III SA/Gd 720/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...], 2. zasądza na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 k.p.a., odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych przez B. W., użytkownika lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., polegających na: źle funkcjonującej wentylacji, braku obliczeń, braku projektu technicznego, wydzielaniu ostrych zapachów powodujących bóle głowy i mdłości, * rozprzestrzenianiu się szkodliwych związków (merkaptany, indole, skatole) powstających jako produkt uboczny w procesie przygotowywania żywności, co powoduje brak możliwości otwierania okien , * silnym podgrzewaniu ściany kominowej w mieszkaniu nad lokalem i podwyższeniu w nim temperatury , * podgrzewaniu podłogi w mieszkaniu nad lokalem, powodujące uwalnianie się kancerogennych fenoli z lepiku oraz nadmiernie przegrzewanie mieszkania, * krzyżowaniu dróg czystych i brudnych w lokalu, odbywaniu się transportu przez drzwi wejściowe do lokalu w godzinach jego otwarcia" Organ wyjaśnił, że we wniosku nie zostały podane nowe okoliczności, które nie byłyby przedmiotem wcześniejszych postępowań. Ponadto w powyższej kwestii wypowiadał się Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w pismach z dnia 8 marca 2012r. oraz z dnia 5 marca 2015r., który nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu I Instancji przedstawionego w przedmiotowych sprawach. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej, na podstawie art. 123 § 1, art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji kilkakrotnie odpowiadał Wspólnocie na kolejne zgłaszane -jej zdaniem- nieprawidłowości , związane z funkcjonowaniem przedmiotowego baru, powołując się na ustalenia poczynione podczas kontroli. Także organ odwoławczy w trybie skargowym przedstawiał Wspólnocie swoje stanowisko i wyjaśniał, że nie może zadośćuczynić oczekiwaniom Wspólnoty- stwierdzić nieważności decyzji zatwierdzającej zakład czy podważyć oceny i ekspertyzy specjalistów. Wskazał na odpowiedzi udzielone skarżącej w pismach z dnia 13 stycznia, 5 marca i 10 kwietnia 2015 r. Do zarzutów dotyczących m. in. wentylacji, ekspertyzy dotyczącej zgodności z prawem przeprowadzonych robót budowlanych, ochrony przeciwpożarowej, pomiarów temperatury urządzeń i przewodów, szczelności przewodów, organ odniósł się przywołując okazane przez przedsiębiorcę dokumenty. Organ wskazał, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są właściwe do oceny jakości i prawidłowości badań i pomiarów przeprowadzonych przez przedstawicieli innych organów i służb. Wskazał również, że postępowania w sprawie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych przez przedsiębiorców sektora spożywczego prowadzone są przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z obowiązującym prawem proceduralnym i materialnym, a nie według terminów ustalanych przez wnioskującego. Organ podkreślił, że wielokrotnie organy obu instancji ustosunkowywały się do powtarzanych przez przedstawicieli Wspólnoty zarzutów i wobec braku przedstawienia przez Wspólnotę nowych okoliczności, organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wspólnota Mieszkaniowa w skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wniosła o uchylenie postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, sprzeczność ustaleń dokonanych przez organ II instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, bezzasadne pominięcie części materiału dowodowego. Skarżąca wskazała, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny błędnie wydał decyzję z dnia 3 sierpnia 2010r. o zatwierdzeniu zakładu, że nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania lokalu, że nie wzięto pod uwagę przepisów Prawa budowlanego, stanowiących m.in. o warunkach bezpieczeństwa pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych. W obecnym stanie do mieszkań i klatki schodowej przedostają się ostre zapachy z uwagi na źle funkcjonującą wentylację. Mieszkańcy nie mają możliwości otwierania okien, ponieważ w powietrzu rozprzestrzeniają się szkodliwe związki. W mieszkaniu nad "kebabem" jest podwyższona temperatura, gdyż wentylacja i odprowadzanie gorącego powietrza z urządzeń lokalu włączone są do kanałów spalinowych prowadzonych w ścianie. Wskazała, że wprowadzane przez od czterech lat poprawki techniczne , uchylanie decyzji PINB do ponownego rozpatrzenia przez PWINB są dowodem źle funkcjonującego lokalu i braku możliwości doprowadzenia działalności lokalu do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca wniosła ponadto o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na toczące się postępowanie przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w sprawie o nr [...], albowiem rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania administracyjnego. Wniosła również o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą , w której wniesiona została skarga na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2015 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. , poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Skarga jest zasadna, ale nie z powodów w niej wskazanych. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające wszczęcia postępowania z powołaniem się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm.). Przepis ten stanowi , że gdy żądanie, o którym mowa art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przepisie tym wymieniono dwie niezależne od siebie przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania – jedna to wniesienie podania przez osobę , która nie jest stroną , druga- zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania. "Inne uzasadnione przyczyny" nie zostały bliżej określone, ale należy przyjąć, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Chodzi przykładowo o sytuację wniesienia żądania w sprawie, w której wydano rozstrzygnięcie , wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie , wniesienie żądania w sprawie , w której brak jest podstawy materialnoprawnej rozpatrzenia zgłoszonego żądania ( por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2159/12 publ. LEX nr 1497293). Należy przyjąć też , że "inne uzasadnione przyczyny" to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę we wszczęciu postępowania. Organ odmawiający wszczęcia postępowania w oparciu o przywołany powyżej przepis powinien przedstawić nie budzącą wątpliwości argumentację, przemawiającą za przyjęciem stanowiska, że postępowanie w sprawie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie wnioskodawca - Wspólnota Mieszkaniowa , ul. [...], wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych przez B. W., użytkownika lokalu nr [...] przy ul. [...], szczegółowo opisanych we wniosku. Organ pierwszej instancji, powołując się na art. 61 a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych przez B. W., użytkownika lokalu nr [...] przy ul.[...] w G.. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji uzasadnił odmowę wszczęcia postępowania tym, że Wspólnota jako wnioskodawca nie przedstawiła nowych okoliczności, które nie byłyby przedmiotem wcześniejszych postępowań, prowadzonych przez ten organ. Organ powołał się przy tym na swoje stanowiska przedstawiane w pismach o określonych datach i numerach, jak również na dwa pisma Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z określonych dat. Z kolei organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organy obu instancji wielokrotnie ustosunkowywały się do powtarzanych przez przedstawicieli Wspólnoty zarzutów, i - wobec braku przedstawienia przez Wspólnotę nowych okoliczności - organ odwoławczy nie znalazł postaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do treści uzasadnień postanowień obu organów stwierdzić należy, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie było – jak się wydaje - przeświadczenie organów obu instancji, że okoliczności stanowiące podstawę wniosku zostały już przez organy wyjaśnione. Organy obu instancji powołują się przy tym na swoje pisma , określone z dat i numerów, kierowane do skarżącej. W ocenie Sądu trudno jednak mówić w niniejszej sprawie o tym, że żądanie wniesiono w sprawie , w której wydano już rozstrzygnięcie, bowiem organy obu instancji nie powołują się na żadne merytoryczne rozstrzygnięcia, lecz na treść pism , kierowanych do Wspólnoty. Zauważyć ponadto należy, że zadaniem organu administracji przy ocenie zaistnienia przesłanek z omawianego przepisu jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania; organ nie może w wydanym postanowieniu zawrzeć wniosków i ocen, dotyczących meritum żądania. W niniejszej sprawie organy powołały się na fakt, że wskazywane przez Wspólnotę okoliczności nie są nowe, wobec czego dokonały –choćby pośrednio - ich oceny. Należy mieć też na uwadze , że przedmiotowy wniosek skarżącej Wspólnoty dotyczył – jak wyraźnie w nim wskazano- działań konkretnej osoby, wymienionej we wniosku, natomiast pisma, na które powołują się organy - z lat 2012- 2015 - dotyczyły co prawda m.in. lokalu użytkowego, położonego pod wskazanym przez skarżącą adresem, ale prowadzonego w kolejnych latach przez różne osoby, na co wskazują dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. W tej sytuacji nie można uznać postanowień wydanych przez organy obu instancji za prawidłowe. Naruszają one art. 61 a § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego są chybione, ponieważ organy nie wydały merytorycznego orzeczenia w sprawie. Pozostałe podnoszone przez skarżącą w skardze i złożonych pismach zarzuty nie dotyczą w istocie zaskarżonego postanowienia, a są jedynie powieleniem prezentowanego przez skarżącą Wspólnotę stanowiska dotyczącego nieprawidłowości w działaniu lokalu użytkowego znajdującego się w budynku Wspólnoty, jak też oceny działań różnego rodzaju organów administracji. Z tego względu zarzuty te nie mogą podlegać ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, bowiem prowadziłoby to do wykroczenia poza zakres kontroli, którą Sąd może w tej sprawie dokonać. Nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a, który stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego (...). Niniejsza sprawa dotyczy oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej , wobec czego jej rozstrzygnięcie nie jest zależne od postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego. Nie było też podstaw do połączenia niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi skarżącej Wspólnoty na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego ( sprawa o sygn. akt II SA/Gd 468/15 tutejszego Sądu), bowiem sprawy nie mogły być objęte jedną skargą , jak tego wymaga art. 111 § 1 p.p.s.a., a to, że sprawy dotyczą tego samego lokalu użytkowego i skargi w nich wniósł ten sam podmiot nie oznacza spełnienia wymogów "pozostawania spraw ze sobą w związku" w rozumieniu art. 111§ 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienia organów obu instancji. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( jt. Dz.U. z 2015 r., poz.1412 ) w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy tej ustawy normują w Dziale II , Rozdziale 1 "Wszczęcie postępowania" kwestie dotyczące m.in. sposobu postępowania po wniesieniu podania ( art. 61- 66 k.p.a.). Z kolei z art. 104 § 1 k.p.a. wynika, że załatwienie sprawy przez organ administracji publicznej następuje przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Organy zajmując się ponownie podaniem skarżącej powinny mieć przepisy te na uwadze, podobnie jak poczynione powyżej wskazania odnoszące się do stosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.