III SA/Gd 799/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na czynność Starosty z dnia 9 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie upomnienia egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę. I. M. (dalej zwany także "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na czynność Starosty z dnia 9 września 2019 r. (nr [...]), stanowiącą - wydane na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.e.a.") – upomnienie zawierające wezwanie m.in. skarżącego do uregulowania należności wraz z naliczonymi odsetkami za odpłatność syna K. w placówce opiekuńczo-wychowawczej (decyzja nr [...]) w łącznej kwocie 27.669,91 zł. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania wywołanymi wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, gdy podjęty jest on w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04, LEX nr 125767). Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne wskazano w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej zwanej w skrócie "p.p.s.a.". Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są to m.in. inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotowa sprawa dotyczy czynności Starosty z dnia 9 września 2019 r., polegającej na wystawieniu w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia (nr [...]) wzywającego A. K. oraz I. M. do uregulowania należności wraz odsetkami, wynikających z decyzji o nr [...] dotyczącej odpłatności za pobyt syna K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej wraz z kosztami upomnienia w łącznej kwocie 27.669,91 zł, w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia upomnienia na wskazany numer rachunku bankowego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. W konsekwencji, w sprawie konieczne jest ustalenie, czy czynność skierowania do skarżącego ww. upomnienia może być objęta przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a innymi słowy, czy przedmiotowe upomnienie mogło stać się przedmiotem skargi implikującej ocenę prawidłowości podjętych przez organ działań wynikających z przepisów prawa. Kwestionowane upomnienie zostało skierowane m.in. do skarżącego na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że upomnienie jest dokumentem urzędowym, którego przesłanie do zobowiązanego poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej. Jego treść przypomina o powinności wykonania obowiązku, będąc realizacją zasady zagrożenia, której celem jest dążenie do dobrowolnego wykonania istniejącego już obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania (por. W. Piątek, A. Skoczylas [w:] R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 103-104). Oznacza to, że upomnienie ma walor czysto informacyjny. Z doręczeniem upomnienia zobowiązanemu nie została połączona dopuszczalność wniesienia przez ten podmiot jakiegokolwiek środka prawnego. Upomnienie jest zatem niezaskarżalną czynnością wierzyciela określonego obowiązku, poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego (zob. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 20 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 403/19, LEX nr 2664495). Upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku nie jest wobec tego rozstrzygnięciem o władczym charakterze, decydującym o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. W konsekwencji nie ma ono też cech ani decyzji administracyjnej, ani postanowienia, ani też aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co usuwa omawiane "upomnienie" spod jurysdykcji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w punktach od 1 do 5a tegoż artykułu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie sprawy, skoro upomnienie nie podlega kontroli sądów administracyjnych (także na podstawie przepisów ustaw szczególnych - art. 3 p.p.s.a.), to przedmiotową skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. W konsekwencji, Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.