III SA/Gd 778/12
WyrokWSA w Gdańsku2013-03-07
Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy unieważniającego konkurs na stanowisko dyrektora szkoły było zgodne z prawem, w sytuacji gdy Wójt powołał się na nieuzasadnione niedopuszczenie kandydatów do konkursu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy, uznając, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było zgodne z prawem. Stwierdzono, że komisja konkursowa prawidłowo odmówiła dopuszczenia do konkursu dwóch kandydatów. Pierwszy kandydat nie złożył kompletnej oferty w terminie, a drugi nie spełniał wymogów formalnych dotyczących wykształcenia, w tym ukończenia odpowiedniego kursu kwalifikacyjnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Wójt Gminy unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora szkoły, wskazując na nieprawidłowości w dopuszczeniu kandydatów. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta, uznając działania komisji konkursowej za prawidłowe. Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dopuszczania kandydatów i unieważniania konkursu. Sąd rozpoznał sprawę, dopuszczając do udziału jednego z kandydatów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 18 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły oddala skargę.
Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2012 r. Nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373 ze zm.), w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (teks jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po zapoznaniu się z protokołem posiedzenia komisji konkursowej oraz innymi dokumentami postępowania stwierdził istotne nieprawidłowości. W szczególności nie dopuszczono do postępowania konkursowego kandydata, który legitymuje się świadectwem ukończenia kursu doskonalenia zawodowego nauczycieli w roku szkolnym 1986/1987. Nadto komisja konkursowa bezzasadnie uznała, że oferta innego kandydata nie może być uzupełniona o wymagane w ogłoszeniu dokumenty po terminie składania ofert i odmówiła dopuszczenia go do konkursu.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 18 września 2012 r. nr [...] Wojewoda, w oparciu o art. art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność powyższego zarządzenia Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2012 r.
Organ nadzorczy stwierdził, że komisja konkursowa po sprawdzeniu dokumentacji kandydatów na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej we W., działając na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej nie dopuściła do konkursu 2 kandydatów. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 i ust. 2 tego rozporządzenia komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego. O odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego komisja podejmuje uchwałę jeżeli:
1) oferta została złożona po terminie;
2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu;
3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu.
Pierwszy z kandydatów złożył ofertę, która nie zawierała wskazanych w ogłoszeniu o konkursie dokumentów. Brakujące dokumenty dosłał po terminie składania ofert w oddzielnej kopercie. Zatem oferta tego kandydata w terminie składania ofert nie zawierała wszystkich wymaganych dokumentów.
Niedopuszczenie drugiej kandydatki, jako niespełniającej wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze w poszczególnych typach szkół publicznych i rodzajach publicznych placówek (Dz. U. nr 184, poz. 1436 ze zm.), a także w samym ogłoszeniu o konkursie, nastąpiło z powodu braku wymaganego wykształcenia z zakresu zarządzania lub zarządzania oświatą. Legitymowała się ona tylko świadectwem ukończenia kursu doskonalenia zawodowego nauczycieli w roku szkolnym 1986/1987 pod nazwą: "doskonalenie zawodowe nauczycieli - studium organizacji i zarządzania dla nauczycieli - kierowniczej kadry oświatowej", organizowane przez IKW - Oddział Doskonalenia Nauczycieli w G. w wymiarze 130 godzin. Tym samym oferta tej kandydatki nie zawierała dokumentów wymienionych w ogłoszeniu o konkursie, tj. oryginałów lub poświadczonych przez kandydata za zgodność z oryginałem kopii dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplomu ukończenia studiów wyższych lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych z zakresu zarządzania albo świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą (punkt II podpunkt 5 ogłoszenia).
