III SA/Gd 882/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2013 r., Z. D., za pośrednictwem organu, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ponieważ terminowe wniesienie skargi uniemożliwiły skarżącemu nagłe, tragiczne zdarzenia rodzinne, co skarżący "bardzo przeżył i zapomniał o tym odwołaniu" (cyt. z wniosku skarżącego z dnia 24 września 2013 r. – w akta SKO). Po nagłej, niespodziewanej śmierci szwagra w dniu 23 sierpnia 2013 r., skarżący pomagał swojej siostrze w prowadzeniu gospodarstwa rolnego o wielkości ok. 50 ha, hodowlanego (30 sztuk bydła, w tym 11 dojnych krów i 4 konie), położonego we wsi P. k/ N. T. i dopiero po zorganizowaniu pomocy mógł wrócić do domu i zająć się własnymi sprawami, z których pierwszą było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 24 września 2013 r. ( dowód akta SKO ), a następnie - zaskarżenie decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami (ze względu na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych). Zaskarżana decyzja doręczona została skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2013 r. ( dowód: akta SKO w G.) i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie jej zaskarżenia do sądu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie względnie – w przypadku nie przywrócenia terminu – o jej oddalenie; nie ustosunkowano się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym stanowi art. 85 P.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż nie ulega wątpliwości, że przedstawiane przez Z. D. okoliczności, a w szczególności nagła, niespodziewana śmierć członka rodziny i związane z tym przeżycia psychiczne oraz udzielanie pomocy siostrze w prowadzeniu gospodarstwa hodowlanego z dala od miejsca zamieszkania skarżącego, świadczyć mogą o braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi W ocenie Sądu powyższe uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 29.02.2012 r. w sprawie sygn. akt I OZ 100/12: "Sąd, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na uchybienie terminu do dokonania takiej czynności, a dokonując ich oceny powinien uwzględnić konteksty językowy, systemowy, społeczny i aksjologiczny przepisów oraz cel przepisów. Nie jest w szczególności prawidłowym stanowisko, zgodnie z którym nadmierny formalizm sądowy przedkłada się ponad poszanowanie sprawiedliwości i praworządności, jak i innych praw wynikających wprost z Konstytucji RP z 1997 r." LEX nr 112290 ). W tym stanie rzeczy postanowiono, na podstawie powołanych przepisów, jak w sentencji.