III SA/Gd 783/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-11-03
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jeśli zgromadzona dokumentacja nie potwierdza jednoznacznie spełnienia przesłanek określonych w przepisach?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia, jeśli zgromadzona dokumentacja nie potwierdza jednoznacznie faktów lub stanu prawnego, które miałyby zostać potwierdzone. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie może dokonywać ustaleń faktycznych ani prawnych, które nie wynikają wprost z posiadanych ewidencji, rejestrów lub innych danych. W przypadku wątpliwości co do faktów lub stanu prawnego, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
M. M. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Organy policji dwukrotnie odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzona dokumentacja nie potwierdza spełnienia przesłanek szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia. WSA w Gdańsku uchylił poprzednie postanowienia, wskazując na konieczność ponownej analizy akt bez uwzględniania przesłanki 'bezpośredniości zagrożenia'. Po ponownym postępowaniu organy ponownie odmówiły wydania zaświadczenia. M. M. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 20 października 2014 r. M. M. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z prośbą o wydanie, na podstawie art. 217 § 1 k.p.a., zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby w Policji w okresie od dnia 1 kwietnia 1991r. do dnia 31 maja 2008r. w warunkach uprawniających do podwyższenia wymiaru emerytury zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] Komendant Miejski Policji, odmówił wydania zaświadczenia o okresach służby w Policji M. M., za które przysługuje prawo do podwyższenia świadczenia emerytalnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. M. Komendant Wojewódzki Policji, postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego zebrane w postępowaniu wyjaśniającym materiały nie potwierdziły pełnienia przez M. M. służby w okolicznościach uzasadniających podwyższenie wymiaru emerytury.
M. M. wniósł skargę na powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sygn. akt. III SA/Gd 734/15 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...].
W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia dotyczącego pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury organ orzekający ma uwzględnić, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. należy stosować bez sformułowania dotyczącego "bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia", ponieważ w tym zakresie przepis ten został uznany za niekonstytucyjny. Organ miał dokonać ponownej analizy akt osobowych funkcjonariusza i innych dokumentów będących w jego posiadaniu z pominięciem wspomnianej przesłanki.
Przeprowadzono ponowne postępowanie wyjaśniające i postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r. nr [...] Komendant Miejski Policji, po raz kolejny odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej we wniosku.
M. M. wniósł na powyższe postanowienia zażalenie zarzucając brak obiektywizmu i rzetelności w gromadzeniu materiałów dowodowych.
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że organ I instancji realizując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 17 grudnia 2015 r. ponownie ustalił przebieg służby M. M.
i dokonał analizy akt osobowych (archiwalnych) funkcjonariusza oraz zebranej w toku prowadzonego postępowania dokumentacji zawartej w aktach prowadzonego postępowania administracyjnego.
Ustalono, że M. M. realizował czynności operacyjno-rozpoznawcze w stosunku do sprawców przestępstw, figurantów, czy osób poszukiwanych. Notatki znajdujące się w teczkach zagadnieniowych z uwagi na treści w nich zawarte, nie pozwalają jednak na potwierdzenie pełnienia przez stronę służby w warunkach szczególnych.
Organ nie zgodził się z zarzutem strony, że nie poddano kwerendzie dokumentów za lata 1991-1994. Wyjaśniono, że w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w sposób szczegółowy i obszerny wymienił konkretne dokumenty, które poddano sprawdzeniu tj. m.in. teczki rozpracowania operacyjnego, teczki rozpoznania, teczki rozpoznania operacyjnego, teczki poszukiwań, teczki zagadnieniowe, teczki poszukiwań, teczki obiektowe oraz teczki operacyjnego sprawdzenia za lata 1995-2004.
Organ odwoławczy poparł stanowisko organu I instancji w którym wskazano, że należy podkreślić różnicę między potencjalnym niebezpieczeństwem jakie niesie za sobą służba w Policji dla każdego policjanta, a szczególnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia przy podejmowaniu czynności służbowych. Wykonywanie przez funkcjonariusza opisanych w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia obowiązków służbowych musi cechować nadzwyczajność i wyjątkowość występujących w czasie pełnienia służby okoliczności zagrażających życiu lub zdrowiu tego funkcjonariusza. Wykonywanie przez funkcjonariusza obowiązków służbowych musi mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych zważywszy na zagrożenie jego życia i zdrowia, który to pogląd znalazł potwierdzenie w przywołanym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Dalej organ powołał treść art. 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji (...) zgodnie z którym, środkami dowodowymi potwierdzającymi okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadza się postępowanie wyjaśniające, jednak tylko w niezbędnym zakresie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy Policji nie są właściwe do wydawania zaświadczeń o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przez te organy ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w ich posiadaniu. Organ bowiem nie może ponosić odpowiedzialności z racji archiwizacji (zgodnie z prawem), iż nie posiada dokumentacji mogącej potwierdzić dane niezbędne do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Co więcej w postępowaniu o wydanie zaświadczenia właściwy organ nie ma obowiązku prowadzenia dowodu z zeznań świadków. Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Dlatego też nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach jak i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej.
W ocenie organu nie można zaprzeczyć udziału M. M. w czynnościach operacyjno-rozpoznawczych polegających między innymi na uczestniczeniu w zatrzymaniu osoby poszukiwanej. Organ nie kwestionuje także udziału M. M. w innych wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zdarzeniach, jednak mając na uwadze fakt, iż zapisy znajdujące się w powyższej dokumentacji są zbyt lakoniczne i krótkie oraz nie opisują dokładnie realizowanych czynności lub podejmowanych interwencji, to nie pozwala organowi na szczegółowe określenie w jakim charakterze występowała strona w tych zdarzeniach i czy udział w nich wypełniał przesłanki wynikające z przytoczonych na wstępie przepisów dotyczących warunków podwyższania emerytury. Wyjaśniono, że organ nie może wydać zaświadczenia na podstawie domniemania, iż zapisy znajdujące się w zgromadzonej dokumentacji wypełniają przesłanki wynikające z obowiązujących w tym zakresie przepisach wskazanych szczegółowo na wstępie, a jedynie z faktu subiektywnych odczuć M. M.
Organ II instancji uznał, że podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ I instancji zwrócił się do wszystkich podmiotów mogących posiadać dokumentację związaną z wnioskiem skarżącego. W wyniku prowadzonego postępowania ponownie zbadano wszystkie dostępne materiały mogące być przydatne przy jego rozpatrywaniu. Organ dokonał analizy między innymi danych z akt osobowych (archiwalnych), jak i zasobów archiwalnych szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ prowadząc przedmiotowe postępowanie wyjaśniające dokonał wnikliwej analizy (oceny) dokumentacji związanej z pełnieniem służby przez M. M. w określonych pionach i na wynikających z przebiegu służby stanowiskach.
M. M. wniósł skargę na powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nieścisłość, subiektywność oceny, jak również przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady obiektywizmu i rzetelności gromadzenia dowodów.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2. przekazanie sprawy organom do ponownego rozpatrzenia z zalecenie wskazania na główny powód braku dokumentacji jakim może być wadliwość obowiązujących aktów prawnych w zakresie gromadzenia i archiwizacji dokumentacji pozwalającej na realizację jego interesu prawnego dotyczącego podwyższenia świadczenia emerytalnego, a co za tym idzie rozpatrzenia sprawy skarżącego zgodnie z jego interesem.
W uzasadnieniu wskazano, że mimo wyroku WSA z dnia 17 grudnia 2015 r. organy, w ocenie skarżącego, nadal opierają się na konieczności istnienia warunku bezpośredniości tj. zagrożenia konkretnego, obiektywnego, rzeczywistego i dotyczącego bezpośrednio funkcjonariusza, tym samym nadal naruszają prawo materialne, co ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zarzucono, że nie poddano kwerendzie dokumentów za lata 1991 – 1993. Nadto organy orzekając w sprawie nie oparły się przedstawionym przez skarżącego w piśmie z dnia 29 maja 2015 r. wykazie zdarzeń i sytuacji, w których skarżący brał udział jako policjant, a co było retrospekcją przebiegu służby. Organy nie wyjaśniły przyczyn braku zastosowania ww. wykazu i braku wskazanych zdarzeń w dokumentach.
Organ miał obowiązek wskazać prawdziwe przyczyny odmowy wydania zaświadczenia, zatem brak dokumentów oznacza, że organ winien był wskazać, że nie może wydać zaświadczenia bowiem takiej dokumentacji, danych czy rejestrów prawem wymaganych nie prowadzono oraz udowodnić, że złożony przez skarżącego wniosek jest nieprawdziwy. To czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.
Odnosząc się do twierdzenia organów, że w specyficzny charakter służby w Policji z zasady wpisane jest zagrożenie życia i zdrowia, skarżący zarzuca, że organy wskazały czy zapis taki istnieje w zakresie jego obowiązków na danym stanowisku.
W kontekście przedłożonego wykazu spraw wskazano na treść art. 218 § 2 k.p.a. i obowiązek wysłuchania funkcjonariuszy na okoliczność istnienia w organach Policji dokumentacji zawierającej dane co do czynności podejmowanych w przeszłości przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzekając w niniejszej sprawie Sąd był związany poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2015r., sygn. akt III SA/Gd 734/13. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 23 czerwca 2016 r. jest zgodne z prawem.
Kwestie pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, reguluje przepis art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego w 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz.U. z 2015r., poz. 900 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. Nr 86, poz. 734 ze zm.), dalej zwanego "rozporządzeniem".
Natomiast w myśl § 14 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarne oraz ich rodziny (Dz.U. z 2015 r., poz. 1148 ze zm.), środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej, wydane na żądanie funkcjonariusza.
Organy orzekając o odmowie wydania zaświadczenia o treści sformułowanej we wniosku skarżącego z dnia 20 października 2014 r., rozpatrując ten wniosek procedowały zatem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej zwanej "k.p.a.", regulujące instytucję zaświadczenia.
Przepis art. 217 § 2 k.p.a. stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie z art. 217 k.p.a. mianem zaświadczenia można określić urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego. Za jego pomocą organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego.
Celem postępowania o wydanie zaświadczenie jest więc potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Odmowa wydania zaświadczenia następuje w przypadku braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w przypadku niewłaściwości organu oraz w sytuacji, gdy nie można wydać zaświadczenia o żądanej treści, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy to ze względu na wyraźne zakazy ustanowione w przepisach prawa.
Skoro zaświadczenie ma być potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanie zaświadczenia w sytuacji wątpliwości co do tych faktów bądź stanu prawnego i istnienia sporu w tym zakresie nie powinno mieć miejsca. Mając na uwadze "naturę" zaświadczenia (która w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów danych) w judykaturze zwracano uwagę, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1282/97, Lex nr 37646).
Jeżeli zatem kwestia objęta żądaniem zaświadczenia budzi wątpliwości organ powinien odmówić wydania zaświadczenia. Zaświadczenia nie może rozstrzygać bowiem żadnych kwestii spornych. Skoro zaświadczenie ma być oparte na dokumentach, zatem to co ma potwierdzać musi być oczywiste, wynikające w sposób bezsporny z tych dokumentów.
Co prawda przepis art. 218 § 2 k.p.a. dopuszcza do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie przed wydaniem zaświadczenia, ale pamiętać należy, że postępowanie to spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę - art. 218 k.p.a. - przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego mogą być wyłącznie okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Postępowanie to ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Sąd w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. wskazał, że organ powinien dokonać ponownej analizy akt osobowych funkcjonariusza i innych dokumentów będących w posiadaniu organu z uwzględnieniem, że § 4 pkt 1 rozporządzenia należy stosować bez sformułowania dotyczącego "bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia".
Zgodnie z brzmieniem § 4 pkt 1 ( uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13, OTK-A 2014/5/56, Dz. U. 2014, 736), emeryturę podwyższa się 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych:
1. podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia;
2. uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia;
3. brał bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, w tym ratowniczo-gaśniczych, lub bezpośrednio tymi działaniami na miejscu zdarzenia kierował - co najmniej przez 30 dni w ciągu roku;
4. brał udział, co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi:
a) w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. lub
b) w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo, o których mowa odpowiednio w art. 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.) - po dniu 1 września 1998 r.
W przypadku skarżącego, z uwagi na charakter pełnionej przez niego służby, w sprawie miał znaczenie pkt 1 powołanego wyżej przepisu.
Z brzmienia ww. przepisu wynika zatem, że zagrożenie dla życia lub zdrowia, o którym tam mowa, powinno mieć charakter szczególny, a nie być jedynie normalnym następstwem służby. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny, który stwierdził, że zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, a miało charakter wyjątkowy.
Należy przy tym zauważyć, że wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, służba w Policji, z uwagi na podstawowe zadania realizowane przez tę formację, sama w sobie związana jest z ryzykiem wystąpienia wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia funkcjonariuszy. Zagrożenia te dotyczą wszystkich policjantów, bowiem każdy funkcjonariusz Policji przed podjęciem służby ślubuje m.in. strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia ( art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Dz. U. z 2015 r. poz. 355, z późn. zm.). Zatem w zakresie obowiązków skarżącego na danym stanowisku nie musiał istnieć zapis, że służba wiąże się z ryzykiem narażenia życia.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy odmawiając wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia przez skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, wykazały w sposób wyczerpujący, że przeprowadzona analiza akt osobowych oraz dokumentacji będącej w dyspozycji właściwych komórek organizacyjnych nie wykazała istnienia dowodów (dokumentów), potwierdzających, że skarżący w podanym we wniosku okresie w trakcie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia.
Organ zwrócił się do jednostek organizacyjnych, w których skarżący pełnił służbę oraz tych, które mogły być w posiadaniu dokumentacji, o udzielenie informacji, czy skarżący podejmował czynności uzasadniające prawo do podwyższenia emerytury, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Analiza uzyskanych informacji oraz kwerenda zgromadzonej przez organ dokumentacji doprowadziła organ do wniosku, że brak jest danych mogących stanowić podstawę wydania wnioskowanego zaświadczenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika przy tym, że kwerendą objęto również okres pełnienia przez skarżącego służby w latach 1991-1993.
Odnosząc się podnoszonej w skardze kwestii braku dokumentacji z powodu jej wybrakowania, należy zauważyć, że w istocie brakowanie dokumentów może utrudniać, bądź nawet uniemożliwić uzyskanie potwierdzenia wykonywania funkcjonariusza określonych czynności. Tym niemniej w sytuacji, gdy brakowanie dokumentacji znajduje oparcie w przepisach prawa, Sąd nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek działań w przedstawionym w skardze zakresie. Nie może również obarczać odpowiedzialnością za powyższe organu, zarzucając mu brak rzetelności w gromadzeniu dowodów, czy nieścisłość.
Nadto, w ramach postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. nie przeprowadza się postępowania dowodowego, o którym mowa w skardze. Zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy na okoliczność istnienia dokumentacji zawierającej dane co do czynności służbowych wykonywanych przez skarżącego w przeszłości nie jest zatem trafny.
Organ nie mógł również wydać zaświadczenia w oparciu przedstawiony przez skarżącego w piśmie z dnia 29 maja 2015 r. wykaz zdarzeń i sytuacji, w których skarżący brał udział jako policjant, bowiem, jak wskazano wcześniej, w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia organ nie może dokonywać jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem pismo skarżącego z dnia 29 maja 2015 r. jest dokumentem prywatnym. Co istotne, jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2000r. sygn. I CKN 804/98 (LEX nr 50890), z dokumentem prywatnym nie wiąże się z domniemanie prawne, że jego treść przedstawia rzeczywisty stan rzeczy. Dodatkowo należy zauważyć, że organ I instancji stwierdził, iż wymienione w ww. piśmie zdarzenia nie mają odzwierciedlenia w posiadanej przez organ dokumentacji, zatem treść tego dokumentu została poddana weryfikacji przez organ.
W takim stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło