III SA/Gd 809/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wydatków za usunięcie z drogi oraz parkowanie i dozór pojazdów oddala skargę. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku K. N. o zwrot wydatków za usunięcie z drogi oraz parkowanie i dozór pojazdów. W uzasadnieniu wskazano, że K. N. - prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w G. - wystąpił w dniu 2 maja 2013 r. do Prezydenta Miasta z wnioskiem o zwrot wydatków za usunięcie z drogi oraz parkowanie i dozór pojazdów. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r. odmówił wnioskodawcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za przechowywanie i holowanie pojazdów objętych w/w wnioskiem. W związku z tym, że nie zostało złożone zażalenie, postanowienie to stało się ostateczne. Następnie strona w dniu 13 marca 2014 r. złożyła kolejny wniosek o zwrot wydatków za usunięcie z drogi oraz parkowanie i dozór pojazdów. Wniosek ten obejmował samochody ujęte w w/w postanowieniu z dnia 3 czerwca 2013 r. Ostatecznie wniosek ten został przekazany pismem z dnia 11 grudnia 2014 r., zgodnie z właściwością, Prezydentowi Miasta. Organ stwierdził, że w obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwa postanowienia dotyczące tej samej sprawy. Do zakwalifikowania spraw jako tożsamych konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu i przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego i faktycznego. W niniejszej sprawie zaszły wszystkie wskazane okoliczności. W związku z tym, że wnioskodawca złożył ponowny wniosek w tej samej sprawie, która została zakończona ostatecznym postanowieniem, organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. K. N. wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Twierdził, że Prezydent Miasta uchyla się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem z dnia 7 września 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a i art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zgodnie z art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wyjaśnił, że w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, a to z kolei stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania. Wniosek strony z dnia 13 marca 2014 r. obejmował bowiem samochody opisane w postanowieniu z dnia 3 czerwca 2013 r. za tożsamy okres, a sprawa będąca przedmiotem postępowania była już rozpoznana postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r. Zatem strona wnioskowała o rozstrzygnięcie wniosku, który został już uprzednio rozpatrzony ostatecznym postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r. W obrocie prawnym nie mogą natomiast funkcjonować dwa postanowienia dotyczące tej samej sprawy. W związku z tym orzeczenie organu I instancji było prawidłowe. K. N. wniósł skargę na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji. Zarzucił naruszenie: art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wydane w dniu 3 czerwca 2013 r. postanowienie Prezydenta Miasta stanowiło " inną uzasadnioną przyczynę" będącą przeszkodą do wszczęcia postępowania o zwrot wydatków na podstawie wniosku z dnia 13 marca 2014 r., podczas gdy w/w postanowienie nie było postanowieniem merytorycznym rozstrzygającym o interesie prawnym skarżącego, a tym samym nie stanowiło res iudicata w sprawie wniosku o zwrot wydatków oraz wynagrodzenia za przechowywanie i holowanie pojazdów; art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie, tj. pominięcie okoliczności, że postanowienie z dnia 3 czerwca 2013 r. nie rozstrzygało merytorycznie wniosku , lecz odmowa zwrotu wydatków związana była z brakiem właściwości Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że art. 61 a § 1 k.p.a. dotyczy takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. O ile przesłanką odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego może być fakt istnienia w obrocie prawnym decyzji lub postanowienia orzekającego co do istoty sprawy, wydanych przed złożeniem kolejnego wniosku w tej samej sprawie, o tyle warunkiem odmowy wszczęcia postępowania w takim przypadku musi być ustalenie organu administracyjnego, że uprzednio wydane orzeczenie rozstrzyga o interesie prawnym uprawnionego w sposób merytoryczny. Organ nie zwrócił uwagi na to, że z uzasadnienia postanowienia z dnia 3 czerwca 2013r. wynika jednoznacznie, iż podstawą odmowy zwrotu kosztów nie była ich bezzasadność co do zasady lub wysokość, a jedynie brak właściwości organu do rozpoznania wniosku. Zatem wniosek skarżącego nie został rozstrzygnięty merytorycznie, tym samym postanowienie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Istnienie w obrocie prawnym postanowienia z dnia 3 czerwca 2013 r. nie oznacza braku podstaw do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2014 r., ponieważ przy wydawaniu tego postanowienia nie został rozstrzygnięty interes prawny strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Kwestionowane przez skarżącego postanowienia dotyczą odmowy wszczęcia postępowania z tego względu, że "z innych uzasadnionych przyczyn" postępowanie nie może być wszczęte. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone już jest postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania ( por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2159/12, publ. LEX nr 1497293). W niniejszej sprawie nie budziło żadnych wątpliwości, że wniosek skarżącego, złożony w dniu 2 maja 2013 r., dotyczył zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za przechowywanie i holowanie tych samych 75 pojazdów , za ten sam okres - czyli za okres od dnia zabezpieczenia pojazdów do dnia 3 września 2010 r. (przy czym faktyczna data ostatniego zabezpieczenia pojazdu to 21 lipca 2010 r.), co wniosek złożony przez skarżącego w dniu 13 marca 2014 r. W niniejszej sprawie istnieje zatem tożsamość sprawy tak pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym (wniosek złożyła ta sama strona). Istnieje też tożsamość stanu prawnego i faktycznego sprawy. Organy obu instancji stały na stanowisku , że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z przywołanego przepisu. Skarżący natomiast kwestionuje to stanowisko wywodząc, że nie doszło do merytorycznego rozpoznania jego pierwotnego wniosku, bowiem odmowa jego uwzględnienia wynikała jedynie ze stanowiska Prezydenta Miasta o braku jego właściwości do rozpoznania sprawy. Sąd stanowiska skarżącego nie podziela. Pierwotny wniosek złożony przez skarżącego został merytorycznie rozpoznany, bowiem w dniu 3 czerwca 2013 r. zapadło postanowienie o odmowie przyznania skarżącemu zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za przechowywanie i holowanie pojazdów. Zauważyć należy, że w postanowieniu tym organ odmówił skarżącemu zwrotu należności, nie zaś stwierdził swoją niewłaściwość do rozpatrzenia jego wniosku. Nieistotne jest -przy obecnej ocenie spełnienia przesłanek z art. 61 a § 1 k.p.a.- z jakich przyczyn organ odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. Ani organy, ani Sąd nie może brać pod uwagę przyczyn, dla których odmówiono uwzględnienia wniosku skarżącego. Istotne jest tylko rozstrzygnięcie wniosku skarżącego poprzez odmowę zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia. Sąd nie może też w niniejszym postępowaniu dokonywać oceny prawidłowości postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 3 czerwca 2013 r., a - jak się wydaje - skarżący do tego dąży, wskazując na rażące naruszenie prawa przy jego wydaniu, bowiem wykracza to poza ramy orzekania przez sąd w granicach sprawy, której dotyczy niniejsza skarga (art. 135 p.p.s.a). Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zaistnienia przesłanek z art. 61 a § 1 k.p.a., nie zaś prawidłowość ostatecznego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 3 czerwca 2013 r. W tej sytuacji Sąd, nie podzielając zarzutów skargi o naruszeniu przez organy tak art. 61 a §1 k.p.a., jak i art. 7, 8, 77 §1 k.p.a., oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.