III SA/Gd 788/12
WyrokWSA w Gdańsku2013-02-14
Skład orzekający: Alina Dominiak, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka energetyczna ma interes prawny w uzyskaniu danych osobowych osób zameldowanych w lokalu, w celu dochodzenia roszczeń za zużytą energię elektryczną po śmierci głównego odbiorcy, mimo braku wykazania, że te osoby są spadkobiercami zmarłego lub bezpośrednio pobierały energię bez umowy?Ratio decidendi
Spółka energetyczna nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych osób zameldowanych w lokalu, ponieważ nie udowodniła, że osoby te są spadkobiercami zmarłego odbiorcy energii, na które przeszłyby obowiązki zapłaty, ani że bezpośrednio pobierały energię bez umowy. Samo zameldowanie pod adresem nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności za zadłużenie.Stan faktyczny
Spółka "A" Spółka Akcyjna wystąpiła o udostępnienie danych osobowych osób zameldowanych pod adresem, gdzie wcześniej mieszkał F. S., z którym spółka miała umowę na pobór energii. Po śmierci F. S. w 2001 r. powstało zadłużenie za energię w latach 2010-2011. Spółka chciała pozwać osoby zamieszkujące pod tym adresem, twierdząc, że są one 'odbiorcami' energii i winny zapłacić za jej zużycie. Organy administracji odmówiły udostępnienia danych, uznając brak wykazania interesu prawnego, ponieważ spółka nie udowodniła, że osoby te są spadkobiercami F. S. lub że pobierały energię bez umowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Bartłomiej Adamczak (spr.),, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 września 2012 r. (nr [[...]]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 2 sierpnia 2012 r. (nr [[...]]) orzekającą o odmowie udostępnienia na wniosek A. danych osobowych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Dnia 23 lipca 2012 r. skarżąca – A. wystąpiła do Burmistrza Miasta z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych osób mieszkających pod adresem R., ul. J. Skarżąca uzasadniała wniosek tym, że po śmierci w dniu 10 czerwca 2001 r. osoby dotychczas tam mieszkającej – F. H. S., z którym skarżąca miała zawartą umowę na pobór energii, w dalszym ciągu zużywana była, bez pokrywania opłat, przez osoby zamieszkałe pod tym samym adresem, energia elektryczna sprzedawana przez skarżącą spółkę. W związku z zamiarem pozwania tych osób do sądu cywilnego, skarżąca wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem, gdyż warunkiem koniecznym wytoczenia powództwa jest posiadanie jakichkolwiek danych osobowych (co najmniej imienia i nazwiska) pozwanego.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia 2 sierpnia 2012 r. (nr [[...]]) – powołując w podstawie prawnej art. 44 i ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., zwanej dalej u.e.l.d.o.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) - odmówił udostępnienia na wniosek A. danych osobowych osób mieszkających pod adresem R. W uzasadnieniu organ wyjaśnił powody odmowy udostępnienia żądanych danych wskazując na to, że organ gminy prowadzi ewidencję osób zameldowanych na pobyt stały i czasowy, a zatem w tym zbiorze nie figurują osoby zamieszkałe pod wskazanym adresem. Ponadto, organ gminy udostępnia dane osób zameldowanych na danym obszarze po podaniu we wniosku jednej z danych personalnie identyfikujących tę osobę, czego wnioskodawca nie uczynił. Nadto organ zwrócił uwagę, że spółka wskazała jedynie, że żądane dane potrzebne są w celu skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego jednakże w żaden sposób nie wskazano w nim związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zameldowaniem osób pod adresem ul. J. a poborem energii bez stosownych opłat (energię elektryczną pod tym adresem mogły pobierać osoby zamieszkujące przedmiotową nieruchomość, ale w niej nie zameldowane). Przedstawione okoliczności wyczerpują znamiona art. 44i ust. 5 u.e.l.d.o., gdyż udostępnienie danych mogłoby spowodować naruszenie dóbr osobistych osób zameldowanych.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez udostępnienie z ewidencji ludności wnioskowanych danych albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca wskazała na naruszenie: 1/ art. 44i ust. 5 u.e.l.d.o. poprzez przyjęcie, że udostępnienie danych spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby, której te dane dotyczą, lub innych osób; 2/ art. 44h ust. 2 u.e.l.d.o. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że udostępnienie danych osób zamieszkałych w R. przy ul. J. było nieuzasadnione; 3/ art. 7 i 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz naruszenia zasady prawdy obiektywnej, poprzez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, która przyczyniłaby się do należytego wyjaśnienia sprawy i wyjaśnienia okoliczności wskazujących posiadanie przez skarżącą interesu prawnego w uzyskanych danych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na mocy zawartej umowy sprzedaży energii elektrycznej F. S. zobowiązany był do uiszczania opłat z tytułu poboru energii pod adresem: R., ul. J. Ww. osoba zmarła dnia 10 czerwca 2001 r., jednakże po tej dacie energia elektryczna nadal była pobierana pod ww. adresem. Zadłużenie na adres przy ul. J. w R. powstało w latach 2010-2011, stąd nie należy do długów spadkowych i nie można jego zapłaty dochodzić od spadkobierców F. S. Powołując się na art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) oraz art. 60, 535 i 555 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., zwanej dalej K.c.) skarżąca uznała, że pomimo tego, że umowę z przedsiębiorstwem energetycznym zawarł nieżyjący F. S., to na osobach zamieszkujących lokal w R. przy ul. J. po jego śmierci ciąży obowiązek uiszczenia zaległych należności, które wówczas powstały. Poprzez sam fakt pobierania energii elektrycznej osoby zamieszkujące przedmiotową nieruchomość wyraziły wolę zawarcia umowy na dostawę energii, w związku z czym są one "odbiorcami" w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy - Prawo energetyczne. Ponieważ przepis ten nie zawiera wymogu formy zawarcia takiej umowy należy w oparciu o art. 60 K.c. przyjąć, że oświadczenie woli na zawarcie stosunku zobowiązaniowego na dostawę energii elektrycznej może przybrać każdą formę, o ile uzewnętrznia ona dostatecznie wolę wywołania skutków prawnych np. poprzez określone zachowanie podmiotu polegające na poborze energii. W opisanej sytuacji skarżącej przysługuje wierzytelność wobec osób zamieszkujących w lokalu pod wskazanym adresem, a w konsekwencji posiada ona interes prawny w uzyskaniu danych osób zamieszkujących w lokalu przy ul. J. w R. Zgodnie bowiem z art. 44h ust. 2 pkt. 1 u.e.l.d.o., dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się osobom i jednostkom organizacyjnym wykazującym interes prawny w uzyskaniu tych danych. W ocenie skarżącej pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, czy to z tytułu zawarcia umowy, czy nawet z tytułu bezumownego zużycia energii, powstaje zobowiązaniowy stosunek prawny, który podlega ochronie. Skarżąca we wniosku o udostępnienie danych osobowych wskazała związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zameldowaniem osób pod adresem ul. J. a poborem energii bez stosownych opłat poprzez informację, zgodnie z którą pod adresem przy ul. J. w R. była pobierana energia elektryczna, za którą nikt nie płacił, wobec czego pod tym adresem powstało zadłużenie. Oczywiste jest, że przede wszystkim osoby zameldowane pod adresem miejsca poboru energii mogły tam zużywać energię, wobec czego są one dłużnikami wierzyciela, którym jest A. Zameldowanie jest potwierdzeniem przebywania w określonym lokalu, a więc pod konkretnym adresem, tak więc jest rejestracją istniejącego stanu faktycznego. Skoro zatem zameldowanie jest uzależnione od stwierdzenia faktu przebywania danej osoby pod wskazanym adresem, to pomimo tego, że nie dotyczy prawnego miejsca zamieszkania w znaczeniu określonym w art. 25 K.c., to przedstawione jako dowód zaświadczenie potwierdza fakt pobytu danej osoby pod oznaczonym adresem.
Wojewoda decyzją z 26 września 2012 r. (nr [[...]]) - powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 44h ust. 2 pkt 1 i art. 44i ust. 5 u.e.l.d.o. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu skarżąca nie udowodniła, że osoba bądź osoby, o których udostępnienie danych wystąpiła, pobierały lub korzystały z energii dostarczanej do przedmiotowego lokalu. Za niewystarczający należy uznać sam fakt, że energia była dostarczana do danego lokalu mieszkalnego. W związku z tym, że A. zamierza dochodzić roszczeń od osób zamieszkujących i uchylających się od zapłaty za zużytą energię elektryczną dostarczaną do lokalu przy ulicy J. w R., niesłuszne byłoby uznanie, że każda osoba zameldowana w przedmiotowym lokalu, w okresie gdy powstawało zadłużenie, jest automatycznie osobą nielegalnie pobierającą energię. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o udostępnienie danych osób zamieszkujących w ww. lokalu po śmierci F. S. w związku z bezumownym poborem energii. Jeżeli tak to skarżąca dla wykazania interesu prawnego w pozyskaniu danych musiałby wykazać, że dana osoba pobierała energię i nie posiada zawartej umowy z dostawcą tej energii. Obie te przesłanki musiałyby być spełnione łącznie. Z treści artykułu 57 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne wynika, że prawo do żądania opłaty związanej z nielegalnym poborem energii, przysługuje zakładowi energetycznemu w przypadku gdy zawarta jest umowa o dostarczanie energii - od odbiorcy (strony tej umowy). W sytuacji śmierci takiej osoby w jej prawa i obowiązki wchodzą jej spadkobiercy (ustawowi i testamentowi) i to na nich przechodzą wszelkie prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, a co za tym idzie także ewentualne zadłużenie z tytułu poboru energii.
Organ nie podzielił także argumentacji skarżącej, jakoby nielegalny pobór prądu w istocie nie miał w niniejszej sprawie miejsca ze względu na fakt, że osoby zameldowane w lokalu wyraziły wolę zawarcia umowy, przez co stały się odbiorcami. Podmioty otrzymujące lub pobierające paliwa lub energię bez umowy z przedsiębiorstwem energetycznym nie są odbiorcami, nie można zatem uznać, że status odbiorcy uzyskały wszystkie osoby zameldowane w lokalu, poprzez samo wyrażenie woli zawarcia umowy, które miałoby wynikać wyłącznie z faktu pobierania energii (jako czynności konkludentnej). W ocenie organu skarżący nie wykazał, z jakiego powodu uznał, że wszystkie osoby zameldowane w lokalu miałyby być zobowiązane do zapłaty za dostarczoną energię, a tym samym nie uwiarygodnił stanu faktycznego dającego podstawę do wniesienia powództwa. Samo wskazanie zamiaru wystąpienia z powództwem o zapłatę, przy braku jednoczesnego wykazania, z czego miałaby wynikać wierzytelność, jest niewystarczające dla wykazania interesu prawnego do pozyskania danych osobowych zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych.
Reasumując organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do żądania danych osobowych osób zameldowanych w spornym lokalu po śmierci F. S., gdyż nie udowodniła, że osoby te są odbiorcami energii elektrycznej lub są zobowiązane do zapłaty za nielegalnie pobraną energię.
Pismem z dnia 11 października 2012 r. A. złożyła skargę na decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, zarzucając naruszenie: 1/ art. 6 i art. 57 ustawy - Prawo energetyczne poprzez błędne zastosowanie do stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że w sprawie miał miejsce nielegalny pobór energii; 2/ art.44h ust. 2 u.e.l.d.o. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w otrzymaniu danych, o które wnioskowała; 3/ art. 535 w zw. z art. 555 K.c. oraz art. 3 pkt 13 ustawy – Prawo energetyczne poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie łączy z osobami zamieszkującymi pod adresem przy ul. J. w R. stosunek zobowiązaniowy dający legitymację do wystąpienia o uzyskanie ich danych z ewidencji ludności; 4/ art. 7 i 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz naruszenia zasady prawdy obiektywnej, poprzez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, która przyczyniłaby się do należytego wyjaśnienia sprawy i wyjaśnienia okoliczności wskazujących posiadanie przez skarżącą interesu prawnego w uzyskanych danych.
W ocenie skarżącej do wniosku o udostępnienie danych osobowych oraz do późniejszego odwołania od wydanej w sprawie decyzji, zostały załączone wszelkie dokumenty potwierdzające interes prawny w uzyskaniu wnioskowanych danych - faktury VAT, historia odczytów wskazujących zużycie energii elektrycznej w lokalu pod adresem przy ul. J. w R., umowa zawarta z F. S., wezwanie przedsądowe do zapłaty oraz informacja z Urzędu Miasta na temat zgonu F. S. Skarżąca wskazała, że na mocy zawartej umowy sprzedaży elektrycznej F. S. zobowiązany był do uiszczania opłat z tytułu poboru energii pod adresem: R. ul. J. Ww. zmarł dnia 10 czerwca 2001 r., jednakże po tej dacie energia elektryczna nadal była pobierana pod ww. adresem. Zadłużenie na adres przy ul. J. w R. powstało w latach 2010-2011, stąd nie należy do długów spadkowych i nie można jego zapłaty dochodzić od spadkobierców F. S.
Powołując się na art. 3 pkt 13 ustawy – Prawo energetyczne oraz art. 60, 535 i 555 K.c. skarżąca uznała, że pomimo tego, że umowę z przedsiębiorstwem energetycznym zawarł nieżyjący F. S., to na osobach zamieszkujących lokal w R. przy ul. J. po jego śmierci ciąży obowiązek uiszczenia zaległych należności, które wówczas powstały. Poprzez sam fakt pobierania energii elektrycznej osoby zamieszkujące przedmiotową nieruchomość wyraziły wolę zawarcia umowy na dostawę energii, w związku z czym są one "odbiorcami" w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy - Prawo energetyczne. Ponieważ przepis ten nie zawiera wymogu formy zawarcia takiej umowy należy w oparciu o art. 60 K.c. przyjąć, że oświadczenie woli na zawarcie stosunku zobowiązaniowego na dostawę energii elektrycznej może przybrać każdą formę, o ile uzewnętrznia ona dostatecznie wolę wywołania skutków prawnych np. poprzez określone zachowanie podmiotu polegające na poborze energii. W tej sytuacji w ocenie skarżącej nie można zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organy administracji, że samo prawdopodobieństwo, iż osoby, których dane są żądane mogą pobierać energię elektryczną bez ponoszenia stosownych opłat, nie stanowi podstawy do podania ich imion i nazwisk.
Skarżąca zarzuca, iż Wojewoda nieprawidłowo utożsamił pojęcie nielegalnego poboru energii z bezumownym poborem energii. Jak bowiem wskazuje treść art. 3 pkt 18 ustawy - Prawo energetyczne, przez nielegalne pobieranie paliw lub energii należy rozumieć pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy. Nielegalny pobór energii elektrycznej, jak słusznie wskazał Wojewoda, stanowi przestępstwo z art. 278 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). W niniejszej sprawie jednak pobór energii elektrycznej nastąpił bez jakiejkolwiek ingerencji w układ pomiarowo-rozliczeniowy zainstalowany w miejscu poboru energii, tj. przy ul. J. w R. Pobór energii nie miał więc charakteru bezprawnego, przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wniosku, iż w sprawie tej osoby zamieszkujące miejsce poboru energii wyczerpały swym działaniem znamiona bezpodstawnego wzbogacenia z art. 405 K.c. Zdaniem skarżącej osoby te uznać należy za odbiorców energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy - Prawo energetyczne. Dalszą konsekwencją takiego stanowiska jest przyjęcie, iż organ błędnie w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że dla wykazania interesu prawnego w pozyskaniu danych osobowo-adresowych, skarżący musiałby wykazać, iż dana osoba pobierała energię oraz nie zawarła przy tym umowy z dostawcą energii. Pobór energii pod wskazanym adresem poparty jest dokumentami stanowiącymi załączniki do pism skarżącej kierowanych do organu pierwszej i drugiej instancji. Natomiast, z racji tego, iż nie zachodzi w sprawie nielegalny pobór energii, skarżąca nie musi wykazywać, iż osoby pobierające energię nie miały umowy zawartej z A.
Wskazano także, że skoro zameldowanie jest uzależnione od stwierdzenia faktu przebywania danej osoby pod wskazanym adresem, to pomimo tego, że nie dotyczy prawnego miejsca zamieszkania w znaczeniu określonym w art. 25 K.c., to przedstawione jako dowód zaświadczenie potwierdza fakt pobytu danej osoby pod oznaczonym adresem. Zgodnie zaś z art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. A zatem przedstawienie dokumentu w postaci zaświadczenia z organu administracji publicznej korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, a więc stanowi dowód niepodważalny.
W związku z powyższym skarżąca, której niewątpliwie przysługuje wierzytelność wobec osób zamieszkujących w lokalu pod adresem przy ul. J. w R., posiada interes prawny w uzyskaniu ich danych. Warunkiem koniecznym do wytoczenia powództwa jest posiadanie jakichkolwiek danych osobowych (co najmniej imienia i nazwiska oraz adresu) pozwanego. Organy nie mogą od skarżącej żądać czegoś więcej niż tylko uprawdopodobnienia interesu prawnego poprzez wskazanie, że przeciwko danej osobie planowane jest wszczęcie postępowania sądowego. Dopiero bowiem to postępowanie doprowadzi do ustalenia czy interes prawny wierzyciela był interesem rzeczywiście istniejącym oraz czy prawo we wskazanych okolicznościach zapewnia temu interesowi ochronę.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W ocenie organu skarżący niesłusznie uznał, że wszystkie osoby zameldowane w lokalu miałyby być zobowiązane do zapłaty za dostarczoną energię, a tym samym nie uwiarygodnił stanu faktycznego dającego podstawę do wniesienia powództwa. Wskazanie zamiaru wystąpienia z powództwem o zapłatę, w sytuacji gdy wskutek obowiązującej umowy zobowiązanymi do zapłaty winni być spadkobiercy po zmarłym F. S., nie uzasadnia żądania udostępnienia danych wszystkich osób zamieszkujących w lokalu. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, z jakiego powodu należałoby uznać, że wszystkie osoby zamieszkujące w lokalu są jednocześnie wskazanymi spadkobiercami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o udostępnienie danych osób zameldowanych w lokalu położonym w R. przy ul. J.
W myśl art. 44h ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm. - dalej u.e.l.d.o.), dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.
Skoro przesłanką udostępnienia danych osobowych jest wykazanie interesu prawnego, to uznać należy, że niezbędne jest przedłożenie przez wnioskodawcę dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego w domaganiu się udostępnienia danych osobowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r. (sygn. akt II OSK 180/10; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych osobowych ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu wprost przepisu. W sytuacji, gdy dany podmiot nie może realizować swoich uprawnień bez udziału osoby, której dane służyłyby jej odnalezieniu, można mówić o istnieniu okoliczności świadczących o istnieniu interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wyraża przy tym pogląd, że interes prawny może być wywodzony również ze stosunków cywilnoprawnych (por. wyroki NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97 oraz z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1306/96, a także uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2001, sygn. akt OPK 19/01; por. także poglądy doktryny, np.: J. Zimmermanna – OSP 1997/4/83; tak również m.in. [w:] R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 105, a także A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Postępowanie administracyjne ogólne, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 281).
Stojąc na takim stanowisku należy stwierdzić, że skarżąca składając wniosek o udostępnienie danych winna była wykazać, z jakim powództwem cywilnym chce wystąpić i uwiarygodnić co najmniej stan faktyczny, który daje jej legitymację do jego wniesienia.
Analizując pod tym kątem wniosek skarżącej i pisma procesowe składane w toku postępowania przed organami Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych.
Żądanie udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych zostało uzasadnione przez skarżącą koniecznością dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym od osób, mieszkających w przedmiotowym lokalu po śmierci F. S., które uchylają się od zapłaty za zużytą energię elektryczną. Brak uiszczenia zapłaty skarżąca wykazuje m.in. dowodami w postaci kopii faktur VAT mających stanowić potwierdzenie pobierania energii w przedmiotowym lokalu. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca twierdzi, że nie doszło w tym przypadku do nielegalnego poboru energii elektrycznej.
Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) stanowi, że dostarczanie paliw gazowych lub energii odbywa się, po uprzednim przyłączeniu do sieci, (...) na podstawie umowy sprzedaży (...). W ustawie nie zastrzeżono formy, w jakiej umowa ma być zawarta, zatem forma ta jest dowolna. Tym samym można przyjąć, że w świetle przepisów ustawy - Prawo energetyczne dostawca oraz odbiorcy usług mogą wyrazić wolę zawarcia umowy o dostarczanie energii w dowolnej formie, w tym także przez czynności dorozumiane (per facta concludentia).
Skarżąca twierdzi, że łączyła ją umowa z F. S. na dostarczanie energii elektrycznej. Zgodnie z art. 555 K.c. przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii. Art. 535 K.c. stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Skarżąca spełniła świadczenie w postaci dostawy energii, zatem jej interes prawny wynikać może z powołanego wyżej art. 535 K.c. w związku z art. 555 K.c., ustanawiającego roszczenie skarżącej o zapłatę z tytułu dostawy energii.
Rozważenia wymagało zatem, czy zamieszkanie danych osób pod przedmiotowym adresem może być uznane za okoliczność, która w świetle przepisów prawa materialnego kreuje interes prawny skarżącej czyli roszczenie o zapłatę z tytułu dostawy energii.
Skarżąca wywodzi swe roszczenie z umowy zawartej z nieżyjącym już F. S.
Należy jednak mieć na względzie, że wynikające z zawartej umowy ze skarżącą prawo majątkowe nie zostało wyłączone ze spadku po F. S. Do spadku nie należą jedynie "prawa majątkowe, które mają na celu zaspokojenie indywidualnego interesu ekonomicznego lub indywidualnych potrzeb uprawnionego: użytkowanie (art. 266 K.c.), służebność osobista (art. 299 K.c.), prawo do renty przyznanej w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia (art. 444 K.c.) albo ustanowionej w drodze umowy przewidzianej w art. 903 K.c. (argument z art. 905 K.c.), prawo dożywocia (art. 911 K.c.), a także - jeżeli w umowie inaczej nie zastrzeżono - prawo biorącego rzecz do używania w ramach umowy użyczenia" (zob. B. Kordasiewicz (red.), System Prawa Prywatnego, Tom 10, Prawo spadkowe, Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN Warszawa 2009, s. 57). Ponadto śmierć jednej ze stron umowy powoduje wygaśnięcie zobowiązania, gdy zobowiązanie ma charakter ściśle osobisty (por. A. Olejniczak (red.), System Prawa Prywatnego, Tom 6, Prawo zobowiązań - część ogólna, Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN Warszawa 2009, s. 1072-1073).
Zobowiązanie wynikające z umowy dotyczącej dostawy (sprzedaży) energii nie ma charakteru ściśle osobistego, wobec czego nie mogło wygasnąć na skutek śmierci F. S. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że w przypadku śmierci odbiorcy (strony umowy), w jego prawa i obowiązki wchodzą jego spadkobiercy i to na nich przechodzą wszystkie prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, a co za tym idzie także ewentualne zadłużenie z tytułu poboru energii.
Wobec powyższego należy przyjąć, że skarżąca ma roszczenie o zapłatę do spadkobierców F. S., a w żadnym wypadku nie wykazała, że osoby zamieszkujące po śmierci F. S. pod wskazanym adresem są jego spadkobiercami (następcami prawnymi).
W sprawie nie mają więc w istocie znaczenia wywody organu odwoławczego o nielegalnym poborze energii.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a/ p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego tylko wówczas skutkuje uchyleniem decyzji, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. W sprawie Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ p.p.s.a.).
W związku powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło