III SA/Gd 641/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-11-09

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Jacek Hyla, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia wychowawczego było zasadne w sytuacji, gdy organ dowiedział się o wspólnym sprawowaniu opieki nad dziećmi przez oboje małżonków po wydaniu ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie jednemu z nich, a jeśli tak, to czy prawidłowo odmówiono świadczenia temu rodzicowi, który złożył wniosek jako drugi, mimo że jego wniosek nie zawierał braków formalnych?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego było zasadne, ponieważ informacja o wspólnym sprawowaniu opieki nad dziećmi przez oboje małżonków stanowiła nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania pierwotnej decyzji, lecz nieznaną organowi. W sytuacji zbiegu prawa do świadczenia wychowawczego obojga rodziców, świadczenie przysługuje temu, kto pierwszy złożył wniosek, nawet jeśli wniosek ten wymagał uzupełnienia, pod warunkiem że uzupełnienie nastąpiło w terminie.
Stan faktyczny
Skarżący D. S. otrzymał świadczenie wychowawcze na syna decyzją z dnia 25 maja 2016 r. Po wznowieniu postępowania, decyzją z 27 lutego 2017 r. Wójt Gminy K. uchylił poprzednią decyzję i odmówił świadczenia, powołując się na fakt wspólnego sprawowania opieki nad dziećmi przez D. S. i jego żonę M. S., która złożyła wniosek o świadczenie wcześniej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, kwestionując zasadność wznowienia postępowania i błędne ustalenie pierwszeństwa złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 29 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 27 lutego 2017 r. nr [...] na mocy której organ I instancji po wznowieniu postępowania w sprawie, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] wydaną w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Z akt przedmiotowej sprawy wynikają następujące istotne okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] organ I instancji - po rozparzeniu wniosku D. S. z dnia 11 kwietnia 2016 r. - przyznał mu świadczenie wychowawcze na - syna R. S., jako drugie dziecko w rodzinie, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 2 pkt 11, 4, 5, 13, 27 ust. 3, 28, 48 i 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016, poz. 195 ze zm.) Decyzja została doręczona wnioskodawcy dnia 30 maja 2016r., nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. Wójt Gminy K. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia 25 maja 2016 r, wskazując w uzasadnieniu, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydal decyzję. Po przeprowadzeniu postepowania wznowieniowego, decyzją z dnia 27 lutego 2017 r. Wójt Gminy K. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję własną z dnia 25 maja 2016 r., przyznającą D. S. prawo do świadczenia wychowawczego na syna na okres 2016/2017 i odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia na ten okres. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w art. 22 stanowi m.in., że w sytuacji gdy opieka nad dzieckiem jest sprawowana przez oboje rodziców, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przedmiotowej sprawie poza wnioskiem złożonym przez ojca, wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego złożyła także M. S. - matka dziecka i żona D. S. M. S., złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w dniu 1 kwietnia 2016r., a w dniu 28 kwietnia 2016 r. wniosła do organu korektę tego wniosku. Organ podkreślił, że wydając decyzję przyznającą świadczenie ojcu, nie miał informacji, że małżonkowie wspólnie sprawują opiekę nad dziećmi i z tego powodu nie zastosował w sprawie art. 22 cyt. ustawy. Wydając decyzję przyznającą świadczenia ojcu, kierował się bowiem postanowieniem Sądu Okręgowego [...] II Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn.. akt [...], w którym D. S. udzielono zabezpieczenia w postaci ustalenia miejsca pobytu dzieci tj. P. S. i R. S. przy ojcu na czas trwania postępowania rozwodowego. Informację z GOPS w K. potwierdzającą, że małżonkowie sprawują wspólną opiekę nad dziećmi, organ I instancji otrzymał zaś dopiero we wrześniu 2016 r. D. S. wniósł dowołanie od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 27 lutego 2017 r., podnosząc, że w sprawie nie zaszły podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji przyznającej mu świadczenie. Organ był przez wnioskodawcę poinformowany o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych, a wszystkie ewentualne nieprawidłowości postępowania wynikały wyłącznie z opieszałości i zaniechań samego organu, a nie z winy skarżącego. Organ zobowiązany był bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy już na etapie składania wniosków przez małżonków. Tymczasem wywiad mający ustalić sytuacje rodziny został przeprowadzony przez GOPR w K. dopiero w dniu 22 sierpnia 2016 r. tj. 3 miesiące od wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu świadczenia. Niezależnie od tego skarżący wskazał, że to on, a nie jego żona, jako pierwszy wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia. Za wniosek o przyznanie świadczenia złożony przez M. S. powinna być bowiem uznana dopiero "korekta wniosku" z dnia 28 kwietnia 2016 r. Decyzją z dnia 29 maja 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 27 lutego 2017 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy wskazał, że D. S. i M. S. pozostają w związku małżeńskim i mają dwóch synów P. ur. 2010 i R. ur. W 2012 r. Małżonkowie są w trakcie rozwodu z powództwa D. S.. Ma mocy postanowienia z dnia 29 kwietnia 2014 r. [...] Sąd Okręgowy w Gdańsku udzielił D. S. zabezpieczenia przez ustalenie na czas trwania postępowania miejsca pobytu małoletnich dzieci przy ojcu. Wyrok rozwodowy (nieprawomocny) zapadł w dniu 4 lutego 2016 r. w wyroku tym pełnię władzy rodzicielskiej powierzono jednak pozwanej M. S., zaś powodowi ograniczono władzę rodzicielską do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dzieci. Od wyroku tego powód złożył apelację, wobec czego nadal pozostaje w mocy zabezpieczenie roszczenia z dnia 29 kwietnia 2014 r. i miejsce pobytu dzieci jest przy ojcu. Co istotne, faktycznie małżonkowie oboje nadal zamieszkują razem z dziećmi i wspólnie sprawują nad nimi opiekę, co potwierdza ocena środowiskowa przeprowadzona na wniosek organu właściwego w sprawie świadczenia wychowawczego, skierowany do GOPS w K., po złożeniu przez M. S. odwołania od decyzji z dnia 25 lipca 2016 r. o odmowie przyznania świadczenia. Fakt sprawowania wspólnej opieki nad dzieckiem, której to okoliczności skarżący nie zaprzecza powoduje zaś, zgodnie z art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wystąpienie zbiegu praw rodziców do świadczenia. Okolicznością decydującą, któremu z rodziców należało przyznać świadczenie, jest pierwszeństwo złożenia wniosku. Decydujące znaczenie ma zatem data złożenia wniosku, nawet zawierającego braki, a nie data korekty wniosku. M. S. złożyła zatem wniosek jako pierwsza, bo już w dniu 1 kwietnia 2016 r. Kolegium za niezasadne uznało także zarzuty skarżącego wskazujące na brak podstaw do wznowienia postepowania i uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu świadczenie wychowawcze. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji nie wiedział o wspólnym sprawowaniu opieki nad dziećmi przez oboje małżonków. Okoliczność ta ujawniła się dopiero w dniu 5 września 2016 r., kiedy do organu wpłynęła ocena sytuacji rodziny sporządzona po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego GOPS w K.. Reasumując, w ocenie Kolegium w sprawie zasadnie zastosowano art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając wydaną wobec D. S. decyzję, orzeczono jednocześnie o odmowie przyznania mu świadczenia dokonując prawidłowej wykładni art. 22 cyt. ustawy i uwzględniając wszystkie, w tym nowoujawnione okoliczności przedmiotowej sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. S. wniósł o uchylenie ww. decyzji Kolegium z dnia 29 maja 2017 r. i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji z dnia 27 lutego 2017 r., a także o umorzenie postępowania wznowieniowego. W skardze powtórzone zostały zarzuty podniesione uprzednio przez skarżącego w odwołaniu tj: 1. zarzut bezpodstawnego wznowienia postępowania, przez co naruszono art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. a także art. 16 Kpc. W ocenie skarżącego w sprawie nie zaistniały żadne nowe okoliczności. Te bowiem, na które powołuje się organ tj. fakt wspólnego sprawowania opieki nad dziećmi były już znane w dacie złożenia wniosku przez skarżącego. 2. zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego na etapie składania wniosków, w tym zlecenie GOPS przeprowadzenia wywiadu dopiero w sierpniu 2016 r., przez co naruszono odpowiednio art. 8 i 9 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a.. 3. zarzut błędnego uznania, że skarżący nie złożył jako pierwszy wniosku spełniającego wszystkie konieczne warunki formalne i merytoryczne oraz błędne uznanie, że organ zlecając przeprowadzenie wywiadu przez GOPS ustalił stan faktyczny sprawy w okresie poprzedzającym sporządzenie wywiadu, a nie w okresie sporządzenia wywiadu, przez, co naruszono art. 22 ustawy o pomocy państw w wychowywaniu dzieci. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga na wstępie to, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji może być stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy K., na mocy której organ I instancji po wznowieniu postępowania w sprawie, uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 25 maja 2016 r., wydaną w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ II instancji zasadnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, należycie ustalił stan faktyczny na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest w pierwszej kolejności dopuszczalność uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej z powodu ujawnienia się nowej - w ocenie organów - okoliczności, jaką było uzyskanie przez organ I instancji informacji o wspólnym sprawowaniu opieki nad dziećmi przez oboje małżonków. Organy podały, że informacja ta ujawniła się w dniu 5 września 2016 r., kiedy do organu wpłynęła ocena sytuacji rodziny sporządzona po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kodeks postępowania administracyjnego w drodze wyjątku od sformułowanej w art. 15 zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy administracji wydanych przez nie decyzji. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a.. Orzekające w sprawie organy jako podstawę wznowienia postępowania wskazały przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Zgodnie z jego treścią w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższego wynika, że nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej. Nie będzie uzasadniać wznowienia postępowania powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, że ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku jego zaniedbań (np. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego) lub też z innych powodów ( por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11; wyrok dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc poczynione powyżej uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie tutejszego Sądu organy obu instancji trafnie przyjęły, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wznowienie postepowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 25 maja 2016 r. W rozpatrywanej sprawie taką okolicznością była uzyskana przez organ I instancji w dniu 5 września 2016 r. informacja o wspólnym sprawowaniu opieki nad dziećmi przez oboje małżonków, którą uzyskano z oceny sytuacji rodziny sporządzonej przez pracownika socjalnego GOPS w K.. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016, poz. 195 ze zm.), dalej zwanej "ustawą" celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2), do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3). Zgodnie z art. 2 pkt 16 rodzina w rozumieniu ustawy - oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); (...). Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, marnotrawienia świadczenia wychowawczego lub wydatkowania go niezgodnie z celem, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji (art. 15 ust. 2). Należy mieć również na uwadze przepis art. 22 ustawy, który stanowi, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się. W świetle wskazanych regulacji prawnych nie może budzić wątpliwości, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego jest wyłącznie ten rodzic dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad tym dzieckiem lub każdy z rodziców w sytuacji opieki naprzemiennej adekwatnie do liczby dni opieki. Na gruncie tych przepisów nie jest oczywiście wykluczone, że taka faktyczna opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez oboje rodziców, wtedy o uprawnieniu rodzica zadecyduje data złożenia wniosku. Ustalenie osoby lub osób sprawującej faktyczną opiekę nad dzieckiem spoczywa na organie administracji publicznej, a obowiązek ten aktualizuje się w sytuacji, gdy tak jak w kontrolowanej sprawie, każdy z rodziców dziecka oddzielnie zwrócił się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na to samo dziecko. Jak wynika z akt administracyjnych M. S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w dniu 1 kwietnia 2016 r. jednak wniosek ten zawierał braki, wobec czego, zgodnie z art. 19 ustawy, w dniu 28 kwietnia 2016 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku, co też w tym samym dniu uczyniła. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy stanowi, że w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Z kolei zgodnie z art. 61 § 3a k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej. Jak wynika z akt sprawy wniosek M. S. został wprowadzony do systemu teleinformatycznego organu I instancji w dniu 1 kwietnia 2016r., nadto na wezwanie wniosek ten został uzupełniony w terminie, tym samym prawidłowe jest stanowisko organów, że M. S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w dniu 1 kwietnia 2016 r. Z kolei wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia został złożony drogą elektroniczną w dniu 11 kwietnia 2016 r., został jednak rozpatrzony wcześniej niż wniosek M. S. nie zawierał bowiem braków. Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Okręgowego w [...] Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] w którym D. S. udzielono zabezpieczenia w postaci ustalenia miejsca pobytu dzieci tj. P. S. i R. S. przy ojcu na czas trwania postępowania rozwodowego, co rodziło domniemanie, że dzieci zamieszkują wspólnie tylko z ojcem i że to on sprawuje nad nimi opiekę ( vide art. 22 zdanie pierwsze ustawy). Powyższe uwzględnił organ I instancji przyznając skarżącemu świadczenie wychowawcze. Dopiero w toku postępowania w sprawie przyznania M. S. prawa do świadczenia wychowawczego ustalono, że dzieci są wychowywane przez oboje rodziców. W związku bowiem z zaistniałą sytuacją złożenia przez oboje rodziców wniosków o świadczenia wychowawcze na te same dzieci oraz w związku z art. 15 ust. 1 i art. 22 ustawy, został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, u obojga małżonków. Ustalono, że cała rodzina mieszka wspólnie w jednym mieszkaniu, oboje rodzice sprawują odpowiedzialnie władzę rodzicielska i mimo istniejącego konfliktu miedzy małżonkami, dzieci są odpowiednio zabezpieczone przez oboje rodziców. Wobec powyższego Sąd nie mógł podzielić stanowiska skarżącego, że organy błędnie uznały, że nie złożył on jako pierwszy wniosku spełniającego wszystkie konieczne warunki formalne i merytoryczne. Jak bowiem wskazano powyżej, wniosek M. S. został złożony wcześniej od wniosku skarżącego, zaś okoliczność, że wymagał on uzupełnienia, nie miał znaczenia w sytuacji, gdy został w terminie uzupełniony. W piśmiennictwie podkreśla się, że uzupełnienie w terminie braków oznacza, że czynność uzyskuje moc od chwili jej dokonania, a nie od chwili konwalidacji. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc (na przyszłość), nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (por. Zbigniew R. Kmiecik, Charakter prawny żądania wszczęcia postępowania, (w:) Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, LEX/el). Powyższe stanowisko doktryny znajduje w pełni potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skoro więc M. S. uzupełniła wniosek w zakreślonym terminie, to konwalidowała dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego i wniosek ten wywołał skutki prawne od dnia jego złożenia. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 22 ustawy poprzez błędne uznanie, że organ zlecając przeprowadzenie wywiadu przez GOPS ustalił stan faktyczny sprawy w okresie poprzedzającym sporządzenie wywiadu, a nie w okresie sporządzenia wywiadu. W toku postępowania skarżący nie zaprzeczał, że wraz z żoną cały czas wspólnie wychowują dzieci, zaś w odwołaniu wprost stwierdził, że: "oczywistym było, że rodzice małoletniego R. S. zamieszkują wspólnie z dziećmi". Dodatkowo z treści opinii z dnia 5 września 2016 r. nie wynika, by w okresie poprzedzającym jej sporządzenie, któreś z rodziców nie sprawowało opieki nad dziećmi, co z pewnością zostałoby w trakcie rozmowy z pracownikiem GOPS podniesione i co znalazłoby odzwierciedlenie w treści opinii. Tymczasem w opinii, powołując się na wyjaśnienia obojga małżonków, stwierdzono, że: " mieszkanie jest wspólne obojga małżonków i oboje nie chcą tego mieszkania opuścić, również ze względu na dzieci." Uwzględniając powyższe rozważania nie można zarzucić organom, iż błędnie przyjęły, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zasadnie doszło zatem do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 25 maja 2016 r. Również wydana w wyniku wznowienia postępowania decyzja o uchyleniu ww. decyzji i odmowa przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego jest zgodna z prawem. W sytuacji bowiem, gdy opieka nad dziećmi sprawowana jest równocześnie przez oboje z rodziców, zgodnie z art. 22 ustawy, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złożył wniosek, zaś w niniejszej sprawie jako pierwsza wniosek złożyła M. S.. W tym kontekście nietrafne okazały się również zarzuty naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a., poprzez zlecenie GOPS przeprowadzenie wywiadu dopiero w sierpniu 2016 r. Jak bowiem wynika z powyższego, organ rozpoznając wniosek skarżącego nie miał podstaw by wątpić, że nie sprawuje on wyłącznej opieki nad synami, nie zachodziła zatem sytuacja, o której stanowi art. 15 ust. 1 i 2 ustawy i nie było potrzeby występowania do GOPS o udzielenie informacji dotyczących sprawowania przez skarżącego opieki nad synem. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło