III SA/Gd 892/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi R. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. przyznać wnioskodawczyni od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia; II. przyznać wnioskodawczyni od Skarbu Państwa kwotę 210,62 zł (dwieście dziesięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę R. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego. Następnie postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r. odrzucona została skarga kasacyjna od wyżej wskazanego postanowienia sporządzona przez skarżącą osobiście. W następstwie wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. pełnomocnikiem z urzędu wyznaczyła w niniejszej sprawie radcę prawnego A. B., o czym powiadomiono Sąd pismem datowanym na dzień 13 kwietnia 2015 r. W dniu 7 maja 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku została przesłana opinia ww. pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyżej wskazanych postanowień sądu pierwszej instancji. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz o zwrot niezbędnych, uzasadnionych wydatków w kwocie 210,62 zł stanowiących koszty dojazdu do sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Pełnomocnik wskazał przy tym, że iż koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w całości ani w części. W następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 maja 2015 r. pełnomocnik wykazał w sposób należyty, że ww. opinia została skarżącej przesłana listem poleconym. W tym stanie należało uznać, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W świetle powołanych regulacji przyjąć należy, że w zakresie rozliczania wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia odpowiednie zastosowanie winny mieć przepisy dotyczące skargi kasacyjnej (w tym przypadku opinii o braku podstaw do jej wniesienia). Stosownie do treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W myśl § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ w niniejszej sprawie stawka minimalna określona w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia wynosi 240 zł, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi wyznaczonemu już po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie za sporządzenie powyższej opinii przysługuje w wysokości 180 zł (75 % x 240 zł), co po podwyższeniu o 23 % stawkę podatku od towarów i usług daje finalnie kwotę 221,40 zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie wydatków wskazać należy, że zgodnie z § 15 pkt 2 wyżej wskazanego rozporządzenia kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu objęte także zostały niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przepis ten – poza zastrzeżeniem, iż wydatki mają być niezbędne i udokumentowane – nie wskazuje ani limitu wydatków, ani też nie określa ich pod względem rodzajowym. Podkreślić jednak trzeba, że w orzecznictwie wyraźnie prezentowane jest stanowisko, że nie wszystkie wydatki podlegają zwrotowi. Często uznaje się bowiem, że część z nich rekompensowana jest już w ramach przyznanej pełnomocnikowi opłaty (na przykład wydatki na korespondencję). Należy mieć w związku z tym na uwadze, ze wydatki związane z dojazdem do sądu nie zawsze zaliczane są do zwracanych wydatków (zob. w tej materii m.in.: postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1118/11 oraz powołane tam orzecznictwo; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W części z orzeczeń w powyższej materii rozstrzygnięto odmiennie uznając wydatki związane z dojazdem do sądu za w pełni należne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt I OZ 495/07; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl; na gruncie postępowania cywilnego zob.: uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt III PZP 4/12, publ. OSNP 2012/23-24/280 oraz z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III CZP 33/12, publ. OSNC 2013/2/14). Referendarz sądowy rozpoznający przedmiotowy wniosek podzielił argumenty przywoływane w drugiej grupie. Powyżej wskazanych orzeczeń. Rozszerzanie katalogu kosztów pełnomocnika, które miałyby być pokrywane w ramach przyznanej opłaty, prowadzić może bowiem do sytuacji, w której przepisy zawarte w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 15 pkt 2 wskazanego powyżej rozporządzenia nie mogłyby w praktyce znaleźć zastosowania w zakresie, w jakim przewidują zwrot wydatków. Wydatki poniesione z przybyciem do sądu powinny być zaś w określonych okolicznościach uznane za niezbędne. Niewątpliwie można tak określić koszty dojazdu do sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Czynność ta stanowi wszak warunek rzetelnego przygotowania się do sprawy (zob. w tej materii: postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 2014/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy w dniu 24 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej przybył do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Gdańsku, przeglądał akta sprawy oraz wniósł o zezwolenie na sporządzenie fotokopii (k. [...] akt sprawy). W następstwie wyżej wskazanych czynności sporządzona została z kolei stosowna opinia. W ocenie referendarza sądowego sposób dokumentowania wydatków związanych z dojazdem do sądu własnym samochodem nie może przejawiać nadmiernego rygoryzmu. Wystarczające jest w związku z tym nadesłanie przez wnioskodawcę rzetelnego wyliczenia odległości z wykorzystaniem wariantu trasy najkrótszej skoro chodzi o wydatki niezbędne. W rozpatrywanej sprawie takie zestawienie pełnomocnik skarżącej przedstawił. Ponadto w sposób prawidłowy wskazano stawkę za przejechany kilometr, wynikającą wprost z § 2 pkt 1 lit. b) mającego w realiach sprawy zastosowanie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.). W świetle wyżej wskazanych okoliczności uznano, że pełnomocnik wysokość wydatków poniesionych z tytułu dojazdu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku celem zapoznania się z aktami sprawy zasadnie przyjął w łącznej kwocie 210,62 zł. Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 in fine ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając ustanowionemu radcy prawnemu zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków.