III SA/Gd 846/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-01-14
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik prowadzący gospodarstwo rolne może uzyskać zasiłek dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r., jeśli nie złożył oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Rolnik prowadzący gospodarstwo rolne nie może uzyskać zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r., jeśli nie złożył oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowiło negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2012 r., a ustawa o zasiłkach dla opiekunów wymaga zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co należy potwierdzić oświadczeniem.Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że skarżący jest rolnikiem i nie złożył oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że wymóg złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego powinien dotyczyć okresu po 15 maja 2014 r., a nie okresu, za który się ubiega.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 września 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 lipca 2014 r., nr [...], którą organ odmówił przyznania W. C. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 16 czerwca 2014 r. W. C. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r..
Decyzją z dnia 25 lipca 2014 r., nr [...] Wójt Gminy [...] - działając na podstawie art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567) w zw. z art. 17, art. 23, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej jako: "k.p.a." - odmówił W. C. (dalej zwany: "strona", "skarżący") przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – O. G.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił zasady przyznawania zasiłków dla opiekunów i wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. Dalej wyjaśnił, że w przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, świadczenie to przysługuje w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego (art. 3 tej ustawy). Okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego należy potwierdzić stosownym oświadczeniem. We wniosku z dnia 16 czerwca 2014 r. o ustalenie i wypłatę zasiłku dla opiekuna skarżący odmówił złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego a na wniosku zaznaczył, że "oświadczam że na dzień dzisiejszy prowadzę gospodarstwo rolne".
Tym samym, zdaniem organu, skarżący nie spełnił przesłanki z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów i zasiłek dla opiekuna nie należy się stronie.
W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że złożony w sprawie wniosek miał dotyczyć okresu od 01 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. W związku z tym, że skarżący jest rolnikiem i prowadzi gospodarstwo rolne nie mógł złożyć oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia tego gospodarstwa, ponieważ byłoby to niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem strony takie oświadczenie powinno być wymagane dla okresu po 15 maja 2014 r. Na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3 ubiegając się o zasiłek dla opiekuna na okres od 01 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. organ może odebrać oświadczenie o spełnianiu warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Natomiast oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego składa się w sytuacji określonej art. 2 ust. 2 ustawy. Zdaniem strony, organ I instancji źle zinterpretował przepisy prawa.
Ponadto skarżący podniósł, że po wygaśnięciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stracił dochód w kwocie 520 zł miesięcznie i pozostał mu tylko dochód z gospodarstwa rolnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzieliło konkluzję zawartą w decyzji tego organu, w myśl której skarżącemu, w ustalonym stanie faktycznym, nie przysługuje zasiłek dla opiekuna. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę materialnoprawną rozpatrzenia sprawy stanowi ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, która weszła w życie z dniem 15 maja 2014 r.
Dalej wyjaśnił, że sam fakt braku złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie jest przez stronę negowany. Jednakże stanowisko strony, że wymagane jest przedmiotowe oświadczenie wyłącznie dla przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna od dnia 15 maja 2014 r. - w świetle przepisów ww. ustawy - jest całkowicie niezasadne. Istotnie przepis art. 2 ust.2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów wprowadza rozróżnienie dwóch okresów na który przyznawane może być prawo do zasiłku dla opiekuna: jeden okres od 01 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. oraz drugi od 15 maja 2014 r. i dalej. Jednakże oba okresy odnoszą się także do wymogów spełnienia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych według stanu obowiązującego na dzień 31 grudnia 2012 r. Z kolei wymóg złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego został zawarty w art. 3 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy i należy odnieść ten warunek do wszystkich wniosków składanych w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna - bez względu na okres, którego wniosek dotyczy.
W. C. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 2 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których skarżący spełniał warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. mimo, że decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. a skarżący spełniał warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.,
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przywołany przepis znajdzie zastosowanie jedynie w stosunku do opiekuna który po dniu wejścia w życie ustawy ubiega się o świadczenie o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W uzasadnieniu skargi na powyższą decyzję skarżący zasadniczo podniósł zarzuty i argumentację, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący podkreślił, że przez cały ten okres opiekuje się niepełnosprawną matką i wskazując na zasadę ochrony praw nabytych i zaufania obywatela do Państwa wywodził, że jest niedopuszczalne ograniczenie dostępu do świadczeń opiekuńczych osobom, którym te świadczenia przysługiwały i ich nie nadużywały.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako - "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 września 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 lipca 2014 r. o odmowie przyznania W. C. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567, dalej również - jako "ustawa"), która - stosownie do zapisu zawartego w art. 1 - określa warunki nabywania prawa do zasiłków dla opiekunów oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, w tym również warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że W. C. opiekuje się swoją matką O. G., która legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności.
Postępowanie niniejsze zostało wszczęte na skutek wniosku W. C. z dnia 16 czerwca 2014 r., który domaga się zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. Pod wnioskiem skarżący nie złożył oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego (odmówił podpisania oświadczenia). Natomiast złożył oświadczenie, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo rolne ("na dzień dzisiejszy prowadzę gospodarstwo rolne").
Poza sporem było, że decyzja z dnia 19 lipca 2010 r., nr [...] przyznająca W. C. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. z mocy prawa.
Stosownie do art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o zmianie świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, wygasały z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, tj. po dniu 30 czerwca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (OTK-A 2013 Nr 9, poz. 134, Dz. U. z 2013 r. poz. 1557) orzekł, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. są niezgodne z Konstytucją RP. W wykonaniu wytycznych Trybunału uchwalona została ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, która weszła w życie z dniem 15 maja 2014 r., tj. po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, stosownie do art. 26 tej ustawy.
Omawiany akt prawny w art. 2 ust. 2 przewiduje, że zasiłek dla opiekuna przysługuje:
1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;
2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
W przywołanym ostatnio przepisie ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 z późn. zm.) przewidywała w art. 17, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Natomiast w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ustawodawca postanowił, że jeżeli o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623 i 1650), świadczenie to przysługuje odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
W myśl art. 3 ust. 2 tej ustawy, zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym potwierdza się stosownym oświadczeniem z klauzulą odnośnie świadomości odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, która zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Ostatnio wymieniony przepis ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przyznał więc wprost uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego rolnikowi, który zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, a małżonkowi rolnika lub domownikowi - w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
Przepis ten wyraźnie uzależnił przyznanie świadczenia od spełnienia wymienionych w niej dodatkowych warunków i zasad.
W przypadku zaś osób będących rolnikami w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, warunkiem takim, zawartym w art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy, jest m.in. konieczność zaprzestania prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, potwierdzona oświadczeniem według klauzuli określonej w art. 3 ust. 2 ww. ustawy.
Z omówionych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że zasiłek dla opiekuna nie jest przyznawany automatycznie wszystkim osobom, które do dnia 30 czerwca 2013 r. pobierały świadczenie pielęgnacyjne.
Trzeba dostrzec, że obydwa rozwiązania przewidziane w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, nawiązują jednoznacznie do spełnienia przez osobę, która się o nie ubiega, warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Niezależnie więc od okresu, za który albo na który ma być przyznany zasiłek dla opiekuna, koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku jest spełnianie przez osobę ubiegającą się wszystkich ustawowych przesłanek przewidzianych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Należy do nich między innymi wymóg niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę wymienioną w pkt 1-3 tego przepisu, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o wymaganym stopniu niepełnosprawności. Nie jest więc wystarczające spełnienie tylko niektórych z wymaganych przesłanek, a więc np. tylko sprawowanie przez osobę zobowiązaną do alimentacji opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. W przypadku zaś rolnika będzie to wymóg zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że do wniosku z dnia 16 czerwca 2014 r. o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna skarżący dołączył oświadczenie, z którego wynika że prowadzi gospodarstwo rolne, a to stanowi negatywną przesłankę do uzyskania przez niego zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r., gdyż nie został spełniony wymóg określony w art. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w postaci zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Jak podnosił skarżący w odwołaniu "w lipcu 2013 r. gdy z mocy ustawy wygasła decyzja przyznająca św. pielęgnacyjne na matkę O. G. utraciłem źródło dochodu jakim było 520 zł miesięcznie pozostał mi wówczas jedynie dochód z posiadanego gospodarstwa". Do momentu więc wygaśnięcia decyzji, oprócz dochodu z gospodarstwa rolnego, skarżący otrzymywał również świadczenie pielęgnacyjne.
Jednak trzeba w tym miejscu podkreślić, że na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane rolnikowi (gdyż nie spełniał on warunków ustawy).
Na tle powołanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12 (dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W motywach uzasadnienia Sąd dokonał wykładni logicznej i systemowej postanowień art. 17 ust. 1 tej ustawy i stwierdził, że w sensie ekonomicznym prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika różni się od form aktywności zawodowej wymienionych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Praca we własnym gospodarstwie rolnym, zarządzanie nim, jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych, a to oznacza, że nie jest możliwe uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. W rezultacie - na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych - do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, a pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje) z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny.
Na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając niniejszą sprawę jest związany poglądem prawnym wyrażonym w powołanej uchwale, należącej do uchwał abstrakcyjnych, które posiadają tzw. ogólną moc wiążącą. Takie związanie nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej niż przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Tym samym w sprawie podobnej do tej, w której podjęto uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, sądy powinny respektować pogląd wyrażony w tej uchwale. Odstąpienie od zawartego tam stanowisko wymaga zwrócenia się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpatrzenie danego zagadnienia prawnego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12 i nie widzi podstaw do jego kwestionowania.
Reasumując, dopiero ze względu na wprowadzenie w omawianej ustawie prawa do zasiłku dla opiekunów dla rolników, po spełnieniu omówionego warunku, tj. złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, organ ma możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia. Pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" zawarte w ww. ustawie o świadczeniach rodzinnych nie mogło mieć zastosowania do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne. Natomiast unormowania art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy odnoszą się do spełnienia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Wobec tego, zdaniem Sądu orzekającego, organy obu instancji prawidłowo odmówiły W. C. prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r.
Tym samym w świetle dokonanych rozważań zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło