III SA/Gd 766/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 13 września 2018 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 23 lipca 2018 r. o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego: postaci naczyniowo-nerwowej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14 czerwca 2016 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego: postać naczyniowo-nerwowa. Jednostka orzecznicza I stopnia w dniu 23 października 2017 r. wydała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Nie zgadzając się z treścią orzeczenia A. B. wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Dnia 9 maja 2018 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w dniu 23 lipca 2018 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego: postać naczyniowo-nerwowa. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Organ odwoławczy ustalił, że A. B. rozpoczął pracę zawodową w 1969 r. i był zatrudniony we wskazanych szczegółowo zakładach pracy - ostatnio - w okresie od 1.04.2005 r. do 31.10.2015 r. – w spółce z o.o. w likwidacji "[...]" w G,, na stanowisku tokarz, tokarz –frezer. Od 20 lipca 2016 r. otrzymuje świadczenie przedemerytalne. Na podstawie karty oceny narażenia zawodowego ustalono, że praca skarżącego w ostatnich dziesięciu latach jego aktywności zawodowej nie była związana z narażeniem na wibrację o charakterze miejscowym. W pozostałym czasie takiego narażenia nie było (lata 1996-2002 praca w Fabryce Kabli "[...]", okresy bezrobocia 1975-1976, 1990-1991, 1991-1996, 2002-2004, 2015-2016) lub z uwagi na likwidację zakładu pracy brakuje dowodów na występowanie narażenia. Z treści orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia 23 października 2017 r. wynika, że na podstawie specjalistycznych badań i konsultacji nie rozpoznano zespołu wibracyjnego i wskazano na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego jako przyczynę zgłaszanych dolegliwości. Powyższe zostało też potwierdzone orzeczeniem lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 9 maja 2018 r. Z jego treści wynika, że zgłaszane przez skarżącego dolegliwości ze strony kończyn górnych mogą mieć związek ze schorzeniami ogólnoustrojowymi (uogólniona miażdżyca, zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem, podejrzenie reumatoidalnego zapalenia stawów) i nałogami (od 46 lat jest czynnym palaczem tytoniu). Organ wyjaśnił, że strona w piśmie z dnia 9 listopada 2017 r. podała szczegółowe informacje dotyczące sposobu wykonywania pracy na stanowisku tokarza, konieczności ostrzenia noży tokarskich na szlifierce (z podaniem czasu szlifowania na zmianę roboczą), możliwym narażeniu na drgania ogólne przenoszone z tokarek na podłoże. Posiadając powyższe informacje , po analizie dokumentacji medycznej i przeprowadzeniu badań w klinice chorób zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. upoważniony lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej II stopnia nie rozpoznał u skarżącego choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego - postaci naczyniowo-nerwowej. Zgłaszane przez stronę dolegliwości ze strony kończyn górnych mogą mieć związek ze schorzeniami ogólnoustrojowymi. Organ odwoławczy zaznaczył, że orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia były tożsame. A. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej na powyższą decyzję zarzucił, że nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim nr [...] i stwierdzeniem, że nie był narażony na wibrację miejscową. Wibracja przenosiła się z narzędzi pracy takich jak pilarka, szlifierka, tokarka. W jego przypadku objawem choroby jest bladość palców, odrętwienie rąk, nadmierna wrażliwość na zimno. Mimo to lekarz uznał , że narażenia nie było, a orzeczenie to potwierdzono w Ł.. Czuje się skrzywdzony i potraktowany nieuczciwie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za chorobę zawodową, zgodnie z treścią art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 917) uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Ponadto, zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. W niniejszej sprawie występowało podejrzenie, że skarżący cierpi na chorobę, wymienioną w pozycji 22.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( tj. Dz.U. z 2013 r., poz.1367 ), czyli na zespół wibracyjny- postać naczyniowo- nerwową. W toku postępowania sporządzone zostały dwa orzeczenia lekarskie, dotyczące rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. W obu orzeczeniach stwierdzono, że podstaw do rozpoznania takiej choroby brak. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 23 października 2017 r. lekarz jednostki orzeczniczej I stopnia wskazał, że u skarżącego rozpoznano chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa , nie figurującą w wykazie chorób zawodowych. Skarżący kwestionował to orzeczenie, wobec czego orzeczenie lekarskie sporządzone zostało przez jednostkę orzeczniczą II stopnia – Instytut Medycyny Pracy im. prof. [...] w Ł. Orzeczenie to wydane zostało po hospitalizacji skarżącego. Wskazano w nim, że z wywiadu wynika, że skarżący zgłaszał dolegliwości pod postacią zaburzeń czucia, mrowienia i drętwienia palców obu rąk , objawy typu Raynauda – uczucie łatwego marznięcia, drżenia koniuszków palców w kontakcie z zimnem, jednoczasowo wystąpiło utrudnione zginanie w stawie łokciowym prawym i ból stawu barkowego prawego , przebył niedokrwienie palca II prawej ręki , powikłane suchą martwicą opuszki palca . W trakcie hospitalizacji w Instytucie rozpoznano u skarżącego drżenie posturalne kończyn górnych, skoliozę w odcinku piersiowym kręgosłupa i ograniczenie zakresu rotacji i nachylenia bocznego w odcinku szyjnym kręgosłupa, nie stwierdzono natomiast objawów ogniskowych uszkodzenia układu nerwowego. W orzeczeniu stwierdzono, że nawet wystąpienie narażenia na drgania o działaniu ogólnym nie ma związku ze zmianami zlokalizowanymi w kończynach górnych skarżącego. Zgłaszane dolegliwości mogą mieć związek ze schorzeniami ogólnoustrojowymi - uogólnioną miażdżycą, zmianami zwyrodnieniowymi związanymi z wiekiem, podejrzeniem RZS i nałogami ( palenie tytoniu od 46 lat). Jak już wskazano powyżej, zgodnie z art. 2351 kodeksu pracy możliwość rozpoznania choroby zawodowej istnieje wówczas, gdy rozpoznana choroba figuruje w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana pracą w tzw. "narażeniu zawodowym". Tak więc, przede wszystkim, rozpoznana u skarżącego choroba musiałaby figurować w wykazie chorób zawodowych, by móc rozważać, czy warunki pracy, w których skarżący pracował, doprowadziły do jej powstania. Tymczasem rozpoznane u skarżącego przez jednostki orzecznicze obu stopni choroby nie zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Wyraźnie też wskazano w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia, że ewentualne narażenie skarżącego na drgania nie ma związku ze stwierdzonymi schorzeniami. W ocenie Sądu organy obu instancji nie miały podstaw do kwestionowania orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych. Skarżący swe zastrzeżenia do orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia sformułował we wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, opisując w nim warunki swej pracy i danymi tymi jednostka ta dysponowała, wydając orzeczenie. Wskazać też należy, że w toku hospitalizacji skarżący poddany został badaniom , szczegółowo opisanym w treści orzeczenia. Analiza całości zgromadzonej dokumentacji medycznej, narażenia zawodowego, wyników przeprowadzonych badań nie pozwoliła jednostce orzeczniczej II stopnia na stwierdzenie, by skarżący cierpiał na chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych - zespół wibracyjny. Orzeczenia tego nie dyskredytuje fakt, że podano w nim , że istnieje "podejrzenie RZS" , bez rozwinięcia tego skrótu - reumatoidalne zapalenie stawów. W tej sytuacji zarzuty skargi, sprowadzające się przede wszystkim do kwestionowania orzeczenia lekarskiego sporządzonego przez lekarza z jednostki orzeczniczej I stopnia - z powodu przekonania skarżącego, że lekarz nie znający budowy maszyn, na których skarżący pracował, nie może prawidłowo ocenić warunków jego pracy, a co za tym idzie - wydać prawidłowego orzeczenia, a także sprowadzające się do twierdzenia, że to wadliwe orzeczenie zostało powielone przez jednostkę orzeczniczą II stopnia – nie zasługują na aprobatę. W istocie rzeczy przekonanie skarżącego, że został potraktowany nieuczciwie i przedmiotowo wynika z niepodzielenia tak przez lekarzy orzeczników, jak i organy obu instancji jego przekonania, że warunki , w których pracował, wywołały u niego chorobę wibracyjną. Jednak samo subiektywne przekonanie skarżącego o wadliwości wydanych orzeczeń lekarskich, a co za tym idzie - decyzji organów obu instancji nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi przez Sąd. Podstawę taką stanowić może stwierdzenie, że organy naruszyły prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy albo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Takich naruszeń prawa Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził. Organy oparły swoje decyzje na całości zebranego materiału dowodowego, w szczególności na treści orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. W tej sytuacji decyzje organów obu instancji , nie stwierdzające u skarżącego choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego: postaci naczyniowo- nerwowej - należało uznać za zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe Sąd , na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.