III SA/Gd 924/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-01-09
Skład orzekający: Jacek Hyla, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, rozpatrując odwołanie od decyzji ustalającej cło antydumpingowe, powinien uwzględnić zmianę stawki cła wprowadzoną rozporządzeniem unijnym po dacie złożenia zgłoszenia celnego, ale przed datą wydania decyzji odwoławczej?Ratio decidendi
Momentem decydującym o zastosowaniu przepisów prawa celnego, w tym środków antydumpingowych, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Zmiana stawki cła antydumpingowego wprowadzona rozporządzeniem unijnym po dacie przyjęcia zgłoszenia celnego i rejestracji towaru nie może być stosowana do oceny zdarzeń prawnych, które już nastąpiły i których stan prawny został ukształtowany w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy nie miał obowiązku uwzględniać nowej, obniżonej stawki cła.Stan faktyczny
Skarżący importował z Malezji wkręty stalowe, zgłaszając je do procedury dopuszczenia do obrotu w grudniu 2010 r. i stosując preferencyjną stawkę celną. Organy celne wszczęły postępowanie kontrolne, a następnie decyzją z grudnia 2011 r. określiły cło antydumpingowe w wysokości 85% oraz podatek VAT, stosując przepisy rozporządzeń unijnych dotyczących obchodzenia ceł antydumpingowych nałożonych na towary z Chin. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy w listopadzie 2012 r. WSA w Gdańsku uchylił tę decyzję, uznając, że organ odwoławczy powinien był zastosować nową, obniżoną stawkę cła antydumpingowego (74,1%), która weszła w życie w październiku 2012 r. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że kluczowa jest data przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie data wydania decyzji odwoławczej, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 16 listopada 2012 r., nr [...]; [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
W dniu 9 grudnia 2010 r. A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] A.W. z siedzibą w Ł., złożył zgłoszenie celne dotyczące towarów: "wkręty stalowe do podłoża drewnianego" (poz.1), "wkręty stalowe do podłoża metalowego" (poz.2), "wkręty stalowe samogwintujące do podłoża metalowego" (poz.3), importowanych z Malezji. W zgłoszeniu celnym wskazano dla ww. towarów odpowiednio kody Taric: 7318 12 90 91, 7318 15 90 91 oraz 7318 14 99 91. Kwota długu celnego została określona w wysokości 0 zł z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...].
Postanowieniami z dnia 29 września 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego oraz postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku VAT.
Decyzją z dnia 13 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towarów objętych wyżej wskazanym zgłoszeniem celnym stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999, niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 106.522 zł, podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 51.005 zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny pierwszej instancji wskazał, że w dniu objęcia przesyłki procedurą celną dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.). Na mocy art. 2 tego rozporządzenia, wysłane z Malezji towary objęte zadeklarowanymi w zgłoszeniu celnym przez stronę kodami zostały poddane rejestracji.
W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia, ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostało rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91. 7318 14 99 11, 7318 14 99 91,7318 15 59 11, 7318 15 59 61,7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11,7318 15 81 61,7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61,7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318, 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa.
Organ podkreślił również, że eksporter - firma A nie została wymieniona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011, jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towarów należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom i zastosować stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85%. W konsekwencji, podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu towarów podatku VAT, który został określony przez organ w wysokości 51.005 zł.
Strona odwołała się od tej decyzji zarzucając organowi, że stosując do przedmiotowego zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 naruszył zasadę niedziałania prawa wstecz oraz nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy sprowadzony z Malezji towar tak naprawdę pochodzi z Chin.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 16 listopada 2012 r. (nr [...] oraz [...]), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że w dniu dokonanego przez stronę zgłoszenia celnego przedmiotowego towaru obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 i zgłoszenie to podlegało rejestracji, natomiast na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zastosowano do przedmiotowego towaru cło antydumpingowe w wysokości 85%. Strona miała możliwość zapoznania się z regulacjami dotyczącymi importu towarów objętych wskazanymi kodami Taric na stronach internetowych (ISZTAR).
Ponadto zaznaczył, że postępowanie celne było prowadzone zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona) – (Dz. U. UE L 2009.343.51 z dnia 22.12.2009 r.), które dopuszcza w art. 14 ust. 5 nałożenie cła z mocą wsteczną pod warunkiem wcześniejszej rejestracji przywożonych towarów. Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zobligowało organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu towarów i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego.
Dyrektor Izby Celnej zwrócił także uwagę na to, że w dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.). Obniżało ono stawkę cła antydumpingowego dla towarów importowanych od pozostałych przedsiębiorstw do 74,1% (dodatkowy kod Taric A999). Zdaniem organu wobec towarów objętych niniejszym postępowaniem zastosowanie miało jednak rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 w pierwotnym brzmieniu i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011.
Organ nadto stwierdził, że nie podjął prób weryfikacji kraju pochodzenia towaru, ponieważ nie kwestionował dowodu pochodzenia towaru; nie twierdził także, że towar pochodzi z Chin, a tym samym nie miał potrzeby wskazywania konkretnego podmiotu chińskiego, który miałby wytworzyć sprowadzony towar.
A. W. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Alternatywnie skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego i skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 11 pkt 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z art. 64 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 listopada 2012 r. w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie jednak z innych przyczyn aniżeli te, które zostały w niej wskazane.
Sąd I instancji wskazał, iż okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne i obejmowały przede wszystkim dokonanie w dniu 9 grudnia 2010 r. zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości towarów importowanych z Malezji, stanowiących: "wkręty stalowe do podłoża drewnianego" (przyporządkowane do kodu Taric – 7318 12 90 91), "wkręty stalowe do podłoża metalowego" (przyporządkowane do kodu Taric – 7318 15 90 91) oraz "wkręty stalowe samogwintujące do podłoża metalowego" (przyporządkowane do kodu Taric - 7318 14 99 91).
Sąd wskazał, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś chwilą powstania długu celnego jest przyjęcie zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Tym samym datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. W dniu 9 grudnia 2010 r., kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE L 2009.343.51 z dnia 22.12.2009 r.). Punkt 25. Preambuły ww. rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Artykuł 14 ust. 5 ww. rozporządzenia stanowił natomiast, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Z unormowań tych wynika, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na te towary w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie praktyk handlowych mających na celu obchodzenie środków (ceł) antydumpingowych.
Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał w ocenie Sądu do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) przewidywało obowiązek rejestracji.
Ponieważ procedura dochodzeniowa przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 wykazała, że ostateczne cła antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin były – poprzez przeładunek w Malezji – przedmiotem ich obchodzenia, to Rada (UE) w dniu 18 lipca 2011 r. wydała rozporządzenie wykonawcze nr 723/2011, którym rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6). W rozporządzeniu tym wskazano, że ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (m.in. na przywóz towarów oznaczonych kodami Taric - 7318 12 90 91, 7318 15 90 91, 7318 14 99 91), zostaje rozszerzone na analogiczne towary wysyłane z Malezji, zgłoszone lub niezgłoszone jako pochodzące z Malezji, z wyjątkiem produktów produkowanych przez wskazane przedsiębiorstwa (art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia). Mocą natomiast art. 1 ust. 3 tegoż rozporządzenia nakazano pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 określiło w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE, tak więc - skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r. - weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy organy celne postąpiły w sposób prawidłowy nakładając cło antydumpingowe na sprowadzone z Malezji przez skarżącego towary, uprzednio zarejestrowane.
Sąd I instancji podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt SK 19/06, publ. OTK-A 2007/4/37) stwierdził, że zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewniania realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób.
Wobec powyższego Sąd ten uznał, iż zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 oraz art. 31 ust 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 67 WKC w związku z zastosowaniem przepisów rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 i naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz jest nieuzasadniony.
Dalej Sąd I instancji wskazał jednak, że w dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.). Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" (dodatkowy kod Taric – A999) została obniżona do wysokości 74,1%.
Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. w dniu 4 grudnia 2012 r., obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego i zdaniem Sądu I instancji organy winny były ją zastosować. Nie stosując przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten powinien, działając w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec merytorycznie, ustalając na nowo wysokość cła antydumpingowego z uwzględnieniem przepisów określających wysokość tego cła obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy w drugiej instancji (tj. w dniu 16 listopada 2012 r.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego podniósł następujące zarzuty:
I. zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:
1. art. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (PL Dz. Urz.. UE 11/t/38, Dz. Urz. Wspólnot Europejskich L.201/10) - poprzez jego błędną wykładnię, tj. :
a. przyjęcie, że przepis ten odnosi się jedynie do postępowań zakończonych decyzją ostateczną, w konsekwencji błędne przyjęcie, że zmiana wysokości stawki cła antydumpingowego określona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) Nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali Pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wywołuje skutek ex tunc ;
b. wydanie wyroku, którego konsekwencją sprzeczną z ww. przepisem jest obowiązek zwrotu pobranego cła antydumpingowego, ;
2. art. 297 (dawny artykuł 254 TWE) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana uwzględniająca Traktat z Lizbony z 2007 r. (od 1.12.2009r., Dz. Urz. Unii Europejskie 2012/C 326, poprzednia wersja Dz.U.2004.90.864/2 ze zm.) w związku z art. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 27S/1)
- poprzez jego błędną wykładnię polegającą na :
- dokonaniu wykładni prawnej skutkującej złamaniem zasady nieretroakcji bez podstawy prawnej wynikającej z przepisu określającego datę wejścia w życie aktu prawnego, a wbrew treści przepisu,
- oraz błędnym przyjęciu, przy dokonaniu niezgodnego ze stanem faktycznym założenia logicznego, że skoro dokonanie przedmiotowej zmiany stawki cła antydumpingowego nastąpiło w trybie - jak twierdzi niesłusznie WSA - sprostowania błędu to zmieniona stawka obowiązuje ex tunc ;
3. art. 11 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przez przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. Unii Europejskiej L 343/2009) - poprzez jego niezastosowanie do ustalenia trybu postępowania w sprawie wniosków o zwrot cła antydumpingowego;
4. art. 1, art. 2 zdanie 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 275/1) w związku z art. 2 oraz art. 207 ust. 1 (dawny artykuł 133 ust. 1 TWE) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej - wersja skonsolidowana uwzględniająca Traktat z Lizbony z 2007 r., wejście w życie 1 grudnia 2009 r., Dz. Urz. Unii Europejskiej 2012/C 326, poprzednia wersja Dz.U.2004.90.864/2 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię prawną prowadzącą do złamania zasady równości i jednolitości traktowania, a konsekwencji do przyjęcia normy prawnej skutkującej niejednolitym traktowaniem i dyskryminacją fiskalną podmiotów w związku z niewykorzystaniem przez nich administracyjnych środków odwoławczych lub w zależności od, niezależnego od strony, czasu zakończenia odwoławczej procedury administracyjnej;
5. art. 67 rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE. L Nr 302; dalej "WKC"), poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie dla oceny momentu powstania obowiązku w zakresie cła antydumpingowego daty innej niż wynika z ww. przepisu;
6. art. 201 ust. 2 WKC, art. 67 WKC oraz art. 214 ust. 1 WKC poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że nie regulują one kwestii cła antydumpingowego i, że dla zastosowania właściwej stawki cła antydumpingowego należy przyjąć stawki obowiązujące w dniu wydania decyzji a nie właściwe dla daty złożenia zgłoszenia o dopuszczenie do obrotu ;
7. art. 233 § 1 w związku z art. 210 § 1 pkt. 4 i § 4 , art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że podatkowy organ II instancji może dokonać zmiany prawidłowej od strony formalno i materialnoprawnej deklaratoryjnej decyzji pierwszo - instancyjnej stwierdzającej powstanie obowiązku z mocy prawa, w związku ze zmianą przepisu dotyczącego stawki obciążenia fiskalnego, bez podstawy prawnej w postaci przepisu intertemporalnego nakazującego zastosowanie nowej stawki do stanów faktycznych zaszłych przed wejściem w życie zmienionych przepisów oraz wbrew ww. przepisom WKC ustalającym dzień powstania długu celnego na dzień złożenia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu ;
II. Jednocześnie organ wniósł o :
1. skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego - celem wyjaśnienia jaką stawkę cła antydumpingowego należy stosować dla przywozu towaru, gdy jego przywóz nastąpił w okresie do 11 października 2012, tj. przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej a jednocześnie w sprawie zastosowania cła antydumpingowego, toczyło się postępowanie odwoławcze, które zakończyło się po 11 października 2012 r. tj. po wejściu w życie ww. rozporządzenia tj. gdy, przed zakończeniem postępowania odwoławczego przed organami celnymi weszło w życie ww. rozporządzenie obniżające stawkę cła antydumpingowego z 85 % do 75%.
Jeżeli niższe stawki cła antydumpingowego mają zastosowanie do przywozu towaru przed datą wejścia w życie obniżonej stawki cła antydumpingowego, w sytuacji, gdy toczyło się postępowanie odwoławcze w sprawie zastosowania cła antydumpingowego, które zakończyło się po 11 października 2012 r., to czy status prawny towaru, jest odmienny, w zależności od tego czy towar został prawomocnie obłożony cłem - przed czy po wejściu w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 924/2012 z 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz czy podmiotom, które w związku z przywozem towaru przed 11 października 2012 r. dokonały zapłaty cła antydumpingowego w wysokości 85 % przysługuje roszczenie o zwrot nadpłaconej 10 % kwoty cła antydumpingowego, a jeżeli tak to na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie.
Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I GSK 1174/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając wydany wyrok Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem. Z tego mianowicie powodu, że - jak przyjął to Sąd I instancji - Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił, jako organ odwoławczy tego, że w dacie, w której rozpatrywał odwołanie strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2102 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - wydane w wykonaniu rozporządzenia upoważniającego WTO (rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r.) i stanowiące konsekwencję wszczętego przez Komisję Europejską przeglądu stosowanych środków antydumpingowych oraz wniosku KE przedstawionego po konsultacji z Komitetem Doradczym – wprowadzało, z dniem 11 października 2012 r., stawkę ostatecznego cła antydumpingowego dla produktów wytwarzanych przez "Wszystkie inne przedsiębiorstwa" (dodatkowy kod Taric – A999) na poziomie 74,1 %. A więc, na poziomie niższym, niż stawka 85 %, która zastosowana została przez organy celne, jako wynikająca z postanowień wykonawczego rozporządzenia Rady (WE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Według Sądu I instancji, wskazana zmiana stanu prawnego powinna była być uwzględniona w rozpatrywanej sprawie przez organ odwoławczy.
Podważając zasadność tego stanowiska, Dyrektor Izby Celnej wywodził natomiast, że postanowienia rozporządzeń, na które powołał się Sąd I instancji, tj. rozporządzenia Rady (UE) nr 924/212 z dnia 4 października 2012 r. oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r., z uwagi odpowiednio na treść ich art. 2 i art. 3, nie mogły mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Podkreślał, że z punktu widzenia przedmiotu sprawy, który stanowiło określenie niezaksięgowanej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu przy zastosowaniu właściwej stawki rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego, zasadnicze znaczenie dla ustalenia mających w niej zastosowanie przepisów prawa miał art. 67 WKC. Zgodnie bowiem z wyrażoną na jego gruncie zasadą, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego.
Wobec tak zarysowanej istoty sporu prawnego, postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie można rozpatrzeć łącznie. Zwłaszcza, że wobec sposobu, w jaki zostały one skonstruowane oraz uzasadnione, umożliwia to również ich wzajemnie dopełniający się charakter.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej były usprawiedliwione.
W ocenie Sądu ze stanu faktycznego, który przyjęty został za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie wynika, że zgłoszenie celne do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu importowanych z Malezji towarów w postaci wkrętów stalowych do podłoża drewnianego, wkrętów stalowych do podłoża metalowego oraz wkrętów stalowych samogwintujących do podłoża metalowego złożone zostało w dniu 9 grudnia 2010 r. i następnie przyjęte przez organ celny z kwotą długu celnego określonego przy zastosowaniu preferencyjnej stawki celnej 0 %. Zgłoszenie to i objęte nim towary, na podstawie art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, poddane zostało rejestracji. W związku z tym zaś, że w konsekwencji prowadzonego dochodzenia, Rada Unii Europejskiej rozporządzeniem wykonawczym nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, także na towary sprowadzone przed jego wejściem w życie i poddane rejestracji na podstawie rozporządzenia Komisji nr 966/2010, wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego z dnia 9 grudnia 2010 r. w zakresie cła antydumpingowego nałożonego na towary objęte tym zgłoszeniem, co skutkowało określeniem niezaksięgowanej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu przy zastosowaniu 85 % stawki rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota zarysowanego w niej problemu prawnego sprowadza się bowiem do udzielania odpowiedzi na pytanie, które najogólniej rzecz ujmując odnosi się do ustalenia mających w niej zastosowanie przepisów prawa, na podstawie których mogła i powinna być dokonywana zarówno prawna kwalifikacja ustalonych w niej faktów, jak i ustalanie ich konsekwencji prawnych. Innymi słowy, rzecz dotyczy stanu prawnego rozpatrywanej sprawy, który Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej.
Uwzględniając przedmiot rozpatrywanej sprawy oraz przedmiot wydanego w niej rozstrzygnięcia, nie może budzić w ocenie sądu drugiej instancji wątpliwości, że w analizowanym zakresie zasadnicze znaczenie miała regulacja zawarta w art. 67 WKC. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne - pod warunkiem przedstawienia towarów organom celnym, zgłoszenia, które spełniają warunki określone w art. 62, są natychmiast przyjmowane przez te organy (art. 63 WKC). Dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, a z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego powstaje dług celny (art. 201 ust. 1 lit. a) i ust. 2 WKC). Ponadto, co do zasady, kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (214 ust. 1 WKC).
Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że to moment zaistnienia określonego nią zdarzenia, z którym przepis prawa wiąże określone skutki prawne, ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia właściwego reżimu prawnego ("prawa właściwego") stosowanego dla prawnej oceny tego zdarzenia oraz ustalenia jego konsekwencji prawnych. Podkreślając, że zgłoszenie celne ma ze swej istoty charakter deklaracji zawierającej oświadczenie wiedzy odnośnie do zgłaszanego towaru, jego wartości i pochodzenia, z czym z kolei wiąże się uprawnienie organów celnych do ewentualnego zweryfikowania (również następczego) tego zgłoszenia w celu ustalenia prawidłowości zawartych w nim danych, w kontekście zastrzeżenia zawartego w art. 67 WKC, zwrócić należy uwagę na to, że dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towaru na wspólnotowy obszar celny.
Uwzględniając tę właśnie konsekwencję wypływającą z przywołanej regulacji WKC Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie, w dacie zgłoszenia celnego, objęte nim towary stanowiły przedmiot prowadzonego na podstawie przywołanego powyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 966/2010 dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009. Zgodnie też z jego art. 2, na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, podlegały rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostałoby stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. W związku z tym, że dochodzenie prowadzone na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 ujawniło istnienie praktyki obchodzenia cła antydumpingowego nałożonego na przywóz towarów w postaci złącznych elementów z żeliwa lub stali pochodzących z Chin poprzez ich przeładunek w Malezji – a więc takich, jak te w rozpatrywanej sprawie – rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/11 z dnia 18 lipca 2011 r. doszło do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowe w wysokości 85 % mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", a nałożonego w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, także na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 723/11, pobór cła rozszerzonego od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, dotyczył towarów zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009.
Powyższe miało istotne znaczenie z punktu widzenia rezultatu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Skoro bowiem data przyjęcia zgłoszenia celnego stanowi również wyznacznik stosowania wobec towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem odpowiednich środków antydumpingowych, które w zakresie istotnym dla rozpatrywanej sprawy ustanowione zostały przywołanymi rozporządzeniami unijnymi, a ich stosowanie na podstawie rozporządzenia nr 723/11 w odniesieniu do przywozu towarów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - jakkolwiek z mocą wsteczną - nie sięgało jednak dalej, niż wejście w życie obowiązującego w dacie przyjęcia tego zgłoszenia celnego (tj. w dacie 9 grudnia 2010 r.) rozporządzenia nr 966/2010 wszczynającego dochodzenie w sprawie obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 91/2009, na podstawie którego doszło – co istotne – do rejestracji towarów objętych tymże zgłoszeniem celnym, to stwierdzić należy, że tak wyznaczone datą przyjęcia zgłoszenia celnego oraz rejestracją objętych nim towarów ramy stanu prawnego rozpatrywanej sprawy, powinny być dostrzeżone przez Sąd I instancji, a przyjęte na jego gruncie unormowania stanowić powinny wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał stanowisko Sądu I instancji odnośnie do potrzeby uwzględniania przez Dyrektora Izby Celnej na etapie rozpatrywania odwołania strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego okoliczności w postaci - jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – "zmiany stanu prawnego", co odniesione zostało do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, w świetle powyżej przedstawionych argumentów, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do zmiany jej stanu prawnego, który jak wynika z treści przywołanej już regulacji unijnej, ostatecznie ukształtowany został datą przyjęcia zgłoszenia celnego oraz rejestracji objętych nim towarów. To tak ukształtowanym zaistnieniem wskazanych zdarzeń stanem prawnym, a nie "stanem prawnym obowiązującym w dacie rozpatrywania odwołania od decyzji organu celnego I instancji", związany był, z mocy przywołanych regulacji unijnych, organ odwoławczy.
Formułując tezę, że organ odwoławczy zobowiązany był uwzględnić w swoim rozstrzygnięciu treść postanowień zawartych w rozporządzenia wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009, Sąd I instancji nie dość, że nie uwzględnił konsekwencji wypływających z treści już przywoływanych aktów prawa unijnego, to również pominął szereg istotnych elementów normatywnych tkwiących nie dość, że w samym tym rozporządzeniu wykonawczym, ale również i w (upoważniającym) rozporządzeniu Rady (WE) nr 1515/2001. W ich świetle, nie można było przyjąć, że wymienione akty prawa unijnego miały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie stanowiąc wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Zwłaszcza, że wobec charakteru samego zgłoszenia celnego - o czym mowa była powyżej - i wiążącej się z jego istotą techniki samoobliczania należności celnych, kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja, która była współkształtowana złożeniem przez stronę i przyjęciem przez organ celny przedmiotowego zgłoszenia celnego, poddanego następnie rejestracji, z którymi to zdarzeniami wiązało się skutek prawy w postaci powstania długu celnego, miała charakter deklaratoryjny.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że kompetencją Komisji realizowaną na podstawie i w trybie rozporządzenia nr 1515/2001, jest możliwość wprowadzania zmian, między innymi, do środków przyjętych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) 1225/2009, co stanowi konsekwencję rozważenia stanowiska zawartego w sprawozdaniu przyjętym przez Organ Rozstrzygania Sporów w zakresie odnoszącym się do tychże środków (art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia). Co przy tym istotne, a wynika z pkt 6) wprowadzenia do rozporządzenia nr 1515/2001, zalecenia ujęte w sprawozdaniach przyjętych przez ORS, mają wyłącznie skutek przyszły. Tym samym, jak wynika z art. 3 tego rozporządzenia, wszelkie środki przyjęte na jego podstawie stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą chyba, że ustalono inaczej. Oznacza to, że wprowadzane środki mają co do zasady zastosowanie do oceny zdarzeń przyszłych, nie zaś tych, których stan prawny, tak jak w rozpatrywanej sprawie, został już ukształtowany w przedstawiony powyżej sposób.
W świetle treści tej jednoznacznej regulacji, nie ma więc podstaw, aby tak jak przyjął to Sąd I instancji uznać, że ma ona zastosowanie "[...] do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu", co w konsekwencji miało prowadzić do wniosku o konieczności uwzględniania przez Dyrektora Izby Celnej, jako organu odwoławczego, treści postanowień rozporządzenia nr 924/2012, którym zmieniono stawkę celną "dla wszystkich pozostałych przedsiębiorstw dodatkowy kod Taric A999" wynikającą z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009, obniżając ją z poziomu 85 % na 74,1 %. Wnioskowanie tego