej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja w sprawie zasiłku celowego zależy od spełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jednak zapada ona w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ rozpatrujący sprawę może, ale nie musi przyznawać zasiłku.
Kryterium dochodowe stanowi stałą, określoną powszechnie obowiązującymi przepisami prawa kwotę, obecnie wynoszącą dla osoby samotnie gospodarującej 542 zł (§ 1 pkt 1 lit a powoływanego rozporządzenia).
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nadto w myśl art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia Rady Ministrów przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 zł. W związku z faktem, że strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku w miesiącu lutym 2013 r., pod uwagę należało wziąć dochód osiągnięty przez nią w miesiącu styczniu 2013 r.
Organ odwoławczy powołał się na wyrażany powszechnie w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że do dochodów, w oparciu o regulację art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, należy zaliczyć również pożyczki i kredyty, które mogą stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania środkami z nich pochodzącymi, a nie są zaliczane do dochodu w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Prawidłowo również organ pierwszej instancji ustalił tzw. ryczałtowy dochód gospodarstwa rolnego należącego do strony. W myśl art. 8 ust. 9 przedmiotowej ustawy, jest on wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Przy czym przepis ten przyjmuje dla celów udzielania świadczeń z pomocy społecznej, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny. Nie przewiduje on jakichkolwiek wyjątków od zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 724/09).
W ocenie organu odwoławczego dochód strony został obliczony prawidłowo i niewątpliwie przekracza kryterium dochodowe. Wyłącznie, gdyby osiągnęła w miesiącu styczniu dochód niższy od kryterium dochodowego, zasadnym byłoby rozpatrywanie sprawy w granicach uznania administracyjnego. Następnie zauważył, że organ niższej instancji nie rozważył możliwości przyznania stronie pomocy na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, niemniej jednak z akt sprawy nie wynika, by zaistniały szczególne okoliczności lub zdarzenia losowe uzasadniające przyznanie świadczenia.
M. W. zaskarżyła powyższą decyzję organ odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc, że przy obliczaniu dochodu błędnie uwzględniono pożyczki od osób prywatnych. Z definicji dochodu wynika zaś, że za dochód uznaje się takie jego składniki, które powodują przysporzenie majątkowe, a pożyczka, co do zasady podlegająca zwrotowi, takim przysporzeniem nie jest. Błędne jest również wywiedzenie z samego faktu posiadania gospodarstwa dochodu. Wskazała, że organ nie zastanowił się nad okolicznościami, które powodują, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. Sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego nie zmienia sytuacji dochodowej strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2014 r. (przesłanym drogą elektroniczną) skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie i zarzuciła naruszenie art. 6 – 9, art. 11, art. 15, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 2 k.p.a.
Skarżąca złożyła również przesłany drogą elektroniczną wniosek o odroczenie terminu rozprawy, który został przez Sąd na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. oddalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". Sąd nie jest jednak uprawniony do kontrolowania zaskarżonych decyzji z punktu widzenia ich celowości i słuszności.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Przedmiotowa regulacja oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę zwrotu "[...] może być przyznany [...]".
Jego przyznanie jednak w każdym przypadku zależy od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust.1 pkt 1 ww. ustawy. W myśl tego przepisu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, [...] przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Wskazana wyżej kwota kryterium dochodowego została zweryfikowana na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U z 2012r. poz. 823) i obowiązywała w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota zarzutu skarżącej dotyczy błędnego – w jej ocenie – ustalenia kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Skarżąca stoi na stanowisku, że przy obliczaniu dochodu błędnie uwzględniono pożyczkę od osób prywatnych, również błędne jest stanowisko organów, że skarżąca uzyskuje dochód z samego faktu posiadania gospodarstwa rolnego, gdy w rzeczywistości nie własnej winy skarżąca takiego dochodu nie uzyskuje.
Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdził, że kryterium dochodowe zostało precyzyjnie i prawidłowo wyliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami i wskazane w uzasadnieniu ww. decyzji.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca w miesiącu styczniu 2013 r. uzyskała dochód w wysokości 2179,38 zł. Na tak ustalony dochód składała się kwota pożyczki w wysokości 800 zł oraz dochód z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w wysokości 1379,38 zł - skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,5175 ha przeliczeniowych (okoliczność bezsporna).
Zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne (...) oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Art. 8 ust. 4 określa zaś, jakie przychody nie stanowią dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy.
W myśl art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Tym samym, wszelkie pozostałe przychody, bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód.
Z powyższego wynika, że katalog obciążeń pomniejszających dochód jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu są na gruncie ustawy o pomocy społecznej zamknięte.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów ustawy należy stwierdzić, że zarówno katalog odliczeń jak i katalog pomniejszeń nie obejmują kwot uzyskanych z tytułu pożyczki (patrz wykrok NSA z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 700/06, LEX nr 320923). W tymże wyroku przedstawiono stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania środków przeznaczonych na bieżące utrzymanie, albowiem pożyczka, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki. Dlatego też nawet kwoty pożyczek, czy kredytów wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej przychód podlegający wliczeniu do dochodu.
Z kolei rozważenia wymaga, czy dochód z gospodarstwa rolnego, którego właścicielką jest skarżąca, winien być uwzględniony w ogólnym dochodzie strony i to pomimo, że, jak twierdzi, nie osiąga z tego tytułu żadnego dochodu.
W przekonaniu Sądu odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca. Podzielić bowiem należy ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że art. 8 ust. 9 ustawy określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Jest on wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Przy czym przepis art. 8 ust. 9 ustawy przyjmuje dla celów udzielania świadczeń z pomocy społecznej, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny. Nie przewiduje on jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia tego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 724/09, LEX nr 582495 i z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09, LEX nr 595943). Uznać tym samym należy, że ustawodawca przyjął domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza bowiem rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu. Już samo rolnicze przeznaczenie gruntów oraz ich powierzchnia automatycznie przesądzają, że osoba lub rodzina czerpie dochody z tego gospodarstwa. W związku z tym, nawet gdyby faktycznie dochody z gospodarstwa rolnego nie były czerpane, to i tak względem zainteresowanego będzie działać domniemanie, co do osiągania z tych gruntów określonych dochodów (tak NSA w wyroku z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OSK 302/09, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle redakcji art. 8 ust. 9 ustawy, nie budzącej wątpliwości wykładni językowej tego przepisu oraz orzeczeń sądów administracyjnych wydanych na jego podstawie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącej o nieosiąganiu dochodów z gospodarstwa rolnego, gdyż przepisy ustawy nie uzależniają dochodu z gospodarstwa rolnego od faktycznego sposobu jego wykorzystania.
Zgodnie z treścią art. 8 ust. 9 ustawy w związku z § 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2012.823).
przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250, 00 zł..
W podsumowaniu, jako że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,5175 ha przeliczeniowych, to na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy prawidłowo przyjęto, że miesięczny dochód skarżącej z gospodarstwa rolnego wynosił 1379,38 zł, co po zsumowaniu z kwotą pożyczki w wysokości 800 zł daje w rezultacie kwotę 2179,38 zł i znacznie przekracza kryterium dochodowe ustalone w niniejszej sprawie w wysokości 542 zł. Skarżąca nie spełniła zatem warunków do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego.
W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze podniesione w odwołaniu zarzuty, brak było również podstaw do przyznania skarżącej zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 ustawy.
Wyżej wymieniony przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Specjalny zasiłek celowy może być zatem przyznany osobie lub rodzinie uzyskującej dochód przekraczający kryterium dochodowe. Jednocześnie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek rozważenia sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego", przy czym na ocenę w tym zakresie nie ma wpływu wysokość uzyskiwanego dochodu. Sąd podziela stanowisko organu, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by uzasadnione było przyznanie skarżącej takiej nadzwyczajnej pomocy, skarżąca nie wskazała również na istnienie nadzwyczajnych okoliczności, czy wystąpienie zdarzeń losowych, mających negatywny wpływ na sytuację finansową skarżącej.
W ocenie Sądu organy obydwu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych znając dokładnie sytuację życiową skarżącej (w następstwie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ I instancji – art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej), i prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nadto organy orzekające w sprawie prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Na koniec odnosząc się do faktu złożenia przez skarżącą wniosku z dnia 25 czerwca 2014 r. o odroczenie terminu rozprawy oraz pisma procesowego z dnia 23 czerwca 2014 r., to należy zaważyć, że zostały one przesłane do Sądu drogą elektroniczną, co za tym idzie, nie zostały przez skarżąca własnoręcznie podpisane. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 12 maja 2014r., sygn. akt I OPS 10/13: "w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że pismo takie - po jego wydrukowaniu - jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku." (LEX nr 1459207).
Jako że wniosek o odroczenie terminu rozprawy wpłynął do Sądu na dzień przed wyznaczonym terminem rozprawy, zaś pismo z dnia 23 czerwca 2013 r. w dniu rozprawy, Sąd nie wezwał skarżącej do uzupełniania braków formalnych ww. pism. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się prawie rok ( skarga została wniesiona do organu odwoławczego w dniu 28 czerwca 2013 r.), bowiem Sąd oczekiwał na wcześniejsze rozpoznanie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Dopiero po jego zakończeniu Sąd mógł wyznaczyć termin rozprawy o czym skarżąca została poinformowana w dniu 13 czerwca 2014 r. ( dowód: z.p.o. w aktach sprawy). Wynika z powyższego, że skarżąca – przed wyznaczonym terminem rozprawy - dysponowała wystarczającą ilością czasu by złożyć kolejne pisma procesowe. Tymczasem skarżąca złożyła je na dzień przed terminem rozprawy i w dniu rozprawy. Dodać należy, że skarżąca przesyłając oba pisma drogą elektroniczną musiała zdawać sobie sprawę z faktu, że zawierają one braki formalne ( brak własnoręcznego podpisu)
i jako takie nie są skuteczne. W toku postępowanie przed Sądem w sprawie przyznania jej prawa pomocy ( sygn. akt III SO/Gd 5/13) skarżąca była bowiem wielokrotnie wzywana do uzupełnienia braków formalnych pism poprzez ich własnoręczne podpisanie, w tym o treści art. art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a..
Wobec powyższego Sąd nie odniósł się do sformułowanych w piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. zarzutów i wniosków.
Z kolei odnośnie wniosku o odroczenie terminu rozprawy, to należy zauważyć, że rozpatrywanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki stanowi nakaz konstytucyjny określony w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ponadto art. 7 p.p.s.a. stanowi, że Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Zgodnie z treścią art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Niemniej jednak sąd nie może pozbawić strony prawa do uczestniczenia w rozprawie w przypadkach gdy nieobecność strony jest usprawiedliwiona, to jest gdy zaistnieje przyczyna, o której mowa w art. 109 p.p.s.a. W świetle tego przepisu rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Sąd nie może zatem uwzględnić wniosku o odroczenie terminu rozprawy w sytuacji, gdy powołano się nim na podstawy, które wykraczają poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a.
W taki stanie sprawy, brak było podstaw do odroczenia terminu rozprawy w dniu 26 czerwca 2014 r., Sąd nie stwierdził bowiem istnienia okoliczności, o których mowa w art. 109 p.p.s.a.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając to na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło