III SA/Gd 891/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-02-08
Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik ubiegający się o płatności bezpośrednie do działek rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa musi posiadać tytuł prawny do tych działek na dzień 31 maja danego roku, zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie tytułu prawnego do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na dzień 31 maja danego roku jest niezbędną przesłanką do przyznania płatności bezpośrednich. Rolniczka nie wykazała posiadania takiego tytułu do spornych działek, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, opierając się na danych z Agencji Nieruchomości Rolnych.Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2016 do łącznej powierzchni 13,40 ha. Organy ARiMR przyznały płatności do mniejszej powierzchni (6,36 ha), wykluczając działki o powierzchni 7,04 ha, ponieważ stanowiły one Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, a rolniczka nie wykazała posiadania do nich tytułu prawnego na dzień 31 maja 2016 r. Rolniczka odwołała się, twierdząc, że wystarczające jest posiadanie i prowadzenie działalności rolnej, a organy nie wykazały należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, rolniczka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 21 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok oddala skargę.
W dniu 13 maja 2016 r. B. S. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 13, 40 ha, położnych w gminie G., w obrębie ewidencyjnym [...] o numerach: [...].
Decyzją z dnia 21 lutego 2017 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., po rozpoznaniu ww. wniosku, orzekł o przyznaniu B. S. płatności na rok 2016 r.:
- Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 2 938, 64 zł
- Płatności za zazielenienie w wysokości 1 972, 24 zł
- Płatności redystrybucyjnej w wysokości 580 , 57 zł
- Płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości 430, 49 zł.
Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2017, poz. 278) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2016, poz. 23 ze zm).
Organ zaznaczył, że choć deklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych wynosiła 13, 40 ha, płatności przyznano do mniejszej powierzchni, ponieważ w toku postępowania stwierdzono, że faktycznie powierzchnia ta wynosi 6, 36 ha. Z płatności wykluczono działki ewidencyjne nr [...] o łącznej powierzchni 7, 04 ha. Jak bowiem ustalono w postępowaniu ww. działki wchodzą w Skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a strona nie posiada do nich tytułu prawnego. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w Skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku ma do tej działki tytuł prawny. Organ zaznaczył, że B. S. złożyła oświadczenie, że posiada tytuł prawny do ww. dziełek w postaci umowy dzierżawy nr [...] i nr [...] oraz że nieprzerwanie uprawia ww. działki oraz opłaca za nie czynsz dzierżawny oraz podatek rolny. Jednak z danych przekazanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych ustalono, że na wskazane przez B. S. w oświadczenie działki ewidencyjne nie została zawarta umowa dzierżawy. W celu bezspornego ustalenia stanu faktycznego sprawy organ wystąpił bowiem do Agencji Nieruchomości Rolnych w P. z prośbą o udzielenie informacji czy wnioskodawczyni posiada tytuł prawny do ww. działek. W dniu 21 listopada 2016 r. do organu wpłynęło zaś w odpowiedzi pismo ANR informujące, że B. S. nie ma tytułu prawnego do użytkowania działek nr[...].
Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od ww. decyzji wskazując, że płatności powinny być jej przyznane względem całości zadeklowanych działek. Wykluczenie z płatności części działek wnioskodawczyni uznała za bezpodstawne. W ocenie strony zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( w tym z art. 8 ust. 2, art. 18 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 pkt 1 tej ustawy) jedyną i wyłączną podstawę do przyznania płatności jest bowiem prowadzenie działalności rolnej na wskazanych we wniosku gruntach tj. ich posiadanie. Strona podkreśliła, że w poprzednich latach płatności były jej przyznawane w pełnym zakresie. Jednocześnie w jej ocenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wskazania, na jakiej podstawie Agencja Nieruchomości Rolnych w P. ustaliła, żę strona nie ma tytułu prawnego do użytkowania ww. działek. Nie wyjaśniono również jaki ma to być tytuł prawny.
Decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.
Organ odwoławczy wskazał, że przed wydaniem decyzji, w oparciu o art. 136 Kodeksu postępowań administracyjnego w odniesieniu do dziełek o nr [...] przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W szczególności w dniu 18 maja 2017 r. ponownie zwrócił się od Agencji Nieruchomości Rolnych o udzielenie informacji czy B. S. oraz R. L. posiadają tytuł prawny do tych dziełek ewidencyjnych. W odpowiedzi na powyższe Agencja pismem z dnia 5 czerwca 2017 r. poinformowała, że ww. osoby nie mają tytułu prawnego do użytkowania działek nr [...] Ponadto w dniu 17 maja 2017 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, w szczególności do dostarczenia umowy dzierżawy nr [...] wraz z aneksem nr [...] oraz umowy dzierżawy nr [...] zawartych z Agencją Nieruchomości Rolnych dotyczących spornych dziełek. W odpowiedzi na wezwanie strona przedłożyła jedynie kopie umowy nr [...] z dnia 6 grudnia 2000 r. z której jednoznacznie wynikało, że przedmiotem dzierżawy były nieruchomość rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...] zawartej na okres od 1 października 2000 r. do 30 września 2001 r. oraz aneks nr [...] z dnia 20 grudnia 2004 r. do tej umowy, z którego wynika, że został wydłużony okres dzierżawy na czas określony do dnia 30 września 2004 r., jednak przedmiotem dzierżawy były nieruchomości rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...]. Ponadto strona poinformowała, że nie dysponuje kopią umowy dzierżawy nr [...] oraz wnosi o zwrócenie się do ANR o nadesłanie kopii ww. umowy. Mając na uwadze treść art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym to strona jest zobligowana do wskazania konkretnych dowodów przy gromadzeniu materiału dowodowego, organ odwoławczy po raz drugi wezwał stronę do złożenia wyjaśnień o dostarczenia umowy w zakresie tytułu prawnego, wskazującego na możliwość użytkowania w roku 2016 r, spornych działek zgodnie z przywołanym art. 18 ust. 4 cyt. ustawy. W odpowiedzi na wezwanie strona wyjaśniła zmianę numeracji działek [...] oraz dołączyła kopie pism z 1996 r. otrzymanych od ANR o możliwości wykupu ww. działek.
Mając na uwadze dostarczone przez stronę dokumenty organ ocenił, że B. S. w dalszym ciągu nie przedłożyła dokumentów potwierdzających iż na dzień 31 maja 2016 r. posiadała tytuł prawny do użytkowania spornych działek rolnych, a zatem w sprawie nie została spełniona przesłanka przyznania płatności wyraźnie określona w art. 18 ust. 4 cyt. ustawy. Odnosząc się do kwestii przyznawania stronie w poprzednich latach płatności w pełnym zakresie organ wskazał na dokonane w przepisach istotne zmiany – art. 18 ust. 4 cyt. ustawy został wprowadzony ustawą z dnia 9 marca 2016 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2016 , poz. 337 ). Zatem do dnia 14 marca 2016 r. ustawa o płatnościach nie określała wymogu posiadania tytułu prawnego do zgłaszanych działek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z 21 sierpnia 2017 r. nr [...] i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Formułując zarzuty strona wskazała, że w zaskarżonej decyzji w jej ocenie nie wyjaśniono podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, nie zawarto uzasadnienia prawnego oraz nie rozstrzygnięto o całości wniosku strony, przez co doszło do naruszenia art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca podtrzymała stanowisko przedstawione uprzednio w odwołaniu tj., że dla przyznania płatności wystarczające jest prowadzenie działalności rolniczej na danej działce. Dodatkowo strona podkreśliła, że nie jest prawdą, iż organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania dowodów w sprawie. Zatem skoro strona nie dysponowała umową nr 10/2000, ale wskazała organowi gdzie ten dowód się znajduje, skierowane do organu żądanie strony, aby zwrócił się do ANR o jego przedłożenie było prawidłowe i uzasadnione. W ocenie strony skarżącej organy nie rozpoznały jej wniosku w całości. W sentencji decyzji brak jest bowiem jakiekolwiek rozstrzygnięcia, które odnosiłoby się do dopłat do spornych działek (tj. działek o nr [...]).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G.u zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w rozpoznanej sprawie dotyczył zasadności pomniejszenia przyznanej skarżącej płatności bezpośrednich za rok 2016. Pomniejszenie to nastąpiło wskutek ustalenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej jako "ARiMR"), że skarżącą nie posiada tytułu prawnego do - wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa - działek nr [...].
Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszała obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.
Zasady i tryb przyznawania płatności obszarowych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz. 278, dalej zwana "ustawą"). Ustawa ta jest aktem prawnym uzupełniającym regulacje zawarte w przepisach prawa unijnego. Na poziomie unijnym kwestia przyznawania płatności bezpośrednich uregulowana została w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie 1307/2013").
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W myśl art. 18 ust. 4 ustawy płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny. Zmiana ta weszła w życie 15 marca 2016 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 9 marca 2016 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 337).
W uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 9 marca 2016 r. ( Sejm VIII kadencji, druk 274, dostępny w bazie LEX) wskazano, że przepisy rozporządzenia 1307/2013 nie regulują czy ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich musi posiadać tytuł prawny do gruntów. Wskazywała na to również skarżącą w skardze podnosząc, że w przepisach prawa unijnego i krajowego mowa jest tylko o posiadaniu i prowadzeniu na gruntach działalności rolnej. W uzasadnieniu stwierdzono jednak, że: "Stwarza to pole do nadużyć (tworzenia sztucznych warunków) polegających na tym, że o płatności bezpośrednie do określonych gruntów ubiegają się podmioty, które bezprawnie weszły w ich posiadanie lub posiadają je bez tytułu prawnego wbrew woli podmiotu, do którego te grunty należą. Przypadki takie zdarzają się w praktyce, co budzi społeczny sprzeciw, zwłaszcza gdy zasadniczym celem takiego działania jest uzyskanie wsparcia w postaci płatności bezpośrednich, a nie prowadzenie działalności rolniczej na danym gruncie. Należy przy tym podkreślić, że - ze względu na częste przypadki nieuregulowanego stanu prawnego ziemi rolnej będącej w obrocie prywatnym - projektowane rozwiązanie nie może mieć uniwersalnego zastosowania, tzn. obejmować wszystkich gruntów. Rolnik faktycznie prowadzący działalność rolniczą na danym gruncie często nie może potwierdzić posiadanego do tego gruntu prawa żadnym dokumentem. Wynika to z powszechnej praktyki zawierania przez rolników ustnych umów dzierżawy gruntów, a także z nieuregulowanych, często przez wiele lat, spraw spadkowych. Natomiast w przypadku ziemi rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stan prawny gruntów jest uregulowany: właścicielem jest Skarb Państwa, a dzierżawca wskazany jest w umowie zawieranej wyłącznie w formie pisemnej. Konieczność wykonania przepisów Unii Europejskiej w celu przeciwdziałania tworzeniu sztucznych warunków, z uwagi na wskazane wyżej różnice, wręcz wymaga odmiennych regulacji w odniesieniu do gruntów rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Odniesienie projektowanych regulacji do wszystkich gruntów rolnych mogłoby wywołać niezgodny z przepisami Unii Europejskiej skutek polegający na wyeliminowaniu możliwości uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów, na których rolnik faktycznie prowadzi działalność rolniczą, ale nie może wykazać tytułu prawnego do tego gruntu. Wobec tego wprowadzenie projektowanych rozwiązań nie godzi w zasadę równego traktowania oraz nie ma charakteru dyskryminującego."
Wynika z powyższego, że niezbędną przesłanką przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów.
W skardze, podobnie jak w odwołaniu podnoszono, że brak jest wyjaśnienia ustawowego, co to znaczy "tytuł prawny", nie został on także wyjaśniony w innych aktach prawnych. Należy w odniesieniu do tego zauważyć, że skoro w art. 18 ust. 4 ustawy mowa jest o gruntach wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, należy tym samym sięgnąć do ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014 z późn. zm.), która reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa m.in. w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego ( art. 1 pkt 1 ww. ustawy).
Zgodnie z art. 24 ust. 1 powołanej ustaw ANR gospodaruje Zasobem w drodze: 1) w pierwszej kolejności wydzierżawienia albo sprzedaży nieruchomości rolnych na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych, na zasadach określonych w rozdziałach 6 lub 8; 2) oddania mienia na czas oznaczony do odpłatnego korzystania osobom prawnym lub fizycznym na zasadach określonych w rozdziale 8.
Zawarty w ww. rozdziale 8 art. 38 ust. 1 stanowi, że mienie wchodzące w skład Zasobu może być:
1) wydzierżawiane lub wynajmowane osobom fizycznym lub prawnym, na zasadach Kodeksu cywilnego albo 2) oddane do korzystania na zasadach określonych w niniejszym rozdziale lub w odrębnych przepisach.
Zawsze musi być to zatem stosunek obligacyjny. Z treści ww. przepisów wynika nadto, że w przypadku osób fizycznych to dzierżawa stanowi podstawową formę zagospodarowania nieruchomości rolnych wchodzących w skład Zasobu.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca w oświadczeniu z dnia 17 października 2016r. stwierdziła, że posiada tytuł prawny do ww. dziełek w postaci umowy dzierżawy nr [...] i nr [...] oraz że nieprzerwanie uprawia ww. działki oraz opłaca za nie czynsz dzierżawny oraz podatek rolny. Jednak z danych przekazanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. ustalono, że B. S. nie ma tytułu prawnego do użytkowania tych działek ( vide pisma z dnia: 15 listopada 2016 r. – k. 29 akt adm., 5 czerwca 2017 r. – k. 57 akt adm.). Również strona wezwana do złożenia wyjaśnień i wykazania, że posiada tytuł prawny do przedmiotowych działek nie przedłożyła dokumentów, które potwierdzałyby, że na dzień 31 maja 2016 r. taki tytuł posiadała. Tytułu prawnego do spornych działek nie można zwłaszcza wywieść z przedłożonych przez skarżącą umowy dzierżawy nr [...] zawartej na okres od 1 października 2000 r. do 30 września 2001 r. oraz aneksu nr [...] z dnia 20 grudnia 2004 r. do tej umowy, z którego wynika, że został wydłużony okres dzierżawy na czas określony do dnia 30 września 2004 r., zostały one bowiem zawarte na czas oznaczony i skarżąca nie była w stanie wykazać, że ww. umowa dzierżawy została przedłużona na kolejne lata.
Z kolei odnośnie umowy dzierżawy nr [...] oraz aneksu nr 4, na które wskazywała skarżąca w oświadczeniu z dnia 17 października 2016r., trzeba zauważyć, że, jak wynika z pisma pełnomocnika strony z dnia 5 czerwca 2017 r., skarżąca nie posiada tej umowy. W tym miejscu Sąd pragnie się odnieść do postawionego w skardze zarzutu, że obowiązkiem organu administracji było - wobec powyższego - poszukiwanie dowodów w sprawie tj. zwrócenie się do ANR o przedłożenie ww. umowy, o co wnosiła skarżąca w piśmie z dnia 5 czerwca 2017 r. W ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie przyznania płatności są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2016 r., II GSK 1007/15 wyraził pogląd, który Sąd w pełni aprobuje, że: "W postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - wyprowadzany z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego." (LEX nr 2199038).
Po drugie, organy orzekające w sprawie nie pozostawały bierne, jak twierdzi skarżąca. Oba organy wystąpiły do ANR z zapytaniem dotyczącym posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do przedmiotowych działek, mając na uwadze, że weryfikacja danych wymaganych do przyznania spornej płatności dokonywana jest przez organy ARiMR nie tylko w oparciu o oświadczenia wnioskodawcy, lecz również w oparciu o dane przekazywane Agencji na mocy przepisów prawa. Zgodnie z § 3a ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz. U. 2004, Nr 10, poz. 90 z późn. zm.) Agencja Nieruchomości Rolnych, w terminie do dnia 30 maja danego roku, udostępnia z urzędu ARiMR, według stanu na dzień 31 maja danego roku, dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez Agencję Nieruchomości Rolnych, obejmujące m.in. dane podmiotu, który ma tytuł prawny do gruntu położonego na działce ewidencyjnej, o której mowa w pkt 1, na podstawie stosunku prawnego łączącego ten podmiot z Agencją Nieruchomości Rolnych, w tym między innymi datę nawiązania stosunku prawnego i okres, na jaki został nawiązany. Na dane przekazane w ww. trybie powołał się organ pierwszej instancji podejmując kolejne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Również organ odwoławczy, mając na uwadze treść odwołania strony, działając w trybie art. 136 k.p.a. przeprowadził dodatkowe postępowanie odnośnie ustalenia czy skarżącą posiada tytuł prawny do przedmiotowych działek.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracji trafnie uznały ww. pisma ANR za wiarygodne i pełnowartościowe dowody w sprawie. Zawarte w nich informacje pochodzą od uprawnionego organu (art. 76 § 1 k.p.a.). Z kolei skarżącą nie była w stanie podważyć treści tych pism. Z akt sprawy wynika zaś, że umowy dzierżawy dotyczące ww. działek ewidencyjnych nie zostały przedłużone.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza art. 107 k.p.a. Decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Również jej uzasadnienie jest prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym. Wyjaśniono w nim zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu faktycznym przytoczono wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonano na podstawie całokształtu materiału dowodowego prawidłowej oceny, że skarżącą nie posiadała w dniu 31 maja 2016 r. tytułu prawnego do działek o nr [...]
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że organy nie rozpoznały jej wniosku w całości, w sentencji decyzji brak jest bowiem jakiekolwiek rozstrzygnięcia, które odnosiłoby się do dopłat do spornych działek. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z powołanym wyżej art. 8 ust. 1 ustawy, płatności o jakich tam mowa, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013. Tym samym wobec ustalenia, że cześć gruntów objętych wnioskiem z dnia 13 maja 2016 r. o przyznanie płatności nie kwalifikowała się do płatności, w oparciu o te ustalenia organ prawidłowo pomniejszył powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności o te obszary gruntu, które nie kwalifikowały się do płatności. Nie zachodziła w takim przypadku konieczność by, jak wywodzi skarżącą, organy w decyzji dodatkowo orzekły o odmowie przyznania płatności do przedmiotowych działek.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło