III SA/Gd 88/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 12 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. III SA/Gd 88/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 12 stycznia 2004 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 6 listopada 2003 r. Nr [...], którą orzeczono o odmowie wymeldowania H. M. z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że z wniosku M. W. wszczęto postępowanie w sprawie wymeldowania H. M. z pobytu stałego w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. Po przeprowadzeniu postępowania stwierdzono, że H. M. nie opuściła w sposób trwały przedmiotowego lokalu, jest w nim widywana, znajdują się tam jej rzeczy osobiste, sprzęty domowe, wymieniona wnosi należne opłaty z tytułu najmu lokalu, zużycia prądu i gazu. Twierdzenia te organy oparły na dowodach, z przesłuchania świadków przedstawionych przez strony postępowania, dowodach z oględzin oraz wyjaśnieniach M. W. i H. M. Ponadto dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, iż o zamiarze opuszczenia lokalu, w rozumieniu przepisu art. 6 ustawy, nie decyduje wyłącznie deklarowana wola zmiany miejsca pobytu, lecz rzeczywiste działania i stan sprawy. Opuszczenie miejsca stałego pobytu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, następuje wówczas, gdy wynika ono z okoliczności pozwalających uznać, że nastąpiło to w formie świadomej decyzji, bądź też postawa zainteresowanej osoby świadczy o rezygnacji z zamieszkiwania, stanowiącego dotychczasowe centrum życiowe. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie brak jest przekonywujących dowodów wskazujących, że H. M. utraciła kontakt z przedmiotowym lokalem. Niewątpliwe jest, że osoba ta jest widywana w przedmiotowym lokalu oraz w budynku w sąsiedztwie, ponosi koszty utrzymania mieszkania, dokonuje opłat czynszowych. Na takie okoliczności sprawy wskazuje H. M., przeprowadzone oględziny lokalu, które bez wątpienia potwierdzają, że jest zamieszkały oraz zeznania świadków, którzy faktycznie bywają z wizytą w tym lokalu (D. K., H. B., M. W., K. P., M. M.). Wnioskodawca zaś w przekonywujący sposób nie potrafił zaprzeczyć twierdzeniom tych osób. Dlatego też przyznano im moc dowodową. Uznano bowiem, że skoro osoby te bywają w przedmiotowym lokalu – to mogą stwierdzić, czy osoba, której składają wizyty rzeczywiście w tym lokalu zamieszkuje. Również zeznania świadków: M. S. oraz J. S., którzy aktualnie nie składają wizyt w omawianym lokalu, wbrew ich intencjom, nie mogą świadczyć o opuszczeniu tego lokalu przez H. M., gdyż jednoznacznie wskazali, że widują ją na klatce schodowej, kiedy kieruje się do przedmiotowego lokalu, wybiera listy ze skrzynki. Takie ustalenia pozwalają zatem stwierdzić, zdaniem organu odwoławczego, że nie nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu przez H. M. Fakt ten ma pierwszoplanowe znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem jedynie ustalenie trwałego i dobrowolnego opuszczenia warunkuje orzeczenie o wymeldowaniu w trybie art. 15 ust. 2 ustawy. Świadkowie wskazani przez wnioskodawcę sugerują, że H. M. nie bywa z wizytą u zamieszkującej w sąsiedztwie matki i nie jest potrzebna jej opieka, gdyż jej matka jest aktywna, zdrowa i w pełni sprawna, jak na swój wiek, lecz tam stale zamieszkuje. Zdaniem organu odwoławczego takie wnioski, mające wypływać z ogólnie dobrego stanu zdrowia matki wymienionej i przyczyn jej przebywania w lokalu przy ul. [...] są nietrafne i nieuzasadnione. Właśnie podeszły wiek osoby powinien dla jej bliskich, w tym dzieci, stanowić wystarczający powód częstego jej doglądania, a nie dopiero fakt obłożnej choroby, inwalidztwa, czy niedołęstwa. W postępowaniu przed organem II instancji przyjęto również, że wyjaśnienia świadków wskazanych przez wnioskodawcę co do zamieszkiwania H. M. w przedmiotowym lokalu, bądź jego opuszczenia, z wyłączeniem J. S. oraz Pani M. S. mają wątpliwą wiarygodność, gdyż osoby te nie bywają w pomieszczeniach należących do H. M., a niektórzy z nich nawet nie zamieszkują w sąsiedztwie i nie mają żadnych możliwości w związku z codziennymi czynnościami zaobserwować, kto rzeczywiście korzysta ze spornych pomieszczeń. Stanowisko tych osób, co do omawianego zagadnienia, jak same wskazują, jest oparte na podstawie opinii zasłyszanych od znajomych, bądź rodziny W. Dowody uzyskane od tych świadków nie mają zatem charakteru dowodu bezpośredniego i przy koniecznej wnikliwej ocenie przesłanki wymeldowania nie mogą stanowić przekonywującego, pewnego dowodu w sprawie. Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M. W. zarzucając mu: 1) obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, 2) naruszenie prawa procesowego, a przede wszystkim art. 7-11, 77 § 1, 80, 81, 89 § 1 i 2 K.p.a. Uzasadniając te zarzuty skarżący stwierdził, że ocena dokonana przez organy administracji miała charakter dowolny w oparciu o wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Na dowód tego powołane zostały zeznania świadków mające potwierdzać fakt nieprzebywania H. M. w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. Skarżący stwierdził również, że w jego przekonaniu czynności podejmowane przez H. M. takie jak np. remont lokalu nie potwierdzają faktycznego przebywania w lokalu ale jedynie go pozorują. W skardze przedstawione zostały również zeznania świadków przesłuchanych na wniosek H. M. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpatrywanym przypadku przedmiotem zaskarżenia była decyzja o odmowie wymeldowania. Dla oceny jej prawidłowości zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji przewidywał, że wymeldowaniu podlega osoba, która opuściła miejsce zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Z postanowień powyższego przepisu wynika więc, że jedyną przesłanką podlegającą badaniu w postępowaniu jest fakt opuszczenia lokalu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego (patrz wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. V SA 2950/00, LEX nr 80643). W rozpatrywanym przypadku, zdaniem Sądu, organy administracji prawidłowo przyjęły, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma miejsce wówczas, gdy nastąpiło to w formie świadomej decyzji, bądź wynika to z postawy osoby, świadczącej o rezygnacji z zamieszkiwania stanowiącego dotychczasowe centrum życiowe. Uzasadniając takie twierdzenia organy administracji wykazały brak zamiaru rezygnacji H. M. z zamieszkiwania w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G.; udowodniły również, że centrum życiowe uczestniczki postępowania również znajduje się w tym lokalu. Dlatego trudno uznać za uzasadniony zarzut dowolności oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Każdy z nich został bowiem omówiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ze wskazaniem przyczyn, dla których dano mu wiarę lub nie. Oprócz dowolności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego strona skarżąca zarzuciła naruszenie wskazanych w meritum skargi przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie precyzując na czym ono miało polegać. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie miało to miejsca. Organy administracji przesłuchały bowiem wszystkich zawnioskowanych przez strony świadków, dokonały oględzin przedmiotowego lokalu, dołączyły do akt wszystkie inne przedstawione dowody. Stronom postępowania umożliwiono wypowiedzenie się na każdym etapie postępowania dowodowego. Dlatego też Sąd nie stwierdził wystąpienia naruszeń przepisów o postępowaniu, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.