III SA/Gd 877/14

WyrokWSA w Gdańsku2015-03-19

Skład orzekający: Felicja Kajut, Anna Orłowska, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można zastosować preferencyjną stawkę celną do towaru, jeśli jego pochodzenie zostało potwierdzone świadectwem wydanym przez władze kraju eksportującego, ale dochodzenie OLAF wykazało, że proces produkcyjny w tym kraju nie był wystarczający do nadania towarowi preferencyjnego pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli świadectwo pochodzenia zostało wydane przez władze kraju eksportującego, to nie można zastosować preferencyjnej stawki celnej, jeśli dochodzenie OLAF wykazało, że proces produkcyjny w tym kraju (Malezja) polegał jedynie na powlekaniu tkaniny pochodzącej z innego kraju (Chiny) i nie spełniał kryteriów dla nadania preferencyjnego pochodzenia. Wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu organu celnego, jeśli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, a importer nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeśli nie zachował należytej staranności.
Stan faktyczny
Spółki A. i B. wniosły skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która ustaliła wyższą stawkę celną i podatek VAT dla importowanej siatki z włókna szklanego. Organy celne oparły się na raporcie OLAF, który wykazał, że towar, mimo posiadania świadectwa pochodzenia z Malezji, faktycznie pochodził z Chin lub proces jego przetworzenia w Malezji nie był wystarczający do nadania mu preferencyjnego pochodzenia. Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i niezastosowanie przepisu o odstąpieniu od poboru należności w przypadku błędu organu lub dobrej wiary importera.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skarg "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P., ‘B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 2 września 2014 r. nr [...]; [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, określenia długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. W dniu 2 sierpnia 2011 r. A. Sp. z o.o. w P., działając jako przedstawiciel firmy B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. (dalej: "spółka", "skarżąca") zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar w postaci siatki z włókna szklanego, który zaklasyfikowano do kodu 7019 59 00 10. Eksporterem towaru była firma C. z Malezji. Zgłoszenie celne do wnioskowanej procedury zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...]. Wobec przedmiotowego towaru została zastosowana stawka celna preferencyjna w wysokości 3,5 % na podstawie świadectwa pochodzenia Form A nr [...]. W lipcu 2013 r. do Urzędu Celnego wpłynął raport końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (dalej: "OLAF") z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego do UE. Dochodzenie przeprowadzono w związku z podejrzeniem, że towar deklarowany jako pochodzący z Malezji faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Malezji przez OLAF misji zawarte zostały w raporcie z dnia 12 kwietnia 2013 r. oraz w raporcie końcowym z dnia 2 maja 2013r., nr OF/2011/0969. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w celu kontroli ww. zgłoszenia celnego w zakresie określenia prawidłowej kwoty długu celnego. Decyzją z dnia 2 czerwca 2014 r., nr Naczelnik Urzędu Celnego w odniesieniu do towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 2 sierpnia 2011 r. nr [...] ustalił stawkę celną erga omnes w wysokości 7 %; określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 11 234 zł, określił podatek od towarów i usług (B00) w wysokości 78 995 zł, a także na podstawie art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne odstąpił od poboru odsetek od kwoty cła A00, a na podstawie art. 37 ust. 1 a ustawy o podatku od towarów i usług od poboru odsetek od kwoty podatku. Decyzja organu pierwszej instancji oparta została na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) - dalej: "o.p.", art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. c, art.27 lit b, art.67, art. 78 ust 1 i 3, art. 201 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 3, art. 213, art. 214 ust.1, art. 220 ust. 1, rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.), art. 74, art. 97l, art. 97n, art. 97t rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE z 1993 L 253), rozporządzenia komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE z 2010 r. L 284), rozporządzenia Rady (WE) nr 732/2008 z dnia 22 lipca 2008 r. wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 552/97, (WE) nr 1933/2006 oraz rozporządzenia Komisji (WE0 nr 1100/2006 i (WE) nr 964/2007 (Dz. .Urz. WE z 2008 r. L 211/1), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1 a, art. 41 ust. 1, art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U 2011 Nr 177, poz. 1054 ze zm.). W wyniku wniesionych przez Spółki B. oraz A. odwołań, Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu 2 września 2014 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że Naczelnik Urzędu Celnego w wydanej decyzji nie zakwestionował Malezji jako kraju pochodzenia spornego towaru i nie nałożył na importowane towary cła antydumpingowego. W związku z powyższym wszelkie zarzuty odwołań dotyczące błędnego ustalenia wobec spornego towaru Chin jako kraju pochodzenia oraz naruszenia Rozporządzenia Wykonawczego Rady Nr 791/2011 zostały uznane za niezasadne. W materiale dowodowym przekazanym przez OLAF (a w szczególności - w rejestrach ZB1 i ZB2) nie znaleziono bowiem powiązań dla towaru objętego OGL nr [...] z zidentyfikowanymi przesyłkami chińskiej siatki z włókna szklanego wprowadzonymi na teren Wolnego Obszaru Celnego Malezji z Chin, a następnie skierowanymi do odbiorców w UE. W wyniku przeprowadzonego przez OLAF dochodzenia ustalono jednak, że ustalenia faktyczne nie pozwalają na zastosowanie wobec towarów preferencyjnej stawki celnej, jak zostało to zadeklarowane przez zgłaszającego w SAD, gdyż firma C., z uwagi na posiadane urządzenia, mogła realizować jedynie proces powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych. Ponadto przy ubieganiu się o świadectwa potwierdzające preferencyjne pochodzenie C. przedstawił MITI fałszywe informacje. Wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, brak było podstaw do uwzględnienia zawartego w odwołaniu wniosku dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. włókiennictwa. Organy uznały, że w sprawie nie zaistniały również przesłanki do odstąpienia od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego. Zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. "b" WKC, retrospektywnego zaksięgowania nie dokonuje się, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa, nie została nałozona w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa pochodzenia nie stanowi błędu organu, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane powyżej rozstrzygnięcie wniosły: B. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. oraz odrębnie spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. Sąd WSA w Gdańsku postanowił połączyć sprawę ze skargi spółki B. oraz sprawę ze skargi spółki A. do wspólnego rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej łącznie pod sygn.. akt III SA/Gd 877/14. Spółka B. zarzuciła decyzji: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 O..p. poprzez bezkrytyczną i jednostronną ocenę materiału dowodowego i dowolne oparcie poczynionych ustaleń na tej części materiału dowodowego, z której wynikały okoliczności dla skarżącej niekorzystne, przy jednoczesnym pominięciu tej jego części, która jednoznacznie potwierdzała fakt, że sprowadzany towar miał pochodzenie malezyjskie; art. 180 O. p. polegające na wydaniu decyzji w oparciu o dokumenty, które nie stanowią dowodów w rozumieniu tego przepisu lecz są jedynie opisem widzianych przez kontrolujących - funkcjonariuszy OLAF - dokumentów źródłowych, przy czym dokumenty te nie zostały włączone do przedmiotowego postępowania podatkowego, art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 O. p. polegające na: - bezzasadnym oddaleniu przez organ odwoławczy wniosków dowodowych podatnika, w szczególności wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw włókiennictwa, zmierzających do wykazania, że sporna siatka powinna korzystać z preferencyjnych stawek cła z uwagi na fakt, ze była w istotny sposób przetwarzana na terytorium Malezji, - przyjęciu, że dokumenty urzędowe, jakimi są certyfikaty pochodzenia wydane przez MITI, nie stanowią dowodu na malezyjskie pochodzenie wskazanego w nich towaru, bez wskazania jakiekolwiek dowodu, który zgodnie z treścią art. 194 § 3 O.p. tym faktom by zaprzeczał; II. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 220 ust. 1 WKC w zw. z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której zgłoszone przez podatnika do odprawy celnej towary zostały zgłoszone, zgodnie z certyfikatami pochodzenia wydanymi przez MITI, jako pochodzące z Malezji, a tym samym nie można wobec nich stosować przepisów nakładających cła antydumpingowe na towary chińskie; art. 220 ust 2 WKC polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności certyfikaty MITI i towarzysząca im korespondencja mailowa tajskiego ministerstwa, wyraźnie wskazują na potwierdzanie przez te urzędy malezyjskiego pochodzenia importowanego towaru i wobec czego kwota należności celnych została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w sprawie zaistniały wszystkie warunki wskazane w art. 24 WKC, zgodnie z którym towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej, istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Czynność powlekania siatki preparacją akrylową bądź butadienowostyrenową nie ma, wbrew twierdzeniom organów, charakteru wtórnego, czy symbolicznego, lecz determinuje zarówno cenę siatki podtynkowej, jak i jej właściwości, a w konsekwencji jej atrakcyjność z punktu widzenia nabywców i zakres jej zastosowań. Biorąc pod uwagę fakt, że powlekanie stanowi ostatni etap produkcji siatki, a także ma zasadniczy wpływ na właściwości produktu, towarowi temu w ocenie strony skarżącej nie sposób odmówić malezyjskiego pochodzenia. Nie uwzględniając wniosków dowodowych składanych przez stronę, w szczególności w zakresie opinii biegłego do spraw włókiennictwa, w sprawie dokonano subiektywnej i dowolnej oceny wnioskowanych przez stronę dowodów pomimo ich nieprzeprowadzenia. Organ założył, że wnioskowane dowody dotyczą okoliczności, które zostały już w wystarczający sposób wyjaśnione i na tej podstawie odmówił ich przeprowadzenia. Art. 188 O.p. należy jednak rozumieć w ten sposób, że organ może nie uwzględnić wniosku dowodowego dotyczącego istotnych okoliczności sprawy, jeżeli ten wniosek dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. A contrario – w przypadku, gdy w ocenie organu z materiału dowodowego wynika, że okoliczności sprawy przedstawiały się w określony sposób, a wniosek dowodowy jest składany przez stronę w celu wykazania odmiennego przebiegu wydarzeń, dowód taki powinien być obligatoryjnie dopuszczony. Skarżąca podniosła, że istnieje po jej stronie "dobra wiara" w rozumieniu art. 220 ust. 2 WKC. Skarżąca zamawiała dostawy siatki od dwóch podmiotów malezyjskich: D. oraz C. Rozpoczynając współpracę z kontrahentami malezyjskimi dochowała należytej staranności w zakresie ich weryfikacji. Wydane przez władze malezyjskie zaświadczenia o rejestracji obydwu kontrahentów wskazują, iż są oni producentami zarejestrowanymi w odpowiednich urzędach i prowadzą produkcję siatki z włókna szklanego. Jako dokumenty wydane przez Ministerstwo Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji, powyższe zaświadczenia posiadają charakter dokumentów urzędowych. Powyższe oznacza, że podatnik miał pełne prawo uważać, że wskazane w nich informacje są autentyczne. Przeprowadzona przez prezesa zarządu skarżącej spółki wizytacja fabryki malezyjskiego kontrahenta wykazała, że podmiot ten posiada infrastrukturę niezbędną do wytwarzania siatki z włókna szklanego i w których faktycznie realizowana jest produkcja. Zakłady te były wyposażone w urządzenia pozwalające na produkcję towaru wskazanego w zaświadczeniach z malezyjskiego rejestru przedsiębiorców. Dokonanie przez OLAF odmiennych ustaleń co do zakresu czynności produkcyjnych realizowanych w obu przedmiotowych fabrykach jest o tyle niemiarodajne, że raport, w tym wszelkie czynności kontrolne i operacyjne związane z jego opracowaniem, miały miejsce dopiero w 2013 r., po zniesieniu preferencji celnych na produkty pochodzenia malezyjskiego, co skutkowało wygaszaniem skali i zakresu produkcji w obu fabrykach. Obserwacje OLAF są nieadekwatne do sytuacji mającej miejsce w 2011 r., kiedy towar został wyprodukowany. Podanie przez skarżącą Malezji jako kraju pochodzenia sprowadzanego towaru, wynikające z treści dokumentów urzędowych, posiada domniemanie prawdziwości. W jednym z załączników do raportu OLAF widnieje adnotacja pochodząca od władz malezyjskich, że "dokonaliśmy weryfikacji i potwierdziliśmy, że produkt opisany w świadectwie pochodzenia spełnia kryteria pochodzenia wynikające z przepisów unijnych dla wyrobów określanych jako siatka z tworzywa". Zdaniem skarżącej organy celne nie zgromadziły żadnego dowodu, który podważa konsekwentne stanowisko władz malezyjskich. W skardze spółki A. podniesiono z kolei zarzuty: a. naruszenia prawa materialnego, tj.:art. 220 ust 2 lit b WKC polegającego na jego niezastosowaniu w całości i przez to błędną subsumpcję oraz naruszenia prawa procesowego tj. 191 Op. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów przez nieprzyjęcie, że organy malezyjskie wydające świadectwo pochodzenia wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji (przesłanka wymieniona w art. 220 ust. 2 lit b) oraz art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 73 Prawa celnego poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym nie włączenie do materiał dowodowego pisma wydziału Promocji i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Kuala Lumpur z dnia 5 maja 2012 r. przez co nie rozpatrzono przesłanki dobrej wiary strony zgłaszającej towary do odprawy celnej oraz pozostałych przesłanych przewidzianych w art. 220 ust. 2 lit b, co uniemożliwiło zastosowanie przewidzianych w tym artykule przesłanek do odstąpienia od retrospektywnego księgowania długu celnego. b. naruszenie prawa procesowego tj. art. 178 § 1 i 3 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez odmowę udostępnienia stronie skarżącej załączników do Raportu OLAF i niewłączenie części załączników do Raportu do materiału dowodowego, z których organ wywodzi skutki prawne dla strony skarżącej, co w istotny sposób narusza jej prawo do obrony swoich praw i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzących zaufanie do organów. c. naruszenie prawa procesowego tj. art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego przez dokonanie takiej oceny dowodów, która wykracza poza standardy oceny swobodnej, co prowadziło do oparcia argumentacji organu o nałożeniu cła wyłącznie na tezach zawartych w Raporcie OLAF z pominięciem mocy dowodowej świadectwa pochodzenia FORM A, którego prawdziwość została potwierdzona przez Ministerstwo Handlu Zagranicznego Malezji (MITI), licencji na produkcję siatki z włókna szklanego uzyskanej przez C., raportu z wizyty weryfikacyjnej w C.potwierdzającego malezyjskie pochodzenie produktów tej firmy oraz nie uwzględnienie sprzeczności, jaka zachodzi pomiędzy treścią raportu OLAF, a treścią załączników do Raportu OLAF. Naruszenie prawa procesowego w zakresie oceny dowodów doprowadziło do błędnego przyjęcia, że czynności dokonane przez C. podczas wytwarzania produktu finalnego siatki z włókna szklanego nie były wystarczające do uznania jej preferencyjnego pochodzenia, d. naruszenie art. 180 § 1 O.p w zw. z art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 5 ustawy o języku polskim poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o nieprzetłumaczone dokumenty sporządzone w języku obcym W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 19 marca 2005 r. pełnomocnik spółki B. podniósł dodatkowo, że nieudostępnienie płyty z raportem OLAF na etapie postępowania administracyjnego naruszyło dwuinstancyjność postępowania. Skarżąca dopiero przed Sądem uzyskała żądany dowód tj. załącznik nr 2 do Raportu. Nadal nie zostało wyjaśnione dopasowanie towarów w deklaracjach ZB1 i ZB2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem importu w niniejszej sprawie była siatka podtynkowa z włókna szklanego, dla której wskazano kod TARIC 7019 59 00 10. Dla towarów zgłaszanych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 2 sierpnia 2011 r pochodzących z Malezji, zaklasyfikowanych do kodu TARIC 7019 59 00 10, stawka celna erga omnes wynosiła 7 %, a preferencyjna - 3,5 %. Ponadto w dniu zgłoszenia, dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało Rozporządzenie Komisji (UE) nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r., nakładające tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE z 2011 r., Nr L 43.9). Na jego mocy na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych o wadze powyżej 35g/m², objętych m.in. kodem 7019 59 00 10, nałożono obowiązek poboru tymczasowego cła antydumpingowego. W dniu 10 sierpnia 2011 r., weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011r. z dnia 3 sierpnia 2011 r. (Dz. U. UE z 2011 r., Nr L 204.1) w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na mocy którego na towary pochodzące z Chin została utrzymana stawka na poziomie określonym dla cła tymczasowego – 62,9%. Z uwagi na otrzymane w 2011r. informacje o unikaniu ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie tkaniny siatkowe o otwartych oczkach z włókien szklanych, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych przeprowadził wspólne dochodzenie w Malezji z udziałem urzędników Republiki Czeskiej, Niemiec, Rumunii i kompetentnych władz malezyjskich. Z dochodzenia sporządzono raport końcowy datowany 2 maja 2013r. nr OF/2011/0969. Do Urzędu Celnego w G. raport ten wpłynął w lipcu 2013r. Na jego treści oparły się organy celne w niniejszej sprawie ustalając, że przedmiotowe tkaniny siatkowe o otwartych oczkach nie były wyprodukowane w Malezji. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało rozporządzenie nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.1). Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania. Obecnie Rozporządzenie nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1). Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (porównaj też wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 376/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie, stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Nie można zgodzić się w tej sytuacji z zarzutami skargi, że raport nie jest dowodem, a jedynie opisem widzianych przez funkcjonariuszy dokumentów źródłowych, które nie zostały włączone do przedmiotowego postępowania. Jest to, jak wyżej wskazano, dowód zrównany z protokołami kontroli. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących bezzasadności oddalenia zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych. Informacje ujęte w Raporcie i załącznikach do niego zostały sporządzone przez OLAF w oparciu o informacje uzyskane od Zarządu Portu Klang oraz od Urzędu Celnego Malezji, wobec czego ustalenia dokonane w oparciu o treść Raportu i załączników są ustaleniami wiarygodnymi, nie wymagającymi weryfikacji przez złożenie do akt sprawy dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę sporządzenia Raportu i załączników. Kwestie dotyczące deklaracji ZB1, ZB2, ZB3 i ZB 4 zostały w sposób wyczerpujący przedstawione przez organy i nie wymagały dalszych wyjaśnień. Niemniej, co istotne, kwestie te pozostają bez znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ wbrew twierdzeniom skargi organy nie przyjęły, że sporny towar pochodzi z Chin. W materiale dowodowym przekazanym przez OLAF w tym rejestrach ZB1 i ZB2 nie znaleziono powiązań dla towaru objętego OGL nr [...] Podstawę zastosowania stawki erga omnes stały się natomiast inne stwierdzone w toku dochodzenia okoliczności Nie było też podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów dla stwierdzenia okoliczności dotyczących procesów technologicznych, jakim importowany towar mógł być poddany w Malezji, skoro z raportu OLAF wynika w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że firma C. z uwagi na posiadane urządzenia mogła realizować jedynie proces powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych. Z notatki sporządzonej w dniu 14 stycznia 2013 r. ze spotkania zespołu OLAF i przedstawicieli Ministerstwa Handlu i Przemysłu (MITI) oraz Królewskiego Urzędu Celnego Malezji z Dyrektorem spółki C. wynika jednak jednoznacznie, że materiałem wyjściowym do produkcji eksportowanej siatki z włókna szklanego była tkanina z włókna szklanego pochodząca z Chin, Indii bądź Turcji poddawana jedynie takim procesom jak: cięcie i wzmacnianie przez powlekanie kwasem akrylowym. Proces powlekania jest zaś niewystarczający dla uzyskania preferencyjnego malezyjskiego pochodzenia. Warunkiem jego uzyskania, zgodnie z obowiązującymi przepisami – art. 76 ust. 1 RKWC jest bowiem wytwarzanie (produkcja) wyrobów z przędzy, zaś ta wymaga urządzeń tkackich, których nie stwierdzono w badanych fabrykach. Nawet jeśli importowane przez skarżącą towary zostały poddane na terenie Malezji jakiemuś procesowi technologicznemu, to nie był on wystarczający dla uznania preferencyjnego statusu pochodzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że organy celne na żadnym etapie postępowania nie kwestionowały istnienia w fabrykach znajdujących się w Malezji infrastruktury niezbędnej do powlekania siatki z włókna szklanego. Fakt istnienia urządzeń do powlekania w firmach D. oraz C. został potwierdzony także w Raporcie OLAF. Informacje odnośnie rodzajów procesów realizowanych na terenie Malezji potwierdza zresztą treść odwołania, w którym strona podnosi, iż ww. firma wyposażona była we wszelkie maszyny niezbędne do pokrycia siatki szklanej preparacją akrylową bądź butadienowo-styrenową. Powyższe czynności, jak wskazano nie są jednak wystarczające dla uzyskania preferencyjnego malezyjskiego pochodzenia. W tym miejscu mając na uwadze stanowisko strony wyjaśnić także należy, że obowiązujące przepisy dotyczące warunków uzyskania preferencyjnego pochodzenia dla towarów klasyfikowanych do pozycji 7019 nie przewidują reguły procentowej wg której warunkiem uzyskania preferencyjnego pochodzenia byłaby wartość dodana do ceny ex works produktu. Tak więc również koszty poniesione na tym etapie produkcji, nawet w wysokości 30% wartości produktu i więcej jak wskazuje strona, nie mają wpływu na status pochodzenia tego towaru. Zatem wobec spornego towaru należało zastosować stawkę celną erga omnes natomiast zarzut naruszenia art. 24 WKC sformułowany przez stronę skarżącą uznać za chybiony. Ustalenia i merytoryczna treść raportu OLAF, którego rzetelność nie budzi wątpliwości Sądu, nie pozwalają na oparcie ustaleń faktycznych na malezyjskim świadectwie pochodzenia towaru: Form A. Sąd zwraca uwagę (czego skarżąca zdaje się nie zauważać, formułując w niniejszej sprawie identyczne zarzuty jak w pozostałych sprawach kontrolowanych przez tut. Sąd), że organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że towar posiada chińskie pochodzenie. W materiałach nadesłanych przez OLAF nie wykazano bowiem numeru deklaracji ZB1 potwierdzającej, że towar został wysłany z Chin do FCZ. Możliwość preferencyjnego oclenia spornych towarów zakwestionowano bowiem z uwagi na ustalone w toku dochodzenia fakty dotyczące braku urządzeń tkackich w fabryce, a nie fakty dotyczące mechanizmów przeładunkowych w Porcie Klang. Z powyżej podanych przyczyn nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121, art.122, art.187 § 1, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej. Organy podjęły konieczne działania zmierzające do ustalenia pochodzenia towaru i w ich wyniku doszły do zasadnego wniosku, że w stanie faktycznym sprawy możliwa do zastosowania jest obowiązująca w dniu dokonywania zgłoszenia stawka erga omnes w wysokości 7%. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca zarzucała też naruszenie art. 220 ust. 2 WKC przez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącej stanowisko organów malezyjskich co do świadectwa pochodzenia wskazuje na błąd samych organów celnych , który nie mógł zostać w sposób racjonalny wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności, działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów. Z treści zarzutu wynika, że skarżąca zarzuca naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC, który stanowi, że: "z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający". Z powyższego przepisu wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że organy celne Malezji wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera. W tej sytuacji wydanie świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Działanie w dobrej wierze, które, jak wynika z zarzutów skargi, skarżąca chciałaby wykazać, łączy się ściśle z istnieniem błędu organu celnego i możliwością jego wykrycia przez importera (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego, Warszawa 2007, s. 941). W sprawie niniejszej ustalono, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze, a dotyczących jej przeświadczenia o preferencyjnym, malezyjskim pochodzeniu towaru nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności. W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi. Organy celne słusznie uznały bowiem, że nie można przyjąć chińskiego pochodzenia importowanego towaru ale brak było również podstaw do przyjęcia, że spełnia on warunki do zastosowania stawki celnej preferencyjnej, w sytuacji gdy produkcja importowanego towaru nie miała miejsca w Malezji. W tym zakresie również władze malezyjskie przy weryfikacji wydanego świadectwa pochodzenia uznały, że ostateczne wyjaśnienie tej okoliczności należy do OLAF-u, co nastąpiło w wyżej powołanym Raporcie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło