III SA/Gd 702/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 2 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej A. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 1 sierpnia 2022 r., nr FPMS/OKS/WPiA/2021/2022/09 w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 702/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. B. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 1 sierpnia 2022 r., nr FPMS/OKS/WPiA/2021/2022/09 w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi. Wyrok wydany został na rozprawie, na którą skarżąca nie stawiła się. Ze znajdującej się w aktach sądowych sprawy koperty oraz druku potwierdzenia odbioru zawiadomienia (- k. 32 akt sądowych) wynika, że o terminie posiedzenia skarżąca została zawiadomiona prawidłowo. W dniu 22 czerwca 2023 r. (data nadania) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku załączając do pisma wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podała, że operator pocztowy nie wykonał obowiązku doręczenia (brak awiza) zawiadomienia o terminie posiedzenia, na którym został wydany wyrok. W konsekwencji termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął, o czym skarżąca dowiedziała się 16 czerwca 2023 r. (około godziny 15-tej), kiedy osobiście chciała uzyskać w Sądzie informację odnośnie wyznaczenia rozprawy. Skarżąca zobowiązała się do złożenia reklamacji złożonej u operatora pocztowego. W dniu 28 lipca 2023 r., w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, skarżąca złożyła do akt sprawy kopię wniesionej reklamacji. W wykonaniu kolejnego wezwania Sądu, w dniu 4 września 2023 r., skarżąca przedłożyła odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na wystosowaną reklamację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie podlega uwzględnieniu. Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne, tj. gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym dopełnieniem niedokonanej w terminie czynności oraz w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w niedopełnieniu czynności, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przewrócenie terminu, która została wniesiona w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie i piśmiennictwie uprawdopodobnienie określa się jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, namiastka dowodu, bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, wyd. 6, Warszawa 2016, s. 437 i nast.). Przy ocenie zawinienia bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością, przy czym to każdorazowo na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 7 czerwca 2023 r. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu wyjaśnienia wymaga, że zawarte w jego uzasadnieniu twierdzenia wskazujące na nieprawidłowość doręczenia zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy nie zostały uprawdopodobnione, a uzyskana od operatora pocztowego odpowiedź wręcz im przeczy. O zaistnieniu okoliczności uprawdopodabniających brak winy nie mogą natomiast świadczyć jedynie twierdzenia podnoszone przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu. Przyjmuje się bowiem, że zakwestionowanie fikcji doręczenia powinno nastąpić w przewidzianym do tego trybie, wynikającym z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 1640 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, zakwestionowanie poprawności doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego musi zostać dokonane poprzez zgłoszenie temu operatorowi reklamacji. Reklamacja może zostać wniesiona nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia nadania przesyłki pocztowej. Dopiero jednak rozpatrzenie reklamacji przez operatora pocztowego, który to podmiot w przeciwieństwie do organu administracji dysponuje danymi pozwalającymi na odniesienie się do zgłoszonych zarzutów, pozwoli ustalić, czy domniemanie doręczenia przesyłki zostało skutecznie zakwestionowane (por. wyroki NSA: z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 421/20 oraz z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3019/14). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego podnoszoną wadliwość doręczenia przesyłki przez Pocztę Polską S.A. Z treści stanowiącego odpowiedź na wystąpienie skarżącej (reklamację) pisma operatora pocztowego z dnia 21 sierpnia 2023 r. wynika, że w dniu 24 kwietnia 2023 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki o nr [...]. W sytuacji nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru pozostawianie jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 5 maja 2023 r. Po upływie terminu odbioru dokonano zwrotu do nadawcy w dniu 15 maja 2023 r. W treści pisma poinformowano ponadto, że czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelniania ich wykonania. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, że awizo nie zostało złożone do oddawczej skrzynki pocztowej (- k. 45 akt sądowych). W kontekście uzyskanej od operatora odpowiedzi na reklamację podkreślenia wymaga, że to na skarżącej, jako na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, ciąży obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna i całkowicie niezależna od jej winy przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane w żadnym wypadku działaniem skarżącej i było od niej całkowicie niezależne. Jak zostało to wskazane, skarżąca w niniejszym postępowaniu nie podważyła faktu doręczenia jej zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy, albowiem jej twierdzeniom przeczy stanowisko operatora pocztowego. Tym samym przyjąć należało, że doręczenie pisma z dnia 27 kwietnia 2023 r. zawiadamiającego o rozprawie, dokonane w trybie awizowania, odbyło się zgodnie z procedurą. Zarówno z potwierdzenia odbioru przesyłki (- k. 32 akt sądowych), jak i z odpowiedzi operatora publicznego na reklamację strony skarżącej (- k. 45 akt sądowych) wynika, że pismo było dwukrotnie awizowane (w dniach 28 kwietnia i 8 maja 2023 r.), a następnie zostało zwrócone nadawcy jako niepodjęte w terminie, co oznacza że wystąpił skutek doręczenia (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Prawidłowość awizowania przedmiotowej przesyłki nie budziła również wątpliwości Sądu (- k. 32 verte akt sądowych, zarządzenie z dnia 22 maja 2023 r. o uznaniu dokonania doręczenia). W zaistniałej sytuacji Sąd przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 7 czerwca 2023 r. i zgodnie z tym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.