III SA/Gd 759/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-12-11
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu celnym, a jeśli tak, czy jego ustalenia dotyczące pochodzenia towaru (siatki z włókna szklanego) są wystarczające do nałożenia cła antydumpingowego i VAT, mimo posiadania przez importera świadectwa pochodzenia z Malezji?Ratio decidendi
Raport OLAF, zgodnie z przepisami prawa unijnego, stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu celnym, równoważny z krajowymi dokumentami urzędowymi. Ustalenia zawarte w raporcie, wskazujące na chińskie pochodzenie towaru i omijanie ceł antydumpingowych, są wiarygodne i nie wymagają weryfikacji poprzez dokumenty źródłowe. Ponadto, nawet jeśli świadectwo pochodzenia z Malezji zostało wydane, ale na podstawie nieprawidłowych danych przedstawionych przez eksportera, nie stanowi to błędu organów celnych, który zwalniałby importera z obowiązku zapłaty należności celnych i podatku VAT.Stan faktyczny
Spółka A importowała siatkę podtynkowa z włókna szklanego, deklarując pochodzenie z Malezji i korzystając ze stawki celnej preferencyjnej. W wyniku dochodzenia OLAF ustalono, że towar faktycznie pochodzi z Chin i procederem omijano cła antydumpingowe. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył cło antydumpingowe i VAT. Dyrektor Izby Celnej częściowo uchylił decyzję, ale utrzymał w mocy nałożenie podatku VAT. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując dowodową wartość raportu OLAF i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...] wydaną wobec A Spółki akcyjnej z siedzibą w P. - w następstwie przeprowadzenia postępowań mających na celu kontrolę zgłoszenia celnego z dnia 16 czerwca 2011 r. nr [...] dotyczącego importu towaru w postaci siatki podtynkowej z włókna szklanego – Naczelnik Urzędu Celnego:
1. określił, że krajem pochodzenia towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym są Chiny;
2. określił stawkę celną erga omnes w wysokości 7 %;
3. określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) w wysokości 3.018 zł;
4. określił stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 62,9 % z dodatkowym kodem Taric B999;
5. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 54.251 zł;
6. na podstawie art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne odstąpił od poboru odsetek od ww. kwot z pkt 3 i 5;
7. określił podatek od towarów i usług (B00) w wysokości 33.704 zł;
8. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług;
Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) - dalej: "o.p.", art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. c i g, art. 67, art. 78 ust. 1 i 3, art. 201 ust. 2, art. 214 ust. 1, 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE z 1992 r., Nr L 302 ze zm.) - dalej: "WKC", rozporządzenie Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE z 2010 r., Nr L 284), art. 1 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 204/1) oraz art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 16, art. 33 ust. 12, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a i art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
W następstwie wniesionego odwołania (dotyczącego punktów 1 - 5 oraz 7 zakwestionowanej decyzji) Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. nr [...] wydaną w oparciu o art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy - Ordynacja podatkowa:
1. uchylił zakwestionowaną decyzję w pkt 1, 4 i 5 i w tym zakresie umorzył postępowanie;
2. uchylił pkt 6 zakwestionowanej decyzji i w tym zakresie orzekł, że odstępuje od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne od kwoty należności celnych (A00) określonej w pkt 3 ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i umarza postępowanie w zakresie poboru odsetek od kwoty ostatecznego cła antydumpingowego (A30);
3. uchylił pkt 7 zakwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji i w tym zakresie orzekł, że określa podatek od towarów i usług (B00) w wysokości 21.226 zł;
4. w pozostałej części utrzymał zakwestionowaną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 czerwca 2011 r. firma B Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu firmy A Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. (dalej: "spółka", "skarżąca"), zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Malezji towar w postaci siatki z włókna szklanego, który zaklasyfikowano do kodu 7019 51 00 10. Eksporterem towaru była firma C z Malezji. Zgłoszenie celne do wnioskowanej procedury zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...]. Wobec przedmiotowego towaru została zastosowana stawka celna preferencyjna w wysokości 3,5 % na podstawie świadectwa pochodzenia Form A nr [...].
