III SA/Gd 859/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie sędziego WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Felicji Kajut od orzekania w sprawie III SA/Gd 859/16 ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 3 sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego postanawia: oddalić wniosek. W dniu 19 stycznia 2017 r. J. W. złożył w Sądzie pismo procesowe, zawierające wniosek o wyłącznie ze składu orzekającego w sprawie sędziego WSA Aliny Dominiak oraz sędziego WSA Felicji Kajut. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że wymienieni sędziowie "brali udział w wydaniu zaskarżonego i nierozpoznanego jeszcze zażalenia z dnia 26 stycznia 2016 r., wniesionego do NSA w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1/ w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2/ swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3/ osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4/ w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5/ w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6/ w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a/ dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7/ w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). W myśl natomiast art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego od udziału w sprawie na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie do art. 22 § 1 p.p.s.a., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego wyznaczonego do orzekania w danej sprawie. Oznacza to, że o zasadności wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy wskazuje on określonego sędziego/sędziów, a jednocześnie oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego/sędziów są uzasadnione. W niniejszej sprawie powodem złożenia wniosku o wyłączenie sędziów WSA Aliny Dominiak oraz Felicji Kajut od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 859/16 było wskazanie przez skarżącego, że wymienieni sędziowie "brali udział w wydaniu zaskarżonego i nierozpoznanego jeszcze [...] zażalenia z dnia 26 stycznia 2016 r., wniesionego do NSA" w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku Sąd stwierdza, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie wypełnia żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego z mocy prawa, wymienionych enumeratywnie w art. 18 § 1 p.p.s.a., Nie stanowi też innej okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów – sędziego WSA Aliny Dominiak i sędziego WSA Felicji Kajut w przedmiotowej sprawie. W złożonym wniosku skarżący nie wyjaśnił bliżej, z jakich względów uznaje, że orzekanie przez ww. sędziów w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 564/15 powinno skutkować ich wyłączaniem ze składu orzekającego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 859/16. Obiektywnie zaś, orzekanie przez sędziego w innej zawisłej przed sądem sprawie tego samego skarżącego, nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na podstawie akt sprawy o sygn. akt III SA/Gd 564/15, na którą powołuje się skarżący, Sąd ustalił, że wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn.. akt III SA/Gd 564/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. W. na postanowienie SKO [...] z dnia 4 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że skarżący nie mógł wnieść odwołania od czynności organu, która nie jest decyzją administracyjną. Wyrok stał się prawomocny od dnia 23 lutego 2016 r. Wniesione po wydaniu wyroku zażalenie skarżącego z dnia 26 stycznia 2016 r., wbrew przekonaniu skarżącego, zostało już rozpoznane przez NSA. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 210/16 NSA oddalił zażalenie J W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 564/15 o odrzuceniu zażalenia skarżącego na postanowienie tego Sądu z dnia 19 października 2015 r. o odmowie wstrzymanie wykonania postanowienia SKO [...] z dnia 4 maja 2015 r. nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia o sygn. akt I OZ 210/16 z dnia 3 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie orzekł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył prawa odrzucając zażalenie skarżącego, skoro nie spełniało ono wymogów formalnych. Z punktu widzenia treści art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. istotne pozostaje jednak wyłącznie to, że okoliczność na którą powołuje się skarżący (zaskarżenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2015 r.), dotyczy innej, niż przedmiotowa, sprawy sądowoadministracyjnej. W sytuacji gdy skarżący kieruje do Sądu kilka skarg dotyczących odrębnych aktów administracyjnych, musi liczyć się z faktem, że z uwagi na obiektywnie ograniczoną liczbę sędziów danego wydziału orzeczniczego, sprawy te mogą zostać wyznaczone do rozpoznania w takim samym lub podobnym składzie sędziowskim, co w żaden sposób nie podważa bezstronności orzekających w tych sprawach sędziów. W orzecznictwie podnosi się, iż wyłączenie sędziego, ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008/6/97). Nie może tym samym ta instytucja prawna służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 128/09, LEX nr 574751). Wskazuje się też, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z nadmiernej wrażliwości strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 1224/10, LEX nr 795348). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu wniosku.