III SA/Gd 704/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 29 maja 2015 r. nr[...]. Zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] z dnia 8 lipca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 29 maja 2015 r., o zwolnieniu [...] M. M. ze służby w Policji z dniem 5 czerwca 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2015 poz. 355). Organ I instancji nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Z uzasadnień rozkazów wynika, że M. M. korzystała ze zwolnienia lekarskiego od służby nieprzerwanie od dnia 4 czerwca 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r. W dniu 4 maja 2015 r. skarżąca została poddana komisyjnym badaniom lekarskim. Orzeczeniem z dnia 5 maja 2015 r., nr [...] właściwa Komisja Lekarska uznała M. M. za trwale niezdolną do służby w Policji z zaliczeniem do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Orzeczenie stało się ostateczne z dniem 26 maja 2015 r. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 o Policji wydanie ww. orzeczenia powoduje po stronie organu konieczność wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Zgodnie z art. 43 ust. 1 cyt. ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Organy wskazały, że w przypadku M. M. okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby upływa z dniem 4 czerwca 2015 r. w związku z czym datę zwolnienia ze służby określono na dzień 5 czerwca 2015 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. M. wniosła o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji i poprzedzającego go rozkazu personalnego organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 77 § 4, art. 80, art. 138 § 2 Kpa. W uzasadnieniu zarzutów skargi podniesiono, że rozkaz personalny wydany został przed upływem okresu ochronnego, a więc - przedwcześnie, a po wtóre - w sprawie nie uwzględniono złożonego przez skarżącą pisemnego wystąpienia ze służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są rozkazy personalne wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, a w I instancji przez Komendanta Powiatowego Policji, zwalniające skarżącą ze służby w Policji. Rozkazy personalne wydano na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Jednocześnie art. 43 ust. 1 cyt. ustawy doprecyzowuje, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie ww. art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Skarżąca nie kwestionuje, że od dnia 4 czerwca 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r. przebywała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, w trakcie którego - w dniu 5 maja 2015 r. - wydano wobec skarżącej orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające trwałą niezdolność do służby. Skarżąca wskazuje jednak, że decyzję o zwolnieniu ze służby podjęto przedwcześnie, bowiem decyzja została wydana w dniu 29 maja 2015 r. tj. przed upływem okresu 12 miesięcy, o którym mowa w art. 43 ust. 1 cyt. ustawy. Skarżąca zaznacza, że w tym samym dniu tj. 29 maja 2015 r. złożyła raport – pisemne wystąpienie ze służby w Policji, której to okoliczności organy Policji w ogóle nie wzięły pod uwagę. W ocenie Wojewódzkiego Komendanta Policji, przedstawianej w obszernym uzasadnieniu do rozkazu organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia art. 43 ust. 1 cyt. ustawy, skoro w decyzji z dnia 29 maja 2015 r. wskazano, że zwolnienie ze służby M. M. następuje z dniem 5 czerwca 2015 r., Odnosząc się do zarzutów dotyczących nie rozpatrzenia przez organ wniosku o zwolnienie ze służby, zawartego w raporcie złożonym przez policjantkę w dniu 29 maja 2015 r., Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że rozkaz personalny z dnia 29 maja 2015 r. został doręczony stronie w dniu 12 czerwca 2015 r. Jednak już wcześniej – tj. 1 czerwca 2015 r., kiedy M. M. odmówiła odebrania i podpisania rozkazu, skarżąca zapoznała się z treścią decyzji. Zgodnie bowiem z art. 47 kodeksu postępowania administracyjnego, pismo uznaje się za doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez stronę – w tym przypadku zatem decyzja została doręczona Małgorzacie M. w dniu 1 czerwca 2015 r. Raport policjantki z dnia 29 maja 2015 r. dotyczący wystąpienia ze służby został tym samym - w ocenie organu - złożony w tym samym dniu, w którym została wydana kwestionowana decyzja (rozkaz personalny z dnia nr [...] z dnia 29 maja 2015 r.). Według orzecznictwa sądów administracyjnych, policjant składający raport o zwolnienie ze służby nie może skutecznie odwołać swojego żądania po podpisaniu przez przełożonego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji. Stosując się do tych zasad można zatem - w ocenie organu - tak samo przyjąć, że po podpisaniu decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, strona nie mogła skracać okresu ochronnego przewidzianego w art. 43 ustawy o Policji. Mając zaś na uwadze, że M. M. była na zwolnieniu lekarskim od dnia 4 czerwca 2014 r., zgodnie z art. 112 kodeksu cywilnego, jako datę zwolnienia ze służby w Policji należało wskazać dzień 5 czerwca 2015 r. W ocenie Sądu stanowisko organu nie jest nieuzasadnione. Jak wynika z przedstawionej wyżej argumentacji organu, w sprawie dokonano błędnej wykładni art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji naruszono także art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, Organ z jednej strony zgadza się, że nie można skracać okresu ochronnego ustanowionego na mocy interpretowanego przepisu. Przyjmuje jednak, że wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji może nastąpić przed jego zakończeniem. Takie stanowisko organu należy uznać za wewnętrznie sprzeczne i niedopuszczalne. Mając zatem na uwadze, że skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim od dnia 4 czerwca 2014 r. okres ochronny w przypadku skarżącej kończył się z dniem 4 czerwca 2015 r. Pierwszą możliwą datą zwolnienia skarżącej ze służby był zatem dzień 5 czerwca 2015 r. Należało to jednak rozumieć jako pierwszy możliwy dzień wydania decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, pod warunkiem, że przed tą datę skarżąca samodzielnie nie wystąpiłaby o zwolnienie ze służby z uwagi na stan zdrowia. Jednak skarżąca w dniu 29 maja 2015 r. złożyła pisemny raport z prośbą o zwolnienie ze służby, a nie jest istotne, czy uczyniła to dowiedziawszy się nieoficjalnie o treści przygotowanej/projektowanej tego dnia decyzji, skoro nosi ona datę 29 maja 2015 r. W tej konkretnej sprawie, to, czy skarżąca złożyła ww. raport bezpośrednio przed, czy też po podpisaniu decyzji z dnia 29 maja 2015 r., nie stanowi istotnej i wymagającej ustalenia w niniejszej sprawie okoliczności faktycznej. Bez znaczenia pozostaje również, w jakiej dacie skarżącej doręczono decyzję organu I instancji, a tym bardziej to, czy mogła wcześniej nieoficjalnie dowiedzieć się o treści projektowanego przez organ rozstrzygnięcia. Jak wskazano wyżej, w tej dacie tj. 29 maja 2015 r., nie było bowiem żadnych podstaw do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby. Wydając decyzję w dniu 29 maja 2015 r. organ w nieuprawniony sposób zamknął dla skarżącej w okresie od 29 maja 2015 r. do dnia 4 czerwca 2015 r., (a więc w czasie trwania okresu ochronnego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 cyt. ustawy) możliwość skorzystania z samodzielnego zgłoszenia do organu raportu o wystąpieniu ze służby. Termin 12 miesięcy, o którym mowa w art. 43 ust. 1 cyt. ustawy ma charakter okresu ochronnego dla przebywającego na zwolnieniu lekarskim policjanta. Dokonana przez organy interpretacja art. 43 ust. 1 cyt. ustawy powoduje, że ochrona udzielona funkcjonariuszom Policji na podstawie ww. przepisu staje się iluzoryczna. Wskazania, co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z powyższych rozważań. Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 cyt. ustawy organ powinien oczekiwać na zakończenie okresu ochronnego i wydać decyzję o zwolnieniu ze służby dopiero po jego upływie. Wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby przed upływem okresu ochronnego jest możliwe jedynie w sytuacji otrzymania przez organ od policjanta - już w okresie niezdolności do pracy z powodu choroby - pisemnego zgłoszenia o wystąpieniu ze służby. Ponieważ tego rodzaju sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, podstawę prawną i faktyczną nowej decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby powinna determinować okoliczność złożenia przez skarżącą w dniu 29 maja 2015 r. wniosku o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 1 czerwca 2015 r. (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r. w sprawie I OSK 151/12, LEX nr 1239424). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.