W lipcu 2013 r. do Urzędu Celnego w G. wpłynął raport końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych nr OF/2011/0969 (dalej: "OLAF") z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego do UE. Dochodzenie przeprowadzono w związku z podejrzeniem, że towar deklarowany jako pochodzący z Malezji faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej.
W raporcie potwierdzono proceder omijania środków antydumpingowych nałożonych na tkaniny pochodzące z Chin. Proceder opisany w raporcie polegać miał na tym, że towary były wysyłane z Chin do Wolnej Strefy Handlowej (FCZ) w Port Klang a następnie - po przeładunku – dalej wysłane do Unii Europejskiej jako pochodzące z Malezji.
Z uzyskanych od Zarządu Portu Klang informacji wynikało, iż w stosunku do towarów wchodzących lub wychodzących przez FCZ Port Klang zabronione jest prowadzenie jakiejkolwiek działalności produkcyjnej czy procesów nadających towarom pochodzenie. Towary przeładowywane w FCZ zachowują swoje pochodzenie. Towary wchodzące do FCZ w Porcie Klang z zagranicy wykazywane są w rejestrze ZB1, a wychodzące - w rejestrze ZB2. Wykazanie towarów w rejestrze ZB1 a następnie w ZB2 oznacza, że zachowały one swoje pochodzenie. Deklaracje ZB1 i ZB2 zawierają z kolei szereg danych, takich jak kraj pochodzenia/przeznaczenia, nadawca, odbiorcy, ilość kontenerów, statek, morski list przewozowy, itp.
OLAF dokonał zestawienia danych dotyczących tkanin siatkowych z włókien szklanych znajdujących się w rejestrze ZB1 z danymi w rejestrze ZB2. Analiza przepływu towarów pozwala jednakże na stwierdzenie, że towary stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostały wysłane z Port Klang do Unii Europejskiej. Brak jest bowiem informacji potwierdzającej, że zostały one wysłane z Chin do FCZ. Potwierdza to brak numeru deklaracji ZB1 w materiałach nadesłanych przez OLAF. W związku z tym brak było w ocenie organu odwoławczego podstaw do przyjęcia, że towar posiada chińskie pochodzenie.
Przedmiotowa okoliczność nie pozwalała jednakże na zastosowanie wobec importowanych towarów stawki celnej preferencyjnej ponieważ firma C z uwagi na posiadane urządzenia mogła realizować jedynie proces powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych, co nie stanowi wystarczającej obróbki dla uznania statusu pochodzenia tych towarów. Innymi słowy, sam proces powlekania jest niewystarczający dla uzyskania niepreferencyjnego malezyjskiego pochodzenia. Warunkiem jego uzyskania - zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami (art. 76 rozporządzenia wykonawczego do WKC) - jest bowiem wytwarzanie (produkcja) wyrobów przędzy a ta wymaga urządzeń tkackich, których w badanych fabrykach nie stwierdzono.
Ponadto wynik weryfikacji przedstawionego świadectwa pochodzenia nie potwierdził pochodzenia towaru. Władze malezyjskie wskazały bowiem, że sporne świadectwo zostało wystawione dla towaru objętego kodem HS 8712 (a więc dla towaru innego niż tkanina siatkowa). W ocenie organu odwoławczego uzyskanie świadectw pochodzenia spowodowane było przedstawianiem przez eksportera nieprawidłowych danych, a o błędzie organów celnych można mówić jedynie wówczas, gdy to na skutek błędnego działania tych organów dochodzi do niewłaściwego wykazania należnej kwoty opłat celnych.
Powołując się z kolei na regulacje wspólnotowe organ odwoławczy stwierdził, że raport OLAF ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. i jako taki, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W konsekwencji jego treść nie podlega swobodnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie. Za udowodnione należy przyjąć więc to, co wynika wprost z tego dokumentu.
Odnosząc się do zarzutu nieprzetłumaczenia zestawień wykonanych w formie tabel (będących załącznikiem do raportu OLAF) organ odwoławczy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że na podstawie treści ujętych w poszczególnych rubrykach ich identyfikacja i zrozumienie nie stanowi trudności. Brak ten nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ odwoławczy uzyskał tłumaczenie tych dokumentów, które następnie zostało przesłane spółce.
W reasumpcji organ odwoławczy wskazał, że powyższe ustalenia prowadzić musiały do odpowiedniej weryfikacji zakwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej (w zakresie jej pkt 3 i 4) skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Spółka akcyjna z siedzibą w P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Spółka wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez bezkrytyczną i jednostronną ocenę materiału dowodowego i dowolne oparcie poczynionych ustaleń na tej części materiału dowodowego, z której wynikały okoliczności dla skarżącej niekorzystne, przy jednoczesnym pominięciu tej jego części, która jednoznacznie potwierdzała fakt, że sprowadzany towar miał pochodzenie malezyjskie;
art. 180 o.p. polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o dokumenty, które nie stanowią dowodów w rozumieniu tego przepisu lecz są jedynie opisem widzianych przez kontrolujących - funkcjonariuszy OLAF, dokumentów źródłowych, przy czym dokumenty te nie zostały włączone do postępowania w sprawie;
art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji działań zmierzających do ustalenia rzeczywistych procedur celnych zastosowanych w odniesieniu do kontenerów dostarczonych skarżącej, a tym samym rzeczywistego ich pochodzenia, w sytuacji gdy w materiale dowodowym znajdowały się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie dwóch różnych procedur celnych w odniesieniu do tego towaru, tj. eksportu (formularz K2) oraz reeksportu (formularz ZB2);
d. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez całkowite pominięcie w toku postępowania oraz w treści zaskarżonej decyzji wyjaśnienia procedur celnych stosowanych w Porcie Klang, w szczególności zaś powiązań między rejestrami ZB1 i ZB2, metodologii według której przyporządkowano towar pochodzenia chińskiego wpisany do rejestru ZB1 do kontenerów obejmujących towary zakupione przez skarżącą, możliwości wyprowadzenia towaru poza FCZ Port Klang wyłącznie w oparciu o procedurę ZB2;
e. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez zaniechanie zbadania przez organy podatkowe czy w stosunku do spornych towarów była wystawiana deklaracja ZB4 lub inny adekwatny dokument w każdym przypadku przepakowywania kontenerów w FCZ, pozwalająca na powiązanie numerów kontenerów, w których sporny towar wpłynął do Portu Klang z numerami kontenerów, w których został odprawiony do Polski, co miało fundamentalne znaczenie dla zweryfikowania rzetelności zestawień, w oparciu o które wydano decyzje;
f. art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 o.p. polegającego na:
- bezzasadnym oddaleniu przez organ odwoławczy wniosków dowodowych skarżącej zmierzających do wykazania, że okoliczności wskazane w raporcie OLAF nie są prawdziwe a sam raport został napisany nieobiektywnie pod z góry określoną tezę i tym samym na skutecznym uniemożliwieniu podatnikowi zakwestionowania danych zawartych w raporcie;
- przyjęciu, że dokumenty urzędowe jakimi są certyfikaty pochodzenia wydane przez MITI, nie stanowią dowodu na malezyjskie pochodzenie wskazanego w nich towaru, bez wskazania jakiekolwiek dowodu, który zgodnie z treścią art. 194 § 3 o.p. tym faktom by zaprzeczał;
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
art. 220 ust. 1 WKC w zw. z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której zgłoszone przez podatnika do odprawy celnej towary zostały zgłoszone, zgodnie z certyfikatami pochodzenia wydanymi przez MITI, jako pochodzące z Malezji, a tym samym nie można wobec nich stosować przepisów nakładających cła antydumpingowe na towary chińskie;
art. 220 ust 2 WKC polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności certyfikaty MITI i towarzysząca im korespondencja mailowa tajskiego ministerstwa, wyraźnie wskazują na potwierdzanie przez te urzędy malezyjskiego pochodzenia importowanego towaru i wobec czego kwota należności celnych została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca kwestionowała twierdzenia organów, iż procedury ZB1 i ZB2 stosowane są wyłącznie w przypadku, gdy dany towar trafia do Portu Klang, ale nigdy nie wchodzi do malezyjskiego obszaru celnego, zaś w porcie nie może być poddany obróbce a jedynie czynnościom logistycznym. Przedstawione przez organ zestawienia sporządzone przez OLAF nie mogą stanowić dowodu zastępującego rzeczywiste formularze czy ewidencje ZB1 i ZB2. Zestawienia te bez materiału źródłowego, jako nieweryfikowalne pod kątem ich zawartości merytorycznej, nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Powiązanie pomiędzy towarami przypisanymi do ewidencji ZB1 i ZB2 zostało dokonane wyłącznie w oparciu o wagę, ilość opakowań i zadeklarowaną wartość, a tymczasem skarżąca nie była jedynym odbiorcą siatki z włókna szklanego, której transport odbywał się poprzez wskazany port. Ponadto, w świetle obowiązujących tam procedur reeksportowych, każdorazowo w przypadku przepakowania towarów w strefie FCZ w ramach reeksportu, konieczne jest wystawienie deklaracji ZB4 lub innego analogicznego dokumentu, który wskazuje na powiązanie pomiędzy numerami starych i nowych kontenerów.
Skarżąca twierdziła, że zestawienia raportu OLAF stanowić mogą tylko dokumenty pomocnicze, zawierające syntetyczne zestawienie danych wynikających z innych dowodów znajdujących się w aktach. Z ustaleń raportu ponad 1/3 wyeksportowanej przez GFTEX do Unii Europejskiej siatki z włókna szklanego nie została zarejestrowana w ewidencji ZB1/ZB2, lecz została wyeksportowana z terytorium Malezji. Zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że to właśnie ta część siatki była przedmiotem dostaw na rzecz skarżącej.
Skarżąca podniosła, że istnieje po jej stronie "dobra wiara" w rozumieniu art. 220 ust. 2 WKC. Skarżąca zamawiała dostawy siatki od dwóch podmiotów malezyjskich: C oraz D. Rozpoczynając współpracę z kontrahentami malezyjskimi dochowała należytej staranności w zakresie ich weryfikacji. Wydane przez władze malezyjskie zaświadczenia o rejestracji obydwu kontrahentów wskazują, iż są oni producentami zarejestrowanymi w odpowiednich urzędach i prowadzą produkcję siatki z włókna szklanego. Jako dokumenty wydane przez Ministerstwo Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji, powyższe zaświadczenia posiadają charakter dokumentów urzędowych. Przeprowadzona przez prezesa zarządu skarżącej spółki wizytacja fabryki malezyjskiego kontrahenta wykazała, że podmiot ten posiada infrastrukturę niezbędną do wytwarzania siatki z włókna szklanego i w których faktycznie realizowana jest produkcja. Zakłady te były wyposażone w urządzenia pozwalające na produkcję towaru wskazanego w zaświadczeniach z malezyjskiego rejestru przedsiębiorców. Dokonanie przez OLAF odmiennych ustaleń co do zakresu czynności produkcyjnych realizowanych w obu przedmiotowych fabrykach jest o tyle niemiarodajne, że raport, w tym wszelkie czynności kontrolne i operacyjne związane z jego opracowaniem, miały miejsce dopiero w 2013 r., po zniesieniu preferencji celnych na produkty pochodzenia malezyjskiego, co skutkowało wygaszaniem skali i zakresu produkcji w obu fabrykach. Obserwacje OLAF są nieadekwatne do sytuacji mającej miejsce w 2011 r., kiedy towar został wyprodukowany.
Podanie przez skarżącą Malezji jako kraju pochodzenia sprowadzanego towaru, wynikające z treści dokumentów urzędowych, posiada domniemanie prawdziwości. W jednym z załączników do raportu OLAF widnieje adnotacja pochodząca od władz malezyjskich, że "dokonaliśmy weryfikacji i potwierdziliśmy, że produkt opisany w świadectwie pochodzenia spełnia kryteria pochodzenia wynikające z przepisów unijnych dla wyrobów określanych jako siatka z tworzywa". Zdaniem skarżącej organy celne nie zgromadziły żadnego dowodu, który podważa konsekwentne stanowisko władz malezyjskich.
W ocenie skarżącej sprowadzenie konsekwencji ewentualnych nieprawidłowości po stronie organów obcego państwa na importera nie znajduje uzasadnienia w przepisach. W szczególności nie sposób uznać za prawidłowe obciążenia skarżącej cłem antydumpingowym w sytuacji, w której autorzy raportu OLAF wskazują, że władze MITI zostały wprowadzone w błąd a jednocześnie samo MITI zaprzecza tym okolicznościom, konsekwentnie wskazując na malezyjskie pochodzenie importowanego towaru. Jeżeli ministerstwo malezyjskie do tej pory uważa, że nie zostało wprowadzone w błąd to zdumienie budzi fakt imputowania przez organy celne, że błąd został wywołany działaniami eksportera - i w efekcie – obciążanie skarżącej konsekwencjami finansowymi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem importu w niniejszej sprawie była siatka podtynkowa z włókna szklanego, dla której wskazano kod TARIC 7019 59 00 10. Dla towarów zgłaszanych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 16 czerwca 2011 r., pochodzących z Malezji, zaklasyfikowanych do kodu TARIC 7019 59 00 10, stawka celna erga omnes wynosiła 7 %, a preferencyjna - 3,5 %.
Ponadto w dniu zgłoszenia, dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r., nakładające tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE z 2011 r., Nr L 43.9). Na jego mocy na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych o wadze powyżej 35g/m², objętych m.in. kodem 7019 59 00 10, nałożono obowiązek poboru tymczasowego cła antydumpingowego.
W dniu 10 sierpnia 2011 r., weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011r. z dnia 3 sierpnia 2011 r. (Dz. U. UE z 2011 r., Nr L 204.1) w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na mocy którego na towary pochodzące z Chin została utrzymana stawka na poziomie określonym dla cła tymczasowego – 62,9%.
Z uwagi na otrzymane w 2011r. informacje o unikaniu ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie tkaniny siatkowe o otwartych oczkach z włókien szklanych, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych przeprowadził wspólne dochodzenie w Malezji z udziałem urzędników Republiki Czeskiej, Niemiec, Rumunii i kompetentnych władz malezyjskich.
Z dochodzenia sporządzono raport końcowy datowany 2 maja 2013r. nr OF/2011/0969. Do Urzędu Celnego w G. raport ten wpłynął w dniu 25 lipca 2013r. Na jego treści oparły się organy celne w niniejszej sprawie ustalając, że przedmiotowe tkaniny siatkowe o otwartych oczkach nie były wyprodukowane w Malezji.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało rozporządzenie nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.1).
Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.
Obecnie Rozporządzenie nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1).
Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (porównaj też wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 376/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Nie można zgodzić się w tej sytuacji z zarzutami skargi, że raport nie jest dowodem, a jedynie opisem widzianych przez funkcjonariuszy dokumentów źródłowych, które nie zostały włączone do przedmiotowego postępowania. Jest to, jak wyżej wskazano, dowód zrównany z protokołami kontroli.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących bezzasadności oddalenia zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych.
Informacje ujęte w Raporcie i załącznikach do niego zostały sporządzone przez OLAF w oparciu o informacje uzyskane od Zarządu Portu Klang oraz od Urzędu Celnego Malezji, wobec czego ustalenia dokonane w oparciu o treść Raportu i załączników są ustaleniami wiarygodnymi, nie wymagającymi weryfikacji przez złożenie do akt sprawy dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę sporządzenia Raportu i załączników. Kwestie dotyczące deklaracji ZB 2, ZB 3 i ZB 4 zostały w sposób wyczerpujący przedstawione przez organy i nie wymagały dalszych wyjaśnień.
Nie było też podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na wskazywane przez skarżącą okoliczności, dotyczące procesów technologicznych, jakim importowany towar mógł być poddany w Malezji, skoro z raportu OLAF wynika w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że Gold Fiberglass z uwagi na posiadane urządzenia mógł realizować jedynie proces powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych. Natomiast proces powlekania jest niewystarczający dla uzyskania preferencyjnego malezyjskiego pochodzenia. Warunkiem jego uzyskania, zgodnie z obowiązującymi przepisami – art. 76 ust. 1 RKWC jest wytwarzanie (produkcja) wyrobów z przędzy zaś ta wymaga urządzeń tkackich, których nie stwierdzono w badanych fabrykach. Nawet jeśli importowane przez skarżącą towary zostały poddane na terenie Malezji jakiemuś procesowi technologicznemu, to nie był on wystarczający dla uznania preferencyjnego statusu pochodzenia.
Ustalenia i merytoryczna treść raportu OLAF, którego rzetelność nie budzi wątpliwości Sądu, nie pozwalają na oparcie ustaleń faktycznych na malezyjskim świadectwie pochodzenia towaru: Form A. Dodatkowego podkreślenia wymaga w tej sprawie, że organy celne dysponują wynikiem weryfikacji znak [...] z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w którym władze Malezji poinformowały Dyrektora Izby Celnej, iż wystawiły ww. świadectwo pochodzenia Form A, jednakże odnosząc się do warunków uzyskania przez towar preferencyjnego pochodzenia wskazano produkt objęty kodem HS 8712. A zatem nie dotyczący towaru do którego odnosi się świadectwo. W konkluzji stwierdzić trzeba, że wynik weryfikacji także nie potwierdza spełnienia warunków dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej.
Sąd zwraca uwagę (czego skarżąca zdaje się nie zauważać, formułując w niniejszej sprawie identyczne zarzuty jak w pozostałych sprawach kontrolowanych przez tut. Sąd), że organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że towar posiada chińskie pochodzenie. W materiałach nadesłanych przez OLAF nie wykazano bowiem numeru deklaracji ZB1 potwierdzającej, że towar został wysłany z Chin do FCZ.
Z powyżej podanych przyczyn nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121, art.122, art.187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy podjęły konieczne działania zmierzające do ustalenia pochodzenia towaru i w ich wyniku doszły do zasadnego wniosku, że w stanie faktycznym sprawy możliwa do zastosowania jest obowiązująca w dniu dokonywania zgłoszenia stawka erga omnes w wysokości 7%.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca zarzucała też naruszenie art. 220 ust. 2 WKC przez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącej stanowisko organów malezyjskich co do świadectwa pochodzenia wskazuje na błąd samych organów celnych , który nie mógł zostać w sposób racjonalny wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności, działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów.
Z treści zarzutu wynika, że skarżąca zarzuca naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC, który stanowi, że:
"z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.
Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający".
Z powyższego przepisu wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że organy celne Malezji wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który we wniosku o wydanie świadectwa wskazał inny produkt.
W tej sytuacji wydanie świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Działanie w dobrej wierze, które, jak wynika z zarzutów skargi, skarżąca chciałaby wykazać, łączy się ściśle z istnieniem błędu organu celnego i możliwością jego wykrycia przez importera (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego, Warszawa 2007, s. 941). W sprawie niniejszej ustalono, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze, a dotyczących jej przeświadczenia o malezyjskim pochodzeniu towaru nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności.
W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi.
Organy celne słusznie uznały bowiem, że nie można przyjąć chińskiego pochodzenia importowanego towaru ale brak było również podstaw do przyjęcia, że spełnia on warunki do zastosowania stawki celnej preferencyjnej, w sytuacji gdy produkcja importowanego towaru nie miała miejsca w Malezji. W tym zakresie również władze malezyjskie przy weryfikacji wydanego świadectwa pochodzenia uznały, że ostateczne wyjaśnienie tej okoliczności należy do OLAF-u, co nastąpiło w wyżej powołanym Raporcie.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło