III SA/Gd 698/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 października 2025 r. nr SKO Gd/52/25 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 698/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 października 2025 r. nr SKO Gd/52/25 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Sąd wskazał, że skarżącemu zostało skutecznie doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi (wezwanie o podanie numeru PESEL), którego skarżący nie wykonał. W pismach procesowych datowanych na dzień 26 lutego 2026 r. skarżący, wniósł zażalenie na ww. postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 października 2026 r. w związku z powyższymi pismami procesowymi zarządzono, aby w pierwszej kolejności akta z zażaleniem przedstawić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r. o sygn. akt II GZ 126/26 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie, co nie ulega wątpliwości i czego skarżący nie kwestionuje, skarżący w skardze nie wskazał własnego numeru PESEL, dlatego też słusznie sąd I instancji wezwał skarżącego do wskazania tego numeru. Skarżący nie kwestionuje również, że sąd I instancji prawidłowo przyjął, że do doręczenia skarżącemu wezwania doszło - w ramach fikcji doręczenia przewidzianej w art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") - w dniu 7 stycznia 2026 r., ani tego, że skarżący w ustawowym terminie 7 dni braków formalnych skargi nie uzupełnił. W tym stanie rzeczy koniecznym było przyjęcie, że sąd I instancji był zobligowany do odrzucenia skargi. Jednocześnie zaznaczono, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu zostanie odrębnie rozpoznany przez sąd I instancji. Zwrot akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego nastąpił w maju 2026 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2026 r. akta sprawy zostały przedstawione sprawozdawcy sprawy do dalszych czynności związanych z rozpoznaniem wniosku złożonego w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na tym etapie postępowania Sąd był zobligowany do rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym mówi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, tylko wtedy gdy strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a. to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Biorąc pod uwagę treść art. 86 i 87 p.p.s.a., to na stronie wnoszącej wniosek o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek wykazania, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, ponieważ z obiektywnych i niezależnych od niej przyczyn nie można było dokonać czynności w określonym czasie. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, w tym dbającej o skuteczne dokonywanie czynności w sprawie, jaką zainicjowała w sądzie. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Reasumując, brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet w danych okolicznościach wysiłku. Ponadto strona musi w pierwszej kolejności wykazać i uprawdopodobnić, że dana przeszkoda w dochowaniu terminu rzeczywiście w ogóle zaistniała. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał i nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wnosząc o przywrócenie terminu, skarżący wyjaśnił na tym etapie, że w złożonej skardze miał wskazać jako swój adres, adres który jest adresem zamieszkania jego matki, E. B. Przesyłka zawierająca wezwanie została skierowana przez sąd na podany adres i była dwukrotnie awizowana. Skarżący wskazał, że jego matka otrzymała dwa awiza związane z przesyłką, nie przekazała mu jednak informacji o przesyłce sądowej i nie potrafi jednocześnie racjonalnie wyjaśnić dlaczego tego nie zrobiła. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono oświadczenie E. B., która wskazała, że wskazany w skardze adres ul. [...] w M. jest jej adresem zamieszkania. Oświadczyła też, że na ten adres "została dwukrotnie awizowana przesyłka sądowa skierowana do mojego syna M. B., dotycząca sprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 698/25" oraz że "byłam w posiadaniu obu awiz, jednak nie przekazałam synowi informacji o oczekującej przesyłce. Stało się to z mojej winy i zaniedbania. Nie potrafię racjonalnie wyjaśnić dlaczego nie poinformowałam syna o nadejściu korespondencji sądowej". O konieczności przekazania informacji o przesyłce sądowej E. B., jak oświadczyła, miała sobie przypomnieć dopiero wtedy, gdy doszło do doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Mając na uwadze powyższe, skarżący podkreślił, że nie miał żadnej świadomości, aby zostało do niego skierowane jakiekolwiek wezwanie. Brak tej świadomości był też w ocenie skarżącego niezawiniony, a wynikał z zaniedbania osoby trzeciej. Skarżący wskazał też, że inne zdarzenia, których doświadczył, również świadczą, że nie miał świadomości, aby skarga miała braki. W tym zakresie opisał, że w dniu 30 stycznia 2026 r. udał się do wydziału komunikacji, aby wyjaśnić pojawianie się informacji o zatrzymaniu prawa jazdy w aplikacji mObywatel, a gdy w urzędzie pokazał odpis skargi, jaką wystosował do sądu, doprowadziło to do przywrócenia ważności dokumentu. Rozważając powyższe, Sąd stwierdza, że samo wskazanie, iż skarżący miał podać w skardze jako adres do doręczeń, adres matki, która następnie nie przekazywała mu informacji o dwóch kolejnych otrzymanych awizach przesyłki sądowej adresowanej na jego imię i nazwisko, nie jest wystarczające do wykazania, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Przede wszystkim, co podkreśla sam skarżący, przesyłka zwierająca wezwanie została zgodnie z jego wolą wysłana na podany przez niego w skardze adres przy ul. [...] w M. Taki bowiem adres skarżący wybrał dla dokonywania na jego rzecz doręczeń wszelkiej korespondencji kierowanej do niego przez sąd w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 698/25. Na przesyłce znajdują się właściwe adnotacje i pieczęcie dotyczące awizacji. Wynika z nich, że informacja o awizowaniu przesyłki, zgodnie z procedurą, została pozostawiona przez doręczyciela w oddawczej skrzynce pocztowej, pod adresem na jaki została skierowana. Jak podkreślono wyżej, przesyłka została skierowana na taki adres, który wskazał skarżący. Rzeczą skarżącego był zatem dołożenie należytej staranności, aby pod tym adresem jaki wskazał, zapewnił on odbiór kierowanej do niego korespondencji sądowej. Okolicznością wyłączającą brak winy nigdy nie jest nieznajomość przepisów prawa, w tym skutków prawnych (również w zakresie doręczenia przesyłek), jakie wiążą się z określonymi działaniami. Sąd wskazuje, że strona ma zawsze możliwość podania w skardze adresu do doręczeń, który może być inny od adresu zamieszkania. Dodatkowo przysługuje jej także uprawnienie do działania w sprawie przez pełnomocnika, na którego adres są dokonywane doręczenia. Jeżeli strona skarżąca zakłada i dopuszcza, że określone osoby mogą uczestniczyć w procesie doręczenia jej przesyłek sądowych, ponieważ wskazuje ich adres jako adres, na który ma być do niej kierowana korespondencja, skutki zaniedbań tych osób polegające na nieprzekazaniu informacji o odbiorze przysyłki lub też o awizowaniu przesyłki przez doręczyciela, obciążają skarżącego i nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu. W sprawie nie podano jednocześnie, aby matka skarżącego miała nie przekazać synowi informacji o przesyłce sądowej z powodu nagłych i trudnych do przezwyciężania zdarzeń (np. nagłej choroby). Przeciwnie, wprost wskazano, że matka skarżącego nie potrafi wytłumaczyć z jakiego powodu nie przekazała informacji o awizowanej dwukrotnie przysyłce i że o tym zapomniała. Tego rodzaju okoliczności nie można traktować jako przeszkody, której nie można usunąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku. Niezależnie od tego dodać należy, że skarżący we wszystkich kierowanych do sądu pismach (w tym również we wniosku o przywrócenie terminu) posługuje się adresem przy ul. [...] w M. jako adresem własnym. W szczególności nie wskazuje, aby był to adres innej osoby, wskazany tylko jako adres pełnomocnika do doręczeń. Jest to adres, którym skarżący posługiwał się także bezpośrednio w postępowaniu administracyjnym. W istocie trudno więc nawet uznać, aby skarżący uprawdopodobnił, że nie miał możliwości zapoznać się z awizami pozostawionymi pod wskazanym przez niego adresem w oddawczej skrzynce odbiorczej pod adresem, który stale wskazuje jako swój adres zamieszkania. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do uzupełniania braków formalnych skargi.