W ocenie organu nadzoru działania komisji konkursowej były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Zgodnie z treścią § 1 ust 2 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły i placówki może zajmować nauczyciel mianowany lub dyplomowany, który ukończył studia wyższe lub studia podyplomowe z zakresu zarządzania albo kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą, prowadzony zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Cytowane rozporządzenie weszło w życie 11 listopada 2009 r. i zastąpiło dotychczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze, w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz. U. nr 89, poz. 826 ze zm.). Jednocześnie stosownie do § 11 obecnie obowiązującego rozporządzenia do osób zajmujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia inne stanowiska kierownicze niż wymienione w ust. 1 stosuje się wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. w poszczególnych typach szkół i placówek do końca okresu, na jaki powierzono to stanowisko, a w przypadku gdy stanowisko powierzono na okres dłuższy niż 5 lat albo na czas nieokreślony - przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z poprzednio obowiązującym rozporządzeniem w sprawie wymagań na stanowisko dyrektora osoby, które ukończyły kurs doskonalenia zawodowego nauczycieli zamiast kursu kwalifikacyjnego spełniały ten wymóg jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 1 września 2000 r. ukończyły kurs doskonalący z zakresu zarządzania oświatą w wymiarze zajęć co najmniej 120 godzin, prowadzony przez szkołę wyższą, zakład kształcenia nauczycieli, placówkę doskonalenia nauczycieli, stowarzyszenie lub inną instytucję, a także inną osobę prawną lub osobę fizyczną (§ 9 rozporządzenia). Kandydatka nie spełniała zatem wymagań na stanowisko dyrektora szkoły w świetle wymienionych rozporządzeń z 2003 r. i 2009 r.
Organ nadzoru podkreślił, że ogłoszenie Wójta Gminy o konkursie z dnia 17 maja 2012 r. było skonstruowane prawidłowo i w pełni czytelne.
Reasumując Wojewoda stwierdził, że obaj kandydaci niedopuszczeni do konkursu złożyli oferty, które nie zawierały wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu Wójta o konkursie. W związku z tym zarządzenie Wójta Gminy Nr [...] w sposób istotny narusza § 8 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.
Wójt Gminy zaskarżył opisane rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego - § 8 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki unieważnienia konkursu i zarządzenia ponownego jego przeprowadzenia;
2) naruszenie prawa materialnego - § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że zostały spełnione wymienione w tym przepisie przesłanki uzasadniające odmowę dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
3) naruszenie prawa materialnego - § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze w poszczególnych typach szkół publicznych i rodzajach publicznych placówek, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione wymienione w tym przepisie wymagania dla objęcia stanowiska dyrektora szkoły publicznej;
4) naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że zarządzenie Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2012 r. jest sprzeczne z prawem;
5) naruszenie art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do twierdzeń Wójta Gminy w przedmiocie innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Wskazano, że w sprawie zaszły przesłanki unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w W., o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r.
Wbrew twierdzeniom organu nadzoru z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. nie wynika, ażeby kurs musiał być zawsze realizowany według aktualnych przepisów. Taka interpretacja oznaczałaby absurdalną sytuację, że po każdej zmianie przepisów - także w zakresie poziomu np. ilości godzin wykładowych (co nie jest zawarte w przepisach prawa, a jedynie programie kursu) - we wszystkich nowych konkursach wcześniej ukończone kursy traciłyby ważność. W konsekwencji skutkowałaby naruszeniem zasady ochrony nabytych praw i uprawnień. Co istotne brak jest przepisów przejściowych wskazujących, by wcześniej ukończone kursy traciły ważność.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. wymóg posiadania kursu spełniały również osoby, które:
1) w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 1 września 2000 r. ukończyły kurs doskonalący z zakresu zarządzania oświatą w wymiarze zajęć co najmniej 120 godzin, prowadzony przez szkołę wyższą, zakład kształcenia nauczycieli, placówkę doskonalenia nauczycieli, stowarzyszenie lub inną instytucję, a także inną osobę prawną lub osobę fizyczną;
2) rozpoczęły taki kurs przed dniem 1 września 2000 r. i ukończyły go do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
W obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. prawodawca celowo nie wprowadził takiej regulacji, co może oznaczać, iż każdy kurs prowadzony "zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli" spełnia wymagania tego rozporządzenia. Kandydatka odbyła przedmiotowy kurs zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa i to powinno już świadczyć o ważności kursu.
Ponadto w 2010 r. w konkursie na dyrektora szkoły w T. (przy takich samych wymaganiach) – identyczny dokument, przedłożyła aktualnie odrzucona kandydatka i wówczas dokument ten nie był kwestionowany. Unieważniając konkurs skarżący kierował się także wiedzą o poprzednim, nie zakwestionowanym konkursie. W tym kontekście wskazał również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r. (II SA/Wa 158/11).
Zdaniem strony skarżącej niedopuszczenie tego kandydata odbyło się z naruszeniem procedury. Nie nastąpiło bowiem dokładne wyjaśnienie kwestii wymogu ukończenia kursu. Komisja konkursowa oparła się jedynie na stanowisku przedstawiciela kuratorium. Nieprawidłowością w działaniu komisji było również nieuzasadnione niedopuszczenie do konkursu kolejnego z kandydatów, który złożoną w terminie ofertę uzupełnił o brakującą dokumentację, co prawda po terminie składania ofert, jednakże jeszcze przed rozpoczęciem obrad komisji. Pomimo powyższego, komisja odrzuciła całą ofertę, bez jakiejkolwiek oceny sytuacji składającego. Mogło się okazać, że kandydat powinien zostać dopuszczony do konkursu. W podniesionych kwestiach nie prowadzono żadnych czynności wyjaśniających, co było obowiązkiem komisji konkursowej. Stwierdzono również, że w ramach postępowania konkursowego organ prowadzący szkołę może podejmować działania, które służą udzielaniu kandydatom pouczeń w trybie art. 9 k.p.a. - skarżący powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2011 r. ( IV SA/Po 426/11). Jeżeli dotychczas złożone dokumenty nie spełniają wymogów ogłoszenia o konkursie, zachodzi potrzeba wezwania kandydata do uzupełnienia złożonych dotychczas dokumentów i jeżeli ma to miejsce w trakcie posiedzenia komisji konkursowej, obowiązek taki spoczywa na komisji, jako organie prowadzącym ten etap konkursu.
Na koniec podniesiono, że organ nadzorczy nawet w najmniejszym stopniu nie odniósł się do twierdzeń Wójta w przedmiocie wystąpienia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu, będących również podstawą unieważnienia postępowania zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Jego zdaniem skarga powinna być odrzucona, gdyż nie została poprzedzona zarządzeniem o skierowaniu skargi do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Pismem procesowym z dnia 27 grudnia 2012 r. skarżący odniósł się do twierdzeń organu nadzoru wskazując m.in., że nie ma podstaw do odrzucenia skargi. Zawarł także polemikę z argumentacją podniesioną w odpowiedzi na skargę. Do pisma dołączono odpis wydanego przez Wójta Gminy zarządzenia nr [...] z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze.
W dniu 20 lutego 2013 r. I. M. złożyła wniosek o dopuszczenie jej w oparciu o art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze jego uczestnika postępowania, wskazując, że wnioskodawczyni została wyłoniona jako zwyciężczyni konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w W. Na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. Sąd postanowił dopuścić I. M. do udziału w postępowaniu w charakterze jego uczestnika. I. M. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a.. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego ( art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżąca Gmina uczyniła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 18 września 2012 r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2012 r.
Możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego przewidują przepisy art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ( publ. j. w. ), które stanowią, że rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. (...) Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Ponieważ w art. 98 ustawy o samorządzie gminnym nie określono terminu, w którym zarządzenie ( uchwała) może (winno) zostać wydane, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że akt taki może być podjęty i przekazany do sądu administracyjnego także (nawet) po upływie terminu do wniesienia skargi. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2012 r. w sprawie I OSK 2106/12 (LEX nr 1120573), skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze, wniesiona przed podjęciem uchwały lub wydaniem stosownego zarządzenia, nie może zostać odrzucona, jeżeli w późniejszym terminie taki akt zostanie uchwalony i przekazany do sądu administracyjnego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, skarga została wniesiona pomimo braku zarządzenia Wójta stanowiącego podstawę jej wniesienia, jednak brak ten został uzupełniony do czasu podjęcia przez sąd orzeczenia, nie było zatem przeszkody do rozpoznania skargi.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. Sąd postanowił dopuścić I. M. do udziału w postępowaniu w charakterze jego uczestnika (art. 33 ust. 2 p.p.s.a.). Niewątpliwie wynik postępowania sądowego w niniejszej sprawie dotyczy jej interesu prawnego, jako kandydata wyłonionego w ramach konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w W.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze unieważniające zarządzenie, którym unieważniono konkurs na dyrektora szkoły podstawowej z powodu nieuzasadnionej odmowy dopuszczenia dwóch kandydatów do postępowania konkursowego.
W myśl art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę ( ust. 1). Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu ( ust. 2). W niniejszej sprawie organem prowadzącym szkolę jest wójt gminy, o czym stanowi art. 5c pkt 2 powołanej ustawy.
Aktem prawnym normującym sposób i tryb przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora szkoły jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej ( Dz. U. Nr 60, poz. 373 z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem w sprawie regulaminu konkursu". Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu organ prowadzący publiczną szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia :
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Kwestie oceny prawidłowości złożonych ofert i skutki tej oceny normuje przepis § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu. Komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego. Komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli:
1) oferta została złożona po terminie;
2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu;
3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu.
Konkurs na stanowisko dyrektora publicznej szkoły ogłasza organ prowadzący szkołę ( § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu ). Zgodnie z § 1 ust. 2 ogłoszenie konkursu musi zawierać m.in. wskazanie wymagań wobec kandydatów na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki, określonych w przepisach w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek ( pkt 3 ), wskazanie wymaganych dokumentów, w tym oryginałów lub poświadczonych przez kandydata za zgodność z oryginałem kopii dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplomu ukończenia studiów wyższych lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych z zakresu zarządzania albo świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą ( pkt 4 lit. e), oryginału lub poświadczonej przez kandydata za zgodność z oryginałem kopii karty oceny pracy lub oceny dorobku zawodowego - w przypadku nauczyciela i nauczyciela akademickiego ( pkt 4. lit. l). Ogłoszenie musi zawierać również informację o sposobie i terminie składania ofert ( pkt 5).
Ogłoszenie Wójta Gminy o konkursie z dnia 17 maja 2012 r. zawierało wszystkie wymienione w § 1 ust. 2 elementy i, jak słusznie zauważył wojewoda, było skonstruowane prawidłowo i w pełni czytelne.
Podczas przeprowadzania konkursu w dniu 26 czerwca 2012 r. Komisja Konkursowa odmówiła dopuszczenia dwóch kandydatów do postępowania konkursowego. Jak wynika z protokołu z przeprowadzenia konkursu, w pierwszym przypadku kandydat nie złożył kompletnej oferty – dokument potwierdzający ocenę pracy zawodowej kandydata został potwierdzony i wpłynął po terminie składania ofert. W ocenie Sądu ma rację wojewoda twierdząc, że nie można uznać za prawidłowo złożoną ofertę, która w dacie upływu terminu składania ofert ( 12 czerwca 2012 r. godz. 15.00) nie zawierała wszystkich wymaganych dokumentów. Mogłoby dojść do uzupełnienia wcześniej złożonej oferty, jednak wyłącznie przed upływem terminu składania ofert. Bezsporne jest, że w dniu 12 czerwca 20112 r. do godz. 15.00 kandydat nie złożył kompletnej oferty. Z uwagi na fakt, że rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu, jak również ogłoszenie o konkursie z dnia 17 maja 2012r. nie przewidywały możliwości uzupełnienia oferty po ww. terminie, nie istniała możliwość jej późniejszego uzupełnienia. Tym samym wojewoda dokonując oceny prawidłowości działania komisji konkursowej w powyższej kwestii zasadnie stwierdził, że prawidłowo nie dopuściła ona ww. kandydata do konkursu, bowiem złożona przez niego oferta nie zawierała wszystkich wskazanych w ogłoszeniu o konkursie dokumentów. Tym samym komisja konkursowa nie mogła poddać tej oferty "ocenie sytuacji", jak to sformułował w uzasadnieniu zarządzenia z dnia 5 lipca 2012 r. wójt, po której mogłoby się okazać, że kandydat winien być dopuszczony do konkursu. Dodać należy, że takie działanie komisji skarżący wiązał z koniecznością prowadzenia przez nią postępowania wyjaśniającego – do tej kwestii Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
Drugi z kandydatów nie został dopuszczony do postępowania konkursowego, bowiem w ocenie komisji nie spełniał wymagań określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze w poszczególnych typach szkół publicznych i rodzajach publicznych placówek (Dz. U. nr 184, poz. 1436 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem w sprawie wymagań". Obowiązek dołączenia do oferty dokumentu potwierdzającego posiadanie takiego wykształcenia wynika z powołanego wcześniej § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e) rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, a także z ogłoszenia o konkursie.
Spór pomiędzy wojewodą a stroną skarżącą dotyczy oceny czy ukończony przez kandydatkę w roku szkolnym 1986/1987 kurs doskonalenia zawodowego nauczycieli pod nazwą: "doskonalenie zawodowe nauczycieli - studium organizacji i zarządzania dla nauczycieli - kierowniczej kadry oświatowej", organizowane przez IKW - Oddział Doskonalenia Nauczycieli w wymiarze 130 godzin, można uznać za kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą, o którym mowa w § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań. Przepis ten stanowi, że stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły i placówki może zajmować nauczyciel mianowany lub dyplomowany, który ukończył studia wyższe lub studia podyplomowe z zakresu zarządzania albo kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą, prowadzony zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.
Dla porządku należy wskazać, że w chwili obecnej kursy kwalifikacyjne z zakresu zarządzania oświatą prowadzone są przez placówki doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art. 77a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Szczegółowo kwestia ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (Dz. U. Nr 200, poz. 1537 z późn. zm.).
W czasie ukończenia przez kandydatkę kursu doskonalenia zawodowego nauczycieli: "doskonalenie zawodowe nauczycieli - studium organizacji i zarządzania dla nauczycieli - kierowniczej kadry oświatowej" (rok szkolny 1986/1987) nie obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, obowiązywały natomiast dekret z dnia 23 marca 1956 r. o obowiązku szkolnym (Dz. U. Nr 9, poz. 52 z późn. zm.) i ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160 z późn. zm.). Wyżej wymienione akty nie zawierały przepisów, które określałyby wymagania stawiane kandydatom na dyrektora szkoły. Podobnie nie zawierała takich przepisów – w okresie odbywania ww. kursu - ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 z późn. zm.). Dopiero w ustawie o systemie oświaty (wejście w życie w dniu 25 października 1991 r.) wprowadzono w art. 36 ust. 4 rozwiązanie, że kandydat na dyrektora szkoły będzie wyłaniany w drodze konkursu. Art. 36 ust. 1 i 2 ww. ustawy stanowiły, że szkołą lub placówką kieruje dyrektor, którym może być nauczyciel posiadający kwalifikacje pedagogiczne i co najmniej 5-letni staż pracy pedagogicznej w pełnym wymiarze zajęć, może być również nauczyciel akademicki posiadający co najmniej 5-letni staż pracy. Były to jedyne, wynikające z przepisów prawa, wymagania stawiane kandydatom na stanowisko dyrektora szkoły i nie wynika z nich obowiązek posiadania specjalnego wykształcenia z zakresu zarządzania lub zarządzania oświatą. W takim stanie rzeczy nie ma racji skarżąca twierdząc, że ukończony w roku szkolnym 1986/1987 kurs doskonalenia zawodowego nauczycieli: "doskonalenie zawodowe nauczycieli - studium organizacji i zarządzania dla nauczycieli - kierowniczej kadry oświatowej" można uznać za kurs kwalifikacyjny, o którym mowa w przepisach rozporządzenia w sprawie wymagań, skoro obowiązujące w tamtym czasie przepisy nie przewidywały w ogóle obowiązku posiadania takich kwalifikacji. Co więcej ww. kurs prowadzony był w okresie, gdy nie obowiązywała jeszcze ustawa o systemie oświaty i istniejący wówczas system szkolnictwa, w tym zarządzania oświatą, znacznie różni się od systemu obowiązującego współcześnie.
Nie można więc podzielić stanowiska skarżącej, że skoro kandydatka odbyła przedmiotowy kurs zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa, to powinno to świadczyć o ważności kursu. W tym miejscu Sąd stwierdza, że nie neguje, że wobec odbycia kursu kandydatka nabyła dodatkowe kwalifikacje, jednak nie są to kwalifikacje wymagane obecnie od kandydata na stanowisko dyrektora szkoły.
Dodać należy, że skarżąca na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska wskazała na fakt, że uprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze, w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz. U. nr 89, poz. 826 z późn. zm.) zawierało w § 9 ust. 1 uregulowanie zgodnie z którym wymóg posiadania kursu spełniały również osoby, które:
1) w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 1 września 2000 r. ukończyły kurs doskonalący z zakresu zarządzania oświatą w wymiarze zajęć co najmniej 120 godzin, prowadzony przez szkołę wyższą, zakład kształcenia nauczycieli, placówkę doskonalenia nauczycieli, stowarzyszenie lub inną instytucję, a także inną osobę prawną lub osobę fizyczną;
2) rozpoczęły taki kurs przed dniem 1 września 2000 r. i ukończyły go do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Zdaniem skarżącej, skoro w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu w sprawie wymagań nie wprowadzono takiej samej regulacji, może to oznaczać, że każdy kurs prowadzony "zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli" spełnia wymagania tego rozporządzenia.
Sąd takiego stanowiska skarżącej nie podziela. Wskazać należy, że § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 6 maja 2003 r. wprowadzał wyjątek od wymogu posiadania kwalifikacji nabytych na podstawie kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą ( § 1 pkt 2 tego rozporządzenia), z czego wynika, że kurs doskonalący z zakresu zarządzania oświatą był czym innym niż kurs kwalifikacyjny. Przyjęcie odmiennego stanowiska w powyższej kwestii prowadziłoby do podważenia zasadności wprowadzenie do ww. rozporządzenia przepisu § 9 ust. 1.
Zauważyć należy również, że w § 9 ust. 1 mowa jest o kursach ukończonych w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r., tymczasem kandydatka ukończyła kurs w roku 1987r., zatem nie spełniała również kryteriów wymienionych w przepisach rozporządzenia z dnia 9 maja 2003 r.
Uwzględniając powyższe, nie można przyjąć, że ukończony kurs doskonalenia zawodowego spełnia wymagania rozporządzenia w sprawie wymagań, bowiem brak w nim przepisu analogicznego do powołanego wyżej § 9 ust. 1.
Nie ma znaczenia dla oceny posiadania przez kandydatkę na dyrektora szkoły wymaganych kwalifikacji fakt, że w innym postępowaniu konkursowym świadectwo ukończenia kursu doskonalenia zawodowego nauczycieli nie zostało zakwestionowane.
Działająca w niniejszym postępowaniu komisja konkursowa nie była związana stanowiskiem innej komisji i była uprawniona do odmiennej oceny przesłanek dopuszczenia kandydatki do konkursu.
Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, że obowiązkiem komisji konkursowej było prowadzenie czynności wyjaśniających i podejmowanie działań, które służyć miały udzielaniu kandydatom pouczeń w trybie art. 9 k.p.a. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 680/12, że przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. określają szczególny tryb postępowania administracyjnego, wyłączający możliwość zastąpienia go przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Na wstępnym etapie postępowania konkursowego komisja dokonuje oceny formalnej złożonych ofert i na tej podstawie podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego ( § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu). Z treści § 4 ust. 3 tegoż rozporządzenia wynika, że ww. czynności odbywają się bez udziału kandydatów. Po ich zakończeniu przewodniczący komisji informuje ustnie kandydatów o treści podjętych uchwał. W takim stanie rzeczy nie miał racji wójt gminy zarzucając w swoim zarządzeniu komisji konkursowej, że nie przeprowadziła postępowania wyjaśniającego i nie wezwała kandydatki do przedstawienia innego dokumentu spełniającego oczekiwania komisji. Co za tym idzie za niezasadne należy też uznać zarzuty skargi, w których takie stanowisko jest konsekwentnie podtrzymywane, w tym, że okoliczność nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może być uznana za inną nieprawidłowość, która mogła mieć wpływ na wynik postępowania" ( § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu).
Argumentując swoje stanowisko skarżąca powołała się na treść § 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, zgodnie z którym na żądanie organu prowadzącego szkołę kandydat jest obowiązany przedstawić oryginały dokumentów. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że adresatem ww. przepisu jest organ prowadzący szkołę, nie zaś komisja konkursowa. Idąc dalej, przepis ten należy interpretować z uwzględnieniem jego położenia w systematyce rozporządzenia (argumentum a rubrica). W § 1 rozporządzenia w sprawie konkursu znalazły uregulowanie kwestie formalne związane z ogłoszeniem konkursu, co za tym idzie nie można przepisu § 1 ust. 3, jak chce tego autor skargi, interpretować w oderwaniu od brzmienia całego § 1 w tym zwłaszcza jego ust. 2, z którego wynika, że kandydat winien dołączyć do oferty oryginały lub poświadczone za zgodność ich kopie. Zdaniem Sądu, przepis § 1 ust. 3 daje organowi prowadzącemu szkolę prawo żądania dołączenia do oferty wyłącznie oryginałów dokumentów, nie zaś ich kopii i winno to znaleźć odzwierciedlenie w ogłoszeniu o konkursie. Przepis ten nie daje natomiast organowi prawa żądania przedstawienia oryginałów dokumentów już po ogłoszeniu konkursu, byłoby to bowiem równoznaczne ze zmianą warunków konkursu w trakcie jego trwania.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, że organ nadzorczy nawet w najmniejszym stopniu nie odniósł się do twierdzeń Wójta w przedmiocie wystąpienia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu ( § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu), Sąd stwierdził, że nie jest on zasadny.
Wójt Gminy w podstawie prawnej zarządzenia z dnia 5 lipca 2012 r. powołał jedynie § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, podobnie jak w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia. Na stronie 3 uzasadnienia wskazano na: " Naruszenie § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia – inne nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.", można zatem domniemywać, że omyłkowo nie przywołano tutaj § 8 ust. 2 pkt 4. Przedstawiona tam argumentacja, na co wskazywano już wyżej, sprowadzała się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez komisję konkursową postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do ofert złożonych przez kandydatów niedopuszczonych do konkursu i kwestia ta była przedmiotem oceny organ nadzoru w uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia.
Na koniec Sąd nie zgadza się z twierdzeniem skarżącej, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera odpowiadającego wymogom art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ w sposób niebudzący wątpliwości przedstawił w nim podstawy faktyczne i prawne na których oparł swoje rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan normatywny Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydane rozstrzygnięcie nadzorcze, stanowiące przedmiot wniesionej do Sądu skargi odpowiada bowiem wymogom obowiązującego prawa.
W tej sytuacji Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło