III SA/Gd 876/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 1 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. V. P., reprezentowana przez pełnomocnika – R. P., wniosła 16 listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z 1 października 2019 r., nr [...]. Wskazaną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 11 lutego 2019 r., nr [...], o odmowie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącym działek położonych w miejscowości [...], w gminie [...] o numerach [...], [...], [...] oraz [...]. Postanowieniem z 13 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 876/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej powołanej jako "p.p.s.a.", odrzucił przedmiotową skargę z uwagi na to, że została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Odpis wydanego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 4 marca 2020 r. (potwierdzenie odbioru k.21). Pismem nadanym w urzędzie pocztowym 11 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odebrał 16 listopada 2019 r. w urzędzie pocztowym. Nie zwrócił uwagi, że miesiąc październik liczy 31 dni i termin do wniesienia skargi upłynął 15 listopada 2019 r. Był przekonany, że termin ten mija 16 listopada 2019 r. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej trudno uznać, że jego wina jest oczywista, działał on bowiem w przekonaniu, a zatem w dobrej wierze, że wnosi skargę z zachowaniem ustawowego terminu. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej podniósł, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi będzie się wiązać z negatywnymi skutkami dla skarżącej, zarówno procesowymi, jak i prawnymi. Zakończone zostanie postępowanie, które toczy się od 2013 r. bez załatwienia sprawy. Pozostanie w mocy dokonany w drodze czynności materialno-technicznej wpis w przedmiocie zmiany oznaczenia gruntu. W ocenie pełnomocnika wpis ten został dokonany bez podstawy prawnej i faktycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych przepisów wynika, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała ona czynności bez własnej winy, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny - wymagając od strony należytej staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). Uprawdopodobnienie braku winy skutkuje jednocześnie tym, że to strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W literaturze jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez stronę skarżącą. Ponieważ skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika i to jego postepowanie doprowadziło do uchybienia terminu, sąd wziął pod uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest również pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II GZ 299/19, uzasadnienie uchwały SN z 18 września 1992 r., III CZP 112/92, publ. OSNC z 1993 r. Nr 5, poz. 75 - akceptowanej przez J. Gudowskiego (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., t. 1, s. 240, uw. 8). Na pełnomocniku skarżącej spoczywał obowiązek prowadzenia sprawy mandantki z należytą starannością. Okoliczność braku profesjonalnego przygotowania do udzielania pomocy prawnej nie usprawiedliwia braku należytej staranności w zachowaniu terminów procesowych. Podkreślenia wymaga, że pełnomocnictwo jest stosunkiem opartym na zaufaniu. Skarżąca ustanawiając pełnomocnika w postępowaniu ponosi skutki wynikające z ewentualnego błędu pełnomocnika i to niezależnie od tego, czy jest to pełnomocnik profesjonalny czy nieprofesjonalny, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Stąd każdy pełnomocnik, w tym nieprofesjonalny, ma obowiązek dbania o interesy swego mocodawcy poprzez zapewnienie sprawnej obsługi postępowania (por. postanowienie WSA w Warszawie z 13 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3339/16). W treści rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że nie zwrócił uwagi, iż miesiąc październik liczy 31 dni, co skutkowało błędnym ustaleniem daty upływu terminu do wniesienia skargi Okoliczność niezwrócenia uwagi na ilość dni w miesiącu przy ustalaniu biegu terminu do wniesienia skargi, rozpoczętego w połowie miesiąca, świadczy o istotnym i oczywistym zaniedbaniu pełnomocnika w zakresie obliczenia daty upływu terminu do dokonania czynności procesowej. W świetle powyższego, nie można mówić o braku winy pełnomocnika strony skarżącej w uchybieniu terminu, o jej braku można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły. Wskazać należy, że pełnomocnik strony skarżącej miał 30 dni na sporządzenie i wniesienie skargi do sądu, od daty otrzymania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. To od jego woli zależało, kiedy złoży przedmiotową skargę. Pełnomocnik ma prawo czekać z dokonaniem czynności procesowej (wniesieniem skargi) do ostatniego dnia terminu, stronę przez niego reprezentowaną będą jednak obciążać skutki jego pomyłki w zakresie obliczenia terminu. Konkludując, przeoczenie terminu ze strony pełnomocnika skarżącej stanowi w rozpatrywanym wypadku wyraz braku należytej dbałości o interesy reprezentowanej strony i nie uzasadnia - tak jak wskazano powyżej - przywrócenia terminu. Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe w sytuacji stwierdzenia, że strona, względnie jej pełnomocnik, dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej negatywne skutki procesowe i prawne dla skarżącej, w przypadku nie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie mogą mieć wpływu na jego rozpoznanie. Sąd oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu bierze bowiem pod uwagę wyłącznie przesłanki ustawowe wynikające z normy art. 86 § 1 p.p.s.a., wśród których nie ma zasadności żądania. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesieni nią skargi Sąd pozbawiony jest zatem możliwości merytorycznej oceny zasadności zarzutów skargi. Zaznaczyć należy, że odmowa przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi nie może być utożsamiana z pozbawieniem prawa do sądu. Odmowa przywrócenia terminu wobec braku przesłanek wynikających z art. 86 § 1 p.p.s.a. nie zaprzecza temu prawu. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca prawo do sądu miała zapewnione, a jedynie wskutek zaniedbania pełnomocnika, za które ponosi on odpowiedzialność, strona została pozbawiona możliwości skorzystania ze środka kontroli działalności administracji publicznej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.