III SA/Gd 676/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-03-05

Skład orzekający: Janina Guść, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny ma obowiązek ujawnić w ewidencji gruntów i budynków datę nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, zgodnie z prawomocnym orzeczeniem sądu, i czy aktualizacja ewidencji może nastąpić z mocą wsteczną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy w zakresie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków daty nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, zgodnie z prawomocnymi orzeczeniami sądu. Sąd podkreślił, że aktualizacja ewidencji ma charakter rejestrowy i następuje z dniem wprowadzenia zmian (skutek ex nunc), a nie z mocą wsteczną (ex tunc), co oznacza, że nie można uzyskać wypisu z ewidencji zawierającego dane sprzed daty faktycznej aktualizacji.
Stan faktyczny
Ł. P. i A. P. złożyli wniosek o sprostowanie ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...]3 i [...]17, domagając się ujawnienia ich jako właścicieli na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w Lęborku stwierdzających nabycie własności przez zasiedzenie z dniem 26 czerwca 2017 r. Starosta Lęborski odmówił aktualizacji, a Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i k.p.a. poprzez niezastosowanie prawomocnych orzeczeń sądowych, nierzetelne prowadzenie ewidencji oraz bezczynność organów. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji lub ich uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Lęborskiego z dnia 26 czerwca 2025 r. Zasądził od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2025 r., nr WIGK-II.7221.18.2025.KO w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia 26 czerwca 2025 r., nr G.6622.6.2025.KW; 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego Ł. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia 2 czerwca 2025 r. do Starosty Lęborskiego wpłynęło wezwanie Ł. P. oraz A. P. do sprostowania treści ewidencji gruntów i budynków w zakresie jej niezgodności ze stanem prawnym na dzień 26 czerwca 2017 r. dotyczącej działek nr [...]3 i [...]17 obręb N., gm. W. Wnioskodawcy zażądali sprostowania treści ewidencji gruntów i budynków w zakresie jej niezgodności ze stanem prawnym poprzez wykazanie informacji o właścicielach ww. działek ewidencyjnych na podstawie postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy w Lęborku z dni 14 grudnia 2021 r. i 23 sierpnia 2023 r. (odpowiednio sygn. akt: I Ns 419/19 i I Ns 481/21). W pozostałej części wniosek dotyczył wydania wypisu z rejestru gruntów i został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. W dniu 18 czerwca 2025 r. wnioskodawca zapoznał się z aktami sprawy i wniósł zastrzeżenia. Zdaniem wnioskodawcy, wśród materiałów dowodowych brakowało dokumentów zawierających informacje o stanie bazy danych ewidencji gruntów i budynków na 26 czerwca 2017 r. oraz na dzień złożenia wniosku, a ponadto opinii prawnej dotyczącej działań starosty w przypadku wpływu orzeczenia sądu mającego moc wsteczną. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku, Starosta Lęborski – działając na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.g.k.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - zwanej w skrócie: "k.p.a.") – w dniu 26 czerwca 2025 r. wydał decyzję (nr G.6622.6.2025.KW), którą odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego dotyczącego działek nr [...]3 i [...]17 obręb ewidencyjny [...], N., jednostka ewidencyjna [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w Lęborku postanowieniem z dnia 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt I Ns 419/19) (data wpływu do urzędu 11 stycznia 2022 r.) stwierdził, że Ł. P. nabył z dniem 26 czerwca 2017 r. przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości N., stanowiącej działkę numer [...]3 (identyfikator działki: [...]), dla której Sąd Rejonowy w Lęborku, V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą [...]. Kolejnym postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I Ns 481/21) wskazany Sąd (data wpływu do urzędu 17 października 2023 r.) stwierdził, że Ł. P. i A. P. nabyli z dniem 26 czerwca 2017 r. przez zasiedzenie prawo własności części nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości N., dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...]17 o powierzchni 0.0475 ha, wyznaczona przez punkty graniczne o numerach 1119, 1120, 1126, 1127 - zgodnie z mapą zawierającą projekt podziału i wykazem zmian gruntowych, sporządzonymi w dniu 17 lutego 2023 r. przez biegłego sądowego z zakresu geodezji, stanowiącymi integralną część postanowienia. Powyższe dane Starosta Lęborski zgodnie z art. 23 ust. 7 p.g.k. wpisał do ewidencji gruntów i budynków. Organ wyjaśnił, że rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie stwarzają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Dokumenty, na podstawie których dokonuje się aktualizacji wskazanych w art. 23 ust 1-3 p.g.k. to m.in. odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o stwierdzenie nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. W przypadku niniejszych działek dokumentami tymi były ww. postanowienia Sądu.  Reasumując, Starosta Lęborski stwierdził, że odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego dotyczącego działek nr [...]3 i [...]17 obręb ewidencyjny[...], N., jednostka ewidencyjna [...] z uwagi na brak nowych dokumentów przekazanych w celu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. W wyniku rozpatrzenia odwołań A. P. i A. P. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust 2 pkt 2 i art. 24 ust. 2c w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b/ p.g.k. oraz § 29a rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 219 ze zm. - zwanego dalej: "rozporządzeniem") - Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 18 września 2025 r. (nr WIGK-II.7221.18.2025.KO) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość i tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w pierwszej kolejności reguluje art. 24 ust. 2a p.g.k., zgodnie z którym, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu (pkt 1) lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 2). Jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa (pkt 1 lit. a), dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (pkt 1 lit. b), materiałów zasobu (pkt 1 lit. c) lub wykrycia błędnych informacji (pkt 1 lit. d) aktualizacji dokonuje się z urzędu. Stosownie do art. 24 ust. 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.), do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b p.g.k.; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Dodatkowo organ wskazał, że § 29a rozporządzenia określa na czym polega aktualizacja ewidencji. Zgodnie z treścią tego przepisu, aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 p.g.k. Istotą postępowania jest ocena zasadności odmowy aktualizacji ewidencji zgodnie z wnioskiem, tj. poprzez dokonanie zmian w stanie bazy danych ewidencji gruntów i budynków na dzień 26 czerwca 2017 r. Podstawą tej aktualizacji miały być, zgodnie z żądaniem, wymienione już postanowienia Sądu Rejonowego w Lęborku. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle obowiązujących przepisów starosta dokonuje aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu w drodze czynności materialno-technicznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 p.g.k., sądy przekazują właściwemu staroście odpisy takich orzeczeń w terminie 14 dni od dnia, w którym te dokumenty wywołują skutki prawne (art. 23 ust. 5 p.g.k.). Starosta natomiast zobowiązany jest wpisać do ewidencji gruntów i budynków dane wynikające z tych dokumentów (w zakresie wynikającym z tej ewidencji) niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od ich otrzymania, co wynika z art. 23 ust. 7 p.g.k. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Starosta Lęborski w związku z wpływem odpisów ww. postanowień wprowadził w bazie danych ewidencji gruntów i budynków zmiany w zakresie właścicieli działek ewidencyjnych nr [...]3 i [...]17. Tym samym dane wykazane w ewidencji przed tą zmianą, stały się danymi archiwalnymi. Zgodnie bowiem z § 38 rozporządzenia dane ewidencyjne, które utraciły swoją aktualność, podlegają archiwizacji. Dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków polega zatem na wprowadzeniu danych aktualnych w miejsce usuniętych i zarchiwizowanych danych nieaktualnych. Zmiana taka wywołuje skutek wobec danych wcześniej w ewidencji gruntów ujawnionych w momencie jej wprowadzenia do bazy danych. Tym samym niemożliwe jest dokonanie w ewidencji gruntów i budynków wpisu z mocą wsteczną, czego oczekiwali wnioskodawcy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2018 r. (sygn. akt II FSK 2284/16), jeżeli zmiany w ewidencji następują, to mają one skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną. Organ odwoławczy wskazał też, że prowadząc ewidencję gruntów i budynków, organy administracji publicznej, rejestrują jedynie stany w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja jest tylko zbiorem informacji, rejestr ewidencji jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Ewidencja nie kształtuje więc nowego stanu prawnego, lecz potwierdza stan zaistniały. Aktualizacja wpisów w ewidencji gruntów i budynków ma charakter materialno-techniczny, deklaratoryjny, czyli wtórny wobec już zaistniałych zdarzeń prawnych. Organy ewidencyjne rejestrują więc stany prawne ściśle ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2248/15). W realiach sprawy nie było podstaw do wykazania zmian w ewidencji gruntów i budynków w momencie, w którym doszło do nabycia prawa własności przez nowych właścicieli, tj. 26 czerwca 2017 r. Dopiero stwierdzenie przez sąd nabycia tych praw pozwoliło na wpisanie nowych danych ewidencyjnych. Stan prawny ujawniony w ewidencji gruntów i budynków musi bowiem wynikać z odpowiednich dokumentów (znajdujących się w posiadaniu organu ewidencyjnego), którymi w tym przypadku są prawomocne orzeczenia sądowe. Z oczywistych powodów 26 czerwca 2017 r. organ ewidencyjny nie był w posiadaniu postanowienia Sądu Rejonowego w Lęborku w dniach: 14 grudnia 2021 r. i 23 sierpnia 2023 r. Dodatkowo z samej istoty działania ewidencji gruntów i budynków wynika, że nie ma możliwości dokonania w 2025 r. aktualizacji informacji zawartych w tym rejestrze publicznym oddziałując wstecz i zmienić stan danych ewidencyjnych z dnia 26 czerwca 2017 r. Jednocześnie w momencie złożenia wniosku w ewidencji gruntów i budynków zarejestrowany był już stan prawny wynikający z przedmiotowych postanowień Sądu Rejonowego w Lęborku. Wobec tego żądanie wnioskodawców nie mogło zostać zrealizowane, ponieważ dane ewidencyjne ujawnione obecnie nie wymagały dokonania aktualizacji. Starosta Lęborski słusznie zatem odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych wobec braku nowych dokumentów, które uzasadniałyby taką aktualizację. Odnosząc się do wniosków odwołania organ wyjaśnił w pierwszej kolejności, że w przypadku jednoczesnego złożenia, w tym samym piśmie odwołania (wniosek o uchylenie decyzji lub załatwienie sprawy przez organ II instancji) oraz wniosku o stwierdzenie nieważności, pierwszeństwo przyznać należy trybowi odwoławczemu. Odnosząc się z kolei do żądania wyłączenia organu I instancji od załatwienia sprawy organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w tej instancji zostało już zakończone poprzez wydanie decyzji, wobec czego organ I instancji nie prowadzi już żadnych dalszych czynności, od których mógłby zostać wyłączony. W konsekwencji żądanie to nie może wywołać skutków prawnych w postępowaniu odwoławczym i nie wymaga odrębnego rozstrzygnięcia. Co więcej zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki wymienione w art. 25 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania była aktualizacja ewidencji gruntów i budynków i stronami tego postępowania byli wyłącznie wnioskodawcy, będący podmiotami ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele przedmiotowych działek ewidencyjnych. W związku z tym niezasadne byłoby wyłączenie Starosty Lęborskiego od załatwienia sprawy. Załatwienie tej sprawy ściśle wiązało się z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków, czyli zadaniem starosty jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej z zakresu administracji rządowej (art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. a/ oraz art. 6a ust. 3 p.g.k.). Tymczasem okoliczności wyłączenia organu wskazywane przez wnioskodawców dotyczyły innego zadania starosty - reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.). Nie są to zadania tożsame, choć oba zadania są przez starostę realizowane jako zadania z zakresu administracji rządowej. Sprawy te łączy jedynie fakt, że poprzednim właścicielem jednej z działek ewidencyjnych objętym przedmiotowym wnioskiem o aktualizację ewidencji gruntów i budynków był Skarb Państwa. Nie jest to jednak okoliczność wskazana w art. 25 § 1 k.p.a. obligująca Starostę Lęborskiego do wyłączenia się z danej sprawy. Wyłączenie organu na podstawie art. 25 k.p.a. jest dokonywane z urzędu przez sam organ, w przypadku zaistnienia przesłanek z tego przepisu. Starosta Lęborski orzekał jako organ I instancji, a zatem uznał, że nie zachodzą przesłanki ustawowe do wyłączenia w tej sprawie. Samodzielna ocena organu I instancji, czy zachodzą przesłanki do wyłączenia się ze sprawy, nie podlega dodatkowej ocenie w odwoławczym postępowaniu organu II instancji. Wydając decyzję Starosta Lęborski nie podważył prawomocnych orzeczeń sądu, jak twierdzą strony. Nie można też podzielić stanowiska, że orzeczenia te nie są wykonywane. Postanowienia w sprawach o zasiedzenie nie zawierają bowiem nakazów, których organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków mógłby nie zrealizować. Do jego zadań należy jedynie dokonanie odpowiedniej aktualizacji danych, co w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone jeszcze przed złożeniem wniosku. Ł. P., reprezentowany przez pełnomocnika A. P., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie, a także o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów: 1. art. 365 § 1 k.p.c. w zw. art. 107 § 3. k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że organy obu instancji zupełnie pominęły w treści zaskarżonych decyzji fakt przegrania przez Starostę Lęborskiego sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Lęborku pod sygn. akt. I C 438/21 z powództwa Skarbu Państwa - Starosty Lęborskiego, wytoczonego przeciwko skarżącemu Ł. P. o wydanie przedmiotowej działki oznaczonej nr [...]17, obr. N. (dowód: wyrok SR w Lęborku z dnia 5 marca 2024 r.); 2. art. 365 § 1 k.p.c. w zw. art. 107 § 3. k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że organy obu instancji pominęły w treści zaskarżonych decyzji fakt przegrania przez Starostę Lęborskiego sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Lęborku pod sygn. akt. I Ns 481/21 z wniosku skarżącego Ł. P. przeciwko Staroście Lęborskiemu o zasiedzenie przedmiotowej działki oznaczonej nr [...]17, obr. N. (postanowienie SR w Lęborku z dnia 23 sierpnia 2023 r.); 3. art. 365 § 1 k.p.c. w zw. art. 107 § 3. k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że organy obu instancji zupełnie pominęły w treści zaskarżonych decyzji fakt przegrania przez Wójta Gminy Wicko sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Lęborku pod sygn. akt. I C 946/19 z powództwa Wójta Gminy Wicko wytoczonego przeciwko skarżącemu Ł. P. o wydanie przedmiotowej działki oznaczonej nr [...]3, obr. N.; 4. art. 365 § 1 k.p.c. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że organy obu instancji pominęły w treści zaskarżonych decyzji fakt przegrania przez Wójta Gminy Wicko sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Lęborku pod sygn. akt. I Ns 419/19 z wniosku skarżącego Ł. P. przeciwko Wójtowi Gminy Wicko o zasiedzenie przedmiotowej działki oznaczonej nr [...]3, obr. N. (postanowienie SR w Lęborku z dnia 14 grudnia 2021 r.); 5. art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c/ p.g.k. - poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie przez wadliwe przyjęcie przez organy obu instancji, że prawomocne orzeczenie sądu jest dla organu wiążące nie od daty wskazanej przez sąd w merytorycznym rozstrzygnięciu, ale od daty, którą organy w sposób pozbawiony podstawy prawnej uznają za datę wszczynającą, w wyniku czego procedura aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Lęborskiego została wykonana w sposób niezgodny/sprzeczny z prawomocnym orzeczeniem SR w Lęborku z dnia 23 sierpnia 2023 r.; 6. art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1. p.g.k. - poprzez nierzetelne prowadzenie przez Starostę Lęborskiego systemu informacyjnego zapewniającego gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami w ten sposób, że Starosta Lęborski i organ odwoławczy nie ujawnili w treści ewidencji gruntów i budynków i KW właścicieli działki nr [...]17 i nr [...]3 obręb N., Gmina W., powiat lęborski w okresie od dnia 26 czerwca 2017 r. zgodnie z 4 prawomocnymi orzeczeniami wydanymi przez SR w Lęborku, powołanymi powyżej, co wywołało takie konsekwencje, że operat ewidencyjny i baza danych ewidencji gruntów i budynków była nierzetelna i sprzeczna z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi; 7. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - przez wydanie zaskarżonych decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w tym z pominięciem 4 prawomocnych orzeczeń sądowych, rozstrzygających co do losów przedmiotowych działek, oznaczonych numerami [...]17 i [...]3; 8. art. 62 k.p.a. - poprzez pozbawione podstaw prawnych i faktycznych połączenie do wspólnego załatwienia spraw dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...]3, którą Starosta Lęborski powinien rozpoznać z urzędu niezwłocznie po dniu 14 grudnia 2021 r., tj. w dacie wydania przez SR w Lęborku postanowienia sygn. akt I Ns 419/19 i zakończyć w terminie określonym w art. 35 § 1 i 2 k.p.a. oraz aktualizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...]17, którą Starosta Lęborski powinien rozpocząć z urzędu niezwłocznie po dniu 23 sierpnia 2023 r., tj. w dacie wydania przez SR w Lęborku postanowienia sygn. akt I Ns 481/21 i zakończyć w terminie określonym w art. 35 § 1 i 2 k.p.a., co było spowodowane dążeniem organów do ukrycia kilkuletniej bezczynności w przedmiocie niewykonania ustawowego obowiązku niezwłocznej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków po każdym z postanowień wydanych przez SR w Lęborku w sposób zgodny z merytoryczną treścią orzeczenia, w którym jako data zmiany treści ewidencji gruntów i budynków był wskazany dzień 26 września 2017 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w sprawach sądowych o sygn. akt I Ns 481/21 i I C 438/21 stroną postępowania (przegrywającą) był Starosta Lęborski, a okoliczność ta stanowi przesłankę do obligatoryjnego wyłączenia Starosty Lęborskiego od udziału w postępowaniu administracyjnym, a w przypadku niewyłączenia się organu - stanowi o nieważności zaskarżonych decyzji. Równie wadliwie jest postępowanie organu odwoławczego, który nie poddał odrębnej ocenie zasadności wniosku żądającego wyłączenie Starosty Lęborskiego od udziału w postępowaniu, ani też nie poddał ocenie, czy w przedmiotowej sprawie organ ten powinien wyłączyć się z urzędu. Następnie skarżący wyjaśnił, że grunt oznaczony numerem [...]3 w N., również objęty przedmiotowo zaskarżoną decyzją, stanowił część nieruchomości (podobnie jak działka [...]17) zakupionej przez niego od Skarbu Państwa i objętej w posiadanie w dobrej wierze z dniem 26 czerwca 1997 r. Zakupiona od Skarbu Państwa nieruchomość zabudowana była organiczną całością, ogrodzoną i zamykaną, a wewnątrz ogrodzenia znajdowały się budowle i urządzenia, obsługujące cały teren, a żadne osoby postronne nie miały wejścia na zakupioną nieruchomość. Jak okazało się po ponad 30 latach władania przez skarżącego w dobrej wierze zakupioną nieruchomością, wewnątrz ogrodzenia znajdowały się dwie działki, które jakoby stanowić miały własność: Gminy Wicko (działka nr [...]3) i Starosty Lęborskiego (działka nr [...]17). Wójt Gminy Ustka jako pierwszy wytoczył powództwo o wydanie działki [...]3, a skarżący Ł. P. wniósł wniosek o jej zasiedzenie. Starosta Lęborski z urzędu był informowany o obu postępowaniach sądowych, a także o wydanych orzeczeniach, powinien więc był z urzędu wszcząć postępowanie nakazane art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k., ale postępowania z urzędu Starosta Lęborski nie wszczął. Pomimo uchybienia ustawowemu obowiązkowi, w trosce o własny interes, Starosta Lęborski skierował do Sądu Rejonowego w Lęborku pozew o wydanie działki nr [...]17, a także uczestniczył w postępowaniu nieprocesowym o wydanie tejże działki, wszczętym na wniosek skarżącego. Dowody z akt spraw prowadzonych pod sygn. akt: I C 946/19 i I C 438/21 oraz I Ns 419/19 i I Ns 481/21 oraz prawomocnego postanowienia i wyroku, wydanego w ww. sprawach, powinny stanowić dowód w toczonych postępowaniach, zakończonych wydaniem zaskarżonych decyzji, ale dowody te zostały przez organy obu instancji całkowicie pominięte, co jest bezsporne. Skarżący podniósł więc zarzut, że Starosta Lęborski w ogóle nie podjął z urzędu postępowania uruchamiającego procedurę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co jest niezbędne w przypadku posiadania przez organ z urzędu wiedzy o niezgodności informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym, w tym z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi. Wątek ten został przez organy obu instancji całkowicie pominięty, z chęci uniknięcia następstw cywilnoprawnych i odszkodowawczych, spowodowanych przez zawarcie przez Starostę Lęborskiego w dniu 4 lipca 2023 r. wadliwej umowy z ZHP [...], mocą której to umowy na kilkadziesiąt lat Starosta Lęborski oddał w posiadanie teren stanowiący własność skarżącego, tj. działkę nr [...]17. Skarżący podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Starosta Lęborski ma obowiązek działać z urzędu. Organy ukryły fakt, że data wystąpienia z wnioskiem i działania podjęte przez skarżącego wypłynęły z faktu stwierdzenia istnienia nieprawidłowości w treści ewidencji gruntów i budynków, za które winę ponosi wyłącznie Starosta Lęborski. W dniu, w którym skarżący powziął wiedzę o fałszywych zapisach widniejących w ewidencji gruntów i budynków, z których Starosta Lęborski korzystał, posiadając przy tym wiedzę, że są one fałszywe, skarżący mógł podjąć jedyną dostępną mu drogę, czyli złożyć wniosek niejako zmuszający Starostę Lęborskiego do działania z urzędu, bo wszak skarżący nie posiadał żadnej innej drogi skutecznego wpływu na działanie organu. Wykorzystanie trybu ponaglenia byłoby długie i nieskuteczne, a w sprawie czas grał ogromną rolę. Urząd Skarbowy w Lęborku podjął postępowanie określone przepisami szczególnymi w przedmiocie naliczenia należnego podatku od składnika majątkowego, o który majątek skarżącego powiększył się na mocy powołanych postanowień SR w Lęborku, przenoszących własność działek [...]3 i [...]17 na skarżącego w dniu 26 czerwca 2017 r. Przepisy szczególne, w oparciu o które działa Urząd Skarbowy są jednoznaczne i wymagają one, aby stan prawny zapisany w ewidencji gruntów i budynków w dacie 26 czerwca 2017 r. był zgodny z prawdą, a prawdę (stan prawny) w tym zakresie określił Sąd Rejonowy w Lęborku w dwóch prawomocnych postanowieniach i dwóch wyrokach. Naruszenie art. 365 § 1. k.p.c. przez organy obu instancji poprzez niewykonanie prawomocnych orzeczeń Sądu stanowi z kolei naruszenie, które analizowane być musi w dwóch płaszczyznach. Pierwsza płaszczyzna to obowiązek ustalenia, że zaskarżona decyzja jest nieważna, albowiem Starosta Lęborski był stroną postępowania we własnych sprawach zawisłych przed SR w Lęborku pod sygnaturami akt I C 438/21 i I Ns 481/21, druga zaś jest istotna wówczas, gdy Sąd uzna, że nie doszło do nieważności zaskarżonej decyzji i sprawa podlega rozpoznaniu w trybie zwykłym pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania. W tym przypadku, kierując się zasadą zawartą w art. 77 § 1 k.p.a., w aktach postępowania znaleźć powinny się wszystkie 4 orzeczenia sądowe, a także dokumenty z nimi związane, jak pełna dokumentacja związana z ww. procesami, w tym prowadzona przez Starostę Lęborskiego z Sądem i z Wójtem Gminy Wicko. Dowody te powinny zostać poddane drobiazgowej analizie i ocenie przez organ I instancji, a ocena ta powinna zostać powtórzona i zweryfikowana przez organ odwoławczy. Ponadto organy obu instancji wadliwie uznały, że prawomocne postanowienie Sądu obowiązuje i wywołuje skutki prawne od daty doręczenia do organu orzeczenia, co jest poglądem całkowicie błędnym. Co do zasady sądy rozstrzygając spór nie są ograniczone granicami czasowymi, muszą jednak brać z urzędu pod rozwagę, czy nie doszło do przedawnienia. Ponieważ w powołanych sprawach nie doszło do przedawnienia, przeto orzeczenia Sądu Rejonowego w Lęborku zawierają rozstrzygnięcia sporu i obowiązujące daty w treści samych orzeczeń. Wydane orzeczenia po ich uprawomocnieniu wiążą wszystkie podmioty, stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. Natomiast data wydania orzeczenia nie ma żadnego związku z merytoryczną treścią orzeczenia i nie może być przez organy administracji publicznej uznawana jako integralna część rozstrzygnięcia merytorycznego, wydanego przez Sąd. Błędny jest też pogląd organów, że sąd nie może wyrokować i rozstrzygać wstecz, wskazując datę 26 czerwca 2017 r. jako datę, w której nastąpiło przeniesienie własności działek [...]3 na skarżącego i [...]17 na skarżącego i jego żonę. Równie błędne jest stanowisko, że zmiana ta nie musi zostać odnotowana w ewidencji gruntów i budynków. W następstwie tego wadliwego poglądu rodzą się podstawy do sankcjonowania nierzetelności i fałszywości treści ewidencji gruntów i budynków, wynikającej z faktu, że wyroki sądowe (orzeczenia) nie podlegają ujawnieniu w urzędowym systemie informacji geodezyjnej - ewidencji gruntów i budynków aż do momentu, w którym jedna ze stron zawnioskuje o dokonanie zmiany, czyli jak w niniejszej sprawie do dnia 2 czerwca 2025 r. Tym samym organy wyraziły wprost pogląd, że w okresie od dnia 26 czerwca 2017 r. do dnia 2 czerwca 2025 r. treść ewidencji gruntów i budynków może pozostawać fałszywa przy pełnej wiedzy i akceptacji tego faktu przez organy administracji publicznej. W zaskarżonej decyzji zawarte jest stwierdzenie, że: "W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że dokonał aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z postanowieniami Sądu Rejonowego w Lęborku sygn. akt I Ns 419/19 z 14 grudnia 2021 r. oraz sygn. akt I Ns 481/21 z 23 sierpnia 2023 r. Aktualizacji dokonano w drodze czynności materialno-technicznej niezwłocznie po wpływie tych dokumentów do Starosty Lęborskiego. Organ wskazał również, że postanowienia te uzasadniają aktualne wpisy do bazy danych ewidencji gruntów i budynków i wobec braku nowych dokumentów odmówił dokonania aktualizacji". W ocenie skarżącego zacytowany fragment jest fałszywy i poświadcza nieprawdę w części dotyczącej jakoby podjętych przez Starostę Lęborskiego czynności aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący oświadczył, że Starosta Lęborski nie wykonał żadnych czynności materialno-technicznych ani prawnych w celu aktualizacji treści ewidencji gruntów i budynków pomiędzy 14 grudnia 2021 r. a 2 czerwca 2025 r., chociaż, jak sam przyznaje, postanowienie sądu wpłynęło do organu w dniu 11 stycznia 2022 r. Oczywista sprzeczność powołanych wywodów dowodzi, że chronologia zdarzeń, zawarta na karcie 3. zaskarżonej decyzji, jest sporządzona tendencyjnie i została obliczona na wprowadzenie w błąd i osłonięcie oczywistej bezczynności organu. Wszak to już w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Starosta Lęborski powinien wydać niezwłocznie, nie później niż do dnia 10 lutego 2022 r. decyzję odmawiającą aktualizacji treści ewidencji gruntów i budynków dla działki [...]3 w związku z treścią postanowienia SR w Lęborku z dnia 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt I Ns 419/19) o przeniesieniu własności działki nr [...]3 na Ł. P. z dniem 26 czerwca 2017 r. albo wydać decyzję o odmowie wykonania ww. postanowienia; bieg ww. sprawy winien był więc być wszczęty przed wydaniem kolejnego postanowienia przez Sąd Rejonowy w Lęborku, tym razem w odniesieniu do działki nr [...]17, w której to sprawie Starosta Lęborski był uczestnikiem postępowania i brał w nim aktywny udział. Skarżący zwrócił też uwagę, że organ II instancji pracował jedynie na kopiach akt sprawy Starosty Lęborskiego. Na karcie 3. decyzji organ ten stwierdził jednak, że w dniu 21 sierpnia 2025 r. wpłynęły oryginały akt sprawy (wcześniej w SKO w Słupsku). Zaskarżona decyzja wydana została w dniu 18 września 2025 r., co wskazuje, że organ odwoławczy pracował na kopiach akt i mógł nie dysponować pełnymi aktami, a jedynie niektórymi kopiami dokumentów, dobranymi pod kątem wydania rozstrzygnięcia z góry założonego. W kontekście wyłączenia Starosty Lęborskiego i jego pracowników od udziału w załatwieniu sprawy skarżący zaznaczył, że załatwienie przez organ odwoławczy tego wątku wymagało przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku, połączonego ze zgromadzeniem pełnego materiału dowodowego, w tym orzeczeń sądowych w sprawach z udziałem Starosty Lęborskiego. Organ odwoławczy posiadał pełną wiedzę o tym, a zatem miał świadomość, że w myśl art. 156 k.p.a. decyzja organu I instancji jest nieważna, tak samo jak nieważna jest decyzja organu odwoławczego. Argumentacja użyta przez organ w części zatytułowanej "chronologia zdarzeń" (k. 3 decyzji) jest wadliwa, błędna, niespójna i użyta w celu wprowadzenia w błąd poprzez stworzenie pozorów prawidłowości działań organu. Organ jedynie tworzy pozór mający udowadniać, że działania podjęte przez Starostę Lęborskiego są zgodne z prawem, a w istocie jest całkowicie na odwrót. Skarżący wskazał, że zawarte w tirecie 6 przywoływanego postanowienia I Ns 481/21 ustalenie faktyczne stanowi manipulację dowodową, albowiem ww. postanowienie znane jest Staroście Lęborskiemu od dnia posiedzenia Sądu odbytego w 23 sierpnia 2023 r., na którym Sąd ogłosił postanowienie w obecności pełnomocnika procesowego Starosty Lęborskiego. Starosta Lęborski zrezygnował z wniesienia apelacji w stosunku do ww. postanowienia. Tym samym nie istniał formalny wymóg prawny, aby Sąd kierował do Starosty Lęborskiego odrębną korespondencję informującą o wydanym przez Sąd postanowieniu w sprawie, w której stroną przegrywającą był Starosta Lęborski. Bieg terminów sądowych rozpoczyna się od ogłoszenia przez Sąd postanowienia na rozprawie/posiedzeniu, w którym uczestniczyła strona postępowania/uczestnik postępowania. Tym samym Starosta Lęborski z urzędu powinien wszcząć postępowanie administracyjne w dacie własnej rezygnacji z wniesienia apelacji po ogłoszeniu powołanego postanowienia. Ponieważ orzeczenie sądowe było zgodne z treścią wniosku o zasiedzenie, przeto również skarżący odstąpił od wniesienia apelacji. Tym samym data ogłoszenia postanowienia jest równoznaczna z jego prawomocnością. Sprawa zawisła pod sygn. akt I Ns 481/21 (w odniesieniu do działki nr [...]17) była co do zasady rozstrzygnięta postanowieniem wydanym przez Sąd Rejonowy w Lęborku wcześniej, zakończonej przywoływanym postanowieniem w sprawie I Ns 419/19 w odniesieniu do działki nr [...]3. Wyjściowy stan prawno-faktyczny obu spraw był ten sam, a wynikało to z faktu, że na terenie zakupionym przez skarżącego i władanym od tego momentu w dobrej wierze jak właściciel, jak się okazało po ponad 30 latach od daty wejścia we władanie, znajdowały się dwie wcześniej nieujawnione działki, do których prawa właścicielskie zgłaszał: Wójt Gminy Wicko (do działki nr [...]3) i Starosta Lęborski (do działki [...]17). W sprawie sygn. akt I Ns 419/19 orzeczenie wydane zostało po analizie i ocenie przez Sąd dowodów tych samych, które legły jako podstawa uzasadnienia wniosku późniejszego, objętego sprawą I Ns 481/21. Tym samym, uznać należy, że późniejsze postępowanie sądowe było już rozpoznane co do zasady przez Sąd rozpoznający wniosek wcześniejszy (sygn. akt I Ns 419/19). Powyższy wywód obala więc w całości uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym znalazło się stwierdzenie, że postępowanie w sprawie aktualizacji danych obejmujących działkę nr [...]3 i działkę nr [...]17 w ewidencji gruntów i budynków wszczęte zostało na wniosek strony skarżącej, wniesiony przez stronę skarżącą w dniu 2 czerwca 2025 r. W przypadku obu ww. orzeczeń Sądu postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu na ich podstawie powinny być prowadzone oddzielnie i powinny zostać zakończone odrębnymi decyzjami, wydanymi w terminie wynikającym z art. 35 § 1 i 2 k.p.a. Zatem postępowanie administracyjne w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków po postanowieniu SR w Lęborku z dnia 14 grudnia 2021 r. wszczęte powinno zostać najpóźniej w dniu 11 stycznia 2022 r. i być zakończone niezwłocznie, a tak się nie stało. Starosta Lęborski w ogóle nie wszczął postępowania, a sprawa leżała w Starostwie Lęborskim. Organ pozostawał więc w bezczynności przez około 3,5 roku. Dopiero przedmiotowe podanie wymusiło na Staroście Lęborskim przerwanie bezczynności i podjęcie wymaganych prawem działań. W drugiej sprawie sytuacja prawna jest odmienna, a to z tego powodu, że Starosta Lęborski był w niej stroną, i to stroną, która sprawę przegrała. W tej sprawie bieg do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego z urzędu rozpoczął się w dniu ogłoszenia postanowienia na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2023 r., w której to rozprawie również uczestniczył pełnomocnik procesowy organu i zgłosił rezygnację z wniesienia apelacji. Starosta Lęborski tej sprawy również nie wszczął z urzędu. Dopiero z uwagi na podanie wnioskodawców, które w istocie było ponagleniem złożonym w trybie art. 37 k.p.a., Starosta Lęborski wszczął postępowanie administracyjne, łącząc obie sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa, a to art. 62 k.p.a., albowiem przepis ten nie pozwala na połączenie do wspólnego załatwienia postępowań administracyjnych wszczętych na podstawie odrębnych postanowień sądowych, wydanych w około dwuletnim odstępie czasu, odnoszących się do różnych działek i różniących się podmiotami; w pierwszym postanowieniu podmiotem jest wnioskodawca Ł. P., a drugim postanowieniem Sąd objął podmiotowo Ł. i A. P. Ponadto, w tirecie 7 "chronologii zdarzeń" (k. 3 i 4), organ odwoławczy wskazał, że dopiero w dniu "26 lipca 2024 r. dokonano wpisu, polegającego na odłączeniu działki ewidencyjnej nr [...]17 z dotychczasowej księgi wieczystej i założeniu nowej księgi wieczystej nr [...]". Fragment ten dowodzi oczywistej, ponadrocznej bezczynności Starosty Lęborskiego i potwierdza zarzut, że bezczynność organu była korzystna dla Starosty Lęborskiego, dawała mu bowiem czas i możliwość na dysponowanie majątkiem skarżącego na własne potrzeby strony postępowania. Wszak bowiem Starosta Lęborski od dnia 23 sierpnia 2023 r. dysponował pełnią wiedzy o prawomocnym orzeczeniu Sądu, mocą którego działka nr [...]17 stanowiła własność skarżącego Ł. P. i jego żony A. od dnia 26 czerwca 2017 r. W tirecie 8. "chronologii zdarzeń" (k. 4) organ odwoławczy dokonał ustalenia, że w dniu "19 sierpnia 2024 r. Starosta Lęborski wprowadził zmiany w danych ewidencyjnych, poprzez wpisanie właścicieli - pana Ł. P. i pani A. P.k, w miejsce podmiotów dotychczasowo ujawnionych jako właściciele działki ewidencyjnej nr [...]17 (Skarb Państwa). Aktualizacji dokonano na podstawie postanowienia sygn. akt I Ns 481/21 oraz zawiadomienia o dokonanych wpisach w księdze wieczystej (data wpływu do organu ewidencyjnego: 19 sierpnia 2024 r.)". Skarżący komentując zacytowane ustalenie faktyczne podnosi, że jest ono fałszywe w wymiarze merytorycznym i prawnym. W wymiarze prawno-faktycznym datę objęcia własności nieruchomości przez skarżących określił Sąd Rejonowy w Lęborku w swoim prawomocnym postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2023 r., wskazując dzień 26 czerwca 2017 r. Na mocy art. 365 § 1 k.p.c. właśnie ten dzień, tj. 26 czerwca 2017 r. powinien być ujawniony jako data przeniesienia własności i ujawnienia praw właścicielskich w księdze wieczystej. Wadliwe jest więc i sprzeczne z prawomocnym orzeczeniem Sądu ustalenie Starosty Lęborskiego, zapisane w aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, że dzień 19 sierpnia 2024 r. stanowi datę, którą organy geodezyjne uznają za datę przeniesienia własności działki nr [...]17 na skarżącego. Jednocześnie zawarte w tirecie 8 stanowisko organów geodezyjnych odnosi się wyłącznie do treści ewidencji gruntów i budynków opisującej działkę nr [...]17. Organy geodezyjne nie podnosiły, jak sytuacja w tym dniu istniała w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...]3, albowiem aktualizacja ewidencji gruntów i budynków dla działki [...]3 w ogóle nie była prowadzona pomimo, że od 14 grudnia 2021 r. w obrocie prawnym istniało prawomocne postanowienie SR w Lęborku sygn. akt I Ns 419/19. Bezczynność organu w przedmiocie nieujawnienia prawomocnych orzeczeń Sądu Rejonowego w Lęborku skutkuje m.in. odpowiedzialnością cywilnoprawną, którą organ ponieść musi z art. 415 k.c. W okresie, w którym Starosta Lęborski nie ujawnił w treści księgi wieczystej działki nr [...]17 orzeczenia (prawomocnego) SR w Lęborku z 23 sierpnia 2023 r., ten sam organ (jako podmiot realizujący własny interes ekonomiczny) zawarł z Chorągwią ZHP w [...] umowę użytkowania działki [...]17. Wątek zawarcia tej umowy w ogóle nie został poruszony, organy nie dopuściły jej jako dowodu w sprawie, a jej zawarcie potwierdza, że w całej sprawie wcale nie chodzi o ustalenie, czy organy geodezyjne działały zgodnie z prawem, ale chodzi wyłącznie o pieniądze. W tirecie 9 organ zawarł informację, że w dniu "2 czerwca 2025 r. do Starosty Lęborskiego wpłynął wniosek o aktualizacje informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie ze stanem prawnym na dzień 26 czerwca 2017 r., wszczynający postępowanie organu pierwszej instancji". Takie ustalenie jest formalnie prawdziwe, ale wadliwe prawnie, albowiem w przedmiotowej sprawie Starosta Lęborski ma obowiązek działać z urzędu. Jako obejście prawa i mataczenie materiałem dowodowym w sprawie uznać należy, że przegrany przez Starostę Lęborskiego proces sądowy (sygn. akt I C 438/21) i przegrane postępowanie nieprocesowe (sprawa I Ns 481/21) nie zostały przez organ uznane za wystarczające przesłanki do aktualizacji treści księgi wieczystej i treści ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie wszystkie dowody wskazują zatem jednoznacznie na wyłączną dbałość Starosty Lęborskiego o własny interes ekonomiczny, co było realizowane poprzez wykorzystanie powagi należnej organowi administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2026 r., poz.143 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że naruszają ona prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Kontrolą sądową objęta jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Lęborskiego z dnia 26 czerwca 2025 r. w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencyjnego dotyczącego działek nr [...]3 i [...]17 obręb ewidencyjny [...], N., jednostka ewidencyjna [...]. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A. P. i Ł. P. (skarżącego), którzy w dniu 2 czerwca 2025 r. zwrócili się o sprostowanie treści ewidencji gruntów i budynków co do ww. działek gruntowych w zakresie jej niezgodności ze stanem prawnym na dzień 26 czerwca 2017 r. poprzez wykazanie informacji o właścicielach ww. działek ewidencyjnych na podstawie treści orzeczeń wydanych przez Sąd Rejonowy w Lęborku w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez ww. osoby prawa własności wskazanych działek przez ich zasiedzenie, tj. postanowienia z dnia 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt I Ns 419/19) dla działki o nr [...]3 oraz postanowienia z dnia 23 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I Ns 481/21) dla działki o nr [...]17. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm. – dalej jako "p.g.k.") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 219 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie egib"). Zgodnie z art. 20 ust. 1 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Ponadto, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a/ nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b/ gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1; W myśl art. 22 ust. 2 p.g.k. podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie bowiem do art. 23 p.g.k. sądy przekazują właściwemu staroście odpisy prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - odpisy orzeczeń sądu, w sprawach m.in. o: własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie (ust. 1 pkt 1 lit. a/ tiret pierwsze). Dokumenty, o których mowa w ust. 1-4, przekazuje się w terminie 14 dni od dnia, w którym te dokumenty wywołują skutki prawne (ust. 5), natomiast starosta niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 1-3, wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen nieruchomości w zakresie wynikającym z tej ewidencji lub rejestru (ust. 7). Natomiast art. 24 ust. 2a p.g.k. stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a/ przepisów prawa, b/ dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c/ materiałów zasobu, d/ wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Stosownie do art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a/ przepisów prawa, b/ wpisów w księgach wieczystych, c/ prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d/ ostatecznych decyzji administracyjnych, e/ aktów notarialnych, ea/ aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f/ zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g/ wpisów w innych rejestrach publicznych, h/ dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2c p.g.k. odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze podkreślenia wymaga, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Organy ewidencyjne rejestrują w swych zbiorach stany prawne ustalone przez właściwe organy orzekające. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów i ma charakter rejestrowy. Katalog tych dokumentów zawarty jest w art. 23 ust. 1-3 p.g.k. i są to m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowana geodezyjne i kartograficzne. Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone zostały w ww. rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 11 pkt 7 rozporządzenia egib, ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli albo samoistnych posiadaczy, opisu prawa własności lub stanu posiadania tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, daty nabycia tego prawa oraz informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania. Wyżej wymienione przepisy wskazują, że głównym celem ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Innymi słowy, postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty, takie jak odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także akty notarialne. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07; z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14 oraz z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 865/21). Z tego powodu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie nieruchomości, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Podkreślić też należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych, polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również – co należy podkreślić - usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. Chodzi zatem o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dni 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20). Stosownie do § 29a ust. 1 rozporządzenia egib aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy (§ 29a ust. 2 rozporządzenia egib). Mając powyższe na uwadze, zaznaczenia wymaga, że skarżący w dniu 2 czerwca 2025 r. wystąpił z żądaniem sprostowania ewidencji gruntów i budynków w zakresie – jak twierdził – jej niezgodności w odniesieniu do danych dotyczących działek nr [...]3 i [...]17 obręb N., gm. W., ze stanem prawnym na dzień 26 czerwca 2017 r., tj. na dzień nabycia przez skarżącego na podstawie postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy w Lęborku z dnia 14 grudnia 2021 r. i 23 sierpnia 2023 r. (odpowiednio sygn. akt: I Ns 419/19 i I Ns 481/21) własności ww. działek (nieruchomości gruntowych) poprzez ich zasiedzenie. Skarżący twierdził, że z jego wiedzy wynika, że zapisy ewidencji gruntów i budynków na dzień 26 czerwca 2017 r. jako właścicieli ww. działek wskazują Gminę Wicko oraz Starostwo w Lęborku, co jest zapisem oczywiście błędnym i potwierdzającym nieprawdę z zapisami prawomocnych orzeczeń sądowych. Istotne zatem w ocenie Sądu, zważywszy na tak sformułowane żądanie strony, było ustalenie w ramach zainicjowanego w niniejszej sprawie postępowania czy faktycznie pełna treść ww. postanowień Sądu – biorąc pod uwagę zakres danych objętych ewidencją gruntów i budynków (§ 11 rozporządzenia egib) – została ujawniona w tej ewidencji dla każdej z ww. działek. W szczególności należy zwrócić uwagę, że jak wynika z § 11 pkt 7 rozporządzenia egib prawodawca – oprócz danych dotyczących właścicieli (samoistnych posiadaczy), opisu prawa własności (stanu posiadania) tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności - nakazał także odnotowanie w ewidencji "daty nabycia tego prawa" (czyli prawa własności), z jednoczesnym podaniem informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności (stanu posiadania). Z powołanych powyżej postanowień Sądu Rejonowego w Lęborku bezsprzecznie wynika, że datą nabycia przez skarżącego prawa własności ww. nieruchomości (działek ewidencyjnych) przez ich zasiedzenie był dzień 26 czerwca 2017 r., a zatem także ta informacja – po otrzymaniu przez organ wskazanych orzeczeń sądowych - winna była zostać wpisana przez starostę do bazy danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w odniesieniu do każdej z ww. działek stosownie do art. 23 ust. 7 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b/ oraz z ust. 2b pkt 1 lit. c/ p.g.k. w zw. z § 11 pkt 7 oraz § 29a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia egib. Z przekazanych akt sprawy nie wynika jednak, czy "sporna" informacja została rzeczywiście odzwierciedlona w bazie danych ewidencyjnych czy też taka informacja nie została wpisana do treści ewidencji. W tej sytuacji – zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami – można byłoby właśnie w ramach postępowania aktualizacyjnego dokonać "zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym" czy "wyeliminowania danych błędnych" widniejących w tym zakresie w ewidencji, wpisując (zastępując) wskazaną w ww. postanowieniach sądowych datę nabycia przez skarżącego prawa własności omawianych działek. Wskazać należy, że znajdujące się w przekazanych aktach sprawy uproszczone wypisy z rejestru gruntów nie zawierają informacji o dacie nabycia prawa ich własności przez uwidocznionych w ewidencji właścicieli, tj. skarżącego - w odniesieniu do działki o nr [...]3 oraz skarżącego i A. P. - w odniesieniu do działki o nr [...]17. Nie można zatem na tej podstawie ocenić, czy rzeczywiście "sporna" informacja dotycząca uwidocznienia w treści ewidencji daty nabycia prawa własności ww. działek przez ich aktualnych właścicieli została faktycznie wpisana. Informacji takiej na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie był w stanie także udzielić obecny na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W aktach sprawy znajdują się natomiast pisma przewodnie Sądu Rejonowego w Lęborku I Wydział Cywilny z dnia 5 stycznia 2022 r. oraz 12 października 2023 r. przekazujące staroście Lęborskiemu odpisy ww. prawomocnych postanowień tego Sądu o stwierdzeniu nabycia własności przedmiotowych działek przez zasiedzenie. Z treści tych pism wynika, że przesłanie odpisów wskazanych orzeczeń do starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, następuje w celu uwidocznienia tych zmian w ewidencji, z jednoczesnym zaznaczeniem, że: "z postanowienia wynika zmiana co do osoby właściciela nieruchomości". Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że obok danych dotyczących osoby "właściciela" wskazanej działki ewidencyjnej w ewidencji wpisuje się także dane dotyczące "daty nabycia prawa własności" przez podmiot legitymujący się tym prawem. Nie można zatem – jak już to zostało powyżej wskazane - na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie stwierdzić, czy na podstawie otrzymanych postanowień Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt I Ns 419/19) i z dnia 23 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I Ns 481/21), Starosta Lęborski wpisał także dane odnoszące się do daty nabycia prawa własności przez obecnych właścicieli tychże działek (czyli dzień 26 czerwca 2017 r.), czy tylko poprzestał na odnotowaniu zmiany właścicieli, co sugerować może stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że: "z zebranego materiału dowodowego wynika, że Starosta Lęborski w związku z wpływem odpisów ww. postanowień Sądu Rejonowego w Lęborku wprowadził w bazie danych ewidencji gruntów i budynków zmiany w zakresie właścicieli działek ewidencyjnych nr [...]3 i [...]17". Okoliczność ta zatem, jako nie wyjaśniona należycie w toku postępowania przez organy, a w każdym razie nie odzwierciedlona w zgromadzonym i przekazanym Sądowi materiale dowodowym, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji. Przyjąć bowiem należało, że organy wydając kwestionowane decyzje nie wyjaśniły w tym zakresie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, czym dopuściły się naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do treści skargi, Sąd pragnie wyjaśnić i zarazem podkreślić, że należy rozróżnić "daną ewidencyjną" w znaczeniu "daty nabycia prawa" danej działki ewidencyjnej (co w przypadku zasiedzenia wynika z treści prawomocnego orzeczenia sądu), która to stosownie do § 11 pkt 7 rozporządzenia egib podlega wprowadzeniu do bazy ewidencji gruntów i budynków - od daty wpisania takiej "danej ewidencyjnej" do tej ewidencji, czyli dokonania aktualizacji tejże ewidencji na skutek wpisania doń określonych informacji (danych ewidencyjnych) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie np. określonych dokumentów (w tym prawomocnych orzeczeń sądu) w oparciu o art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 23 ust. 7 p.g.k. Jak już powyżej wyjaśniono, organy administracji geodezyjno-kartograficznej, prowadząc ewidencję gruntów i budynków, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Rejestr nie kształtuje zatem nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Potwierdzenie to natomiast następuje - stosownie do art. 23 ust. 5 w zw. z ust. 7 p.g.k. -na dzień wprowadzenia określonych danych do ewidencji. A zatem, jak słusznie wskazywały organy, w takim znaczeniu nie jest możliwe dokonanie zmiany w ewidencji z mocą wsteczną. Jeżeli zmiany w ewidencji następują (zostają wprowadzone poprzez odnośne wpisy do bazy ewidencyjnej na podstawie określonych dokumentów), to mają one skutek ex nunc, tj. na przyszłość (od dnia ich wprowadzenia, wpisania do bazy ewidencyjnej), a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną tego rejestru (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2284/16). Pomimo zatem tego, że nabycie prawa własności przedmiotowych działek na rzecz skarżącego, zgodnie z prawomocnym orzeczeniem Sądu, nastąpiło w dniu 26 czerwca 2017 r. (i co jasne, taka właśnie data winna zostać odzwierciedlona w treści ewidencji jako dana dotycząca "daty nabycia prawa własności" działki ewidencyjnej), to jednocześnie oczywistym pozostaje, że w tej dacie – wobec faktu, iż postanowienia Sądu w tym przedmiocie zostały wydane w późniejszym okresie – nie jest możliwe uzyskanie wypisu z ewidencji zawierającego żądaną przez skarżącego daną ewidencyjną (tj. datę nabycia przez niego prawa własności przedmiotowych działek), gdyż ewidencja w tym zakresie została zaktualizowana później - dopiero bowiem po otrzymaniu prawomocnych orzeczeń sądowych, a zatem dopiero na dzień dokonania odnośnych wpisów w tej ewidencji stan ewidencji pozwalałby na uzyskanie przez skarżącego wypisu o żądanej treści, nie zaś z mocą wsteczną. Słusznie zatem w tym zakresie wskazał organ odwoławczy, że "stan prawny ujawniony w ewidencji gruntów i budynków musi bowiem wynikać z odpowiednich dokumentów (znajdujących się w posiadaniu organu ewidencyjnego), którymi w tym przypadku są prawomocne orzeczenia sądowe. Z oczywistych powodów 26 czerwca 2017 r. organ ewidencyjny nie był w posiadaniu postanowienia Sądu Rejonowego w Lęborku 14 grudnia 2021 r. i 23 sierpnia 2023 r. Dodatkowo z samej istoty działania ewidencji gruntów i budynków wynika, że nie ma możliwości dokonania w 2025 r. aktualizacji informacji zawartych w tym rejestrze publicznym oddziałując wstecz i zmienić stan danych ewidencyjnych z dnia 26 czerwca 2017 r.". W niniejszej sprawie nie miały też jakiegokolwiek znaczenia argumenty dotyczące ewentualnej "zwłoki" organu z dokonaniem odnośnych wpisów do ewidencji przez Starostę Lęborskiego na podstawie otrzymanych z Sądu Rejonowego w Lęborku orzeczeń. Kwestie związane z opieszałością w działalności organów mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Sąd podzielił także argumentację organu co do braku podstaw do wyłączenia organu - Starosty Lęborskiego w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 25 k.p.a. warunkujące zastosowanie instytucji "wyłączenia organu", gdyż przedmiotem postępowania była aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, zaś stronami tego postępowania byli wyłącznie wnioskodawcy (skarżący oraz A. P.), będący podmiotami ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele przedmiotowych działek ewidencyjnych. Załatwienie tej sprawy ściśle wiązało się z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków, czyli zadaniem starosty jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej z zakresu administracji rządowej (art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b/ oraz ust. 3 p.g.k.). Tymczasem okoliczności wyłączenia organu z tej sprawy wskazywane przez skarżącego dotyczyły innego zadania starosty, bowiem reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.). Fakt zatem, że poprzednim właścicielem działki ewidencyjnej o nr [...]17 objętej wnioskiem o aktualizację ewidencji gruntów i budynków był Skarb Państwa nie jest okolicznością stanowiącą wyłączenie organu, w tym wypadku Starosty Lęborskiego, od załatwienia sprawy związanej z aktualizacją danych ewidencyjnych w odniesieniu do tej działki. W ocenie Sądu także zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. nie mógł stanowić o zaistnieniu w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte na podstawie jednego (wspólnego) wniosku złożonego przez skarżącego oraz A. P., a istotą tego postępowania była ocena zasadności zawartego we wniosku żądania, tj. sprostowania danej ewidencyjnej odnoszącej się do "daty nabycia prawa własności" na podstawie ww. prawomocnych postanowień sądowych przez wnioskodawców - właścicieli wskazanych działek. Przyjąć zatem należało, że była to zatem jedna sprawa administracyjna i organ prawidłowo prowadził jedno postępowanie. Nawet gdyby przyjąć, że są to dwie odrębne sprawy odnoszące się do dwóch odrębnych działek ewidencyjnych, to i tak charakteryzowałyby się one tym samym stanem faktycznym oraz tą samą podstawą prawną, co – stosownie do treści art. 62 k.p.a. – uzasadniałoby prowadzenie jednego postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw orzeczono - na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. – w punkcie 2. sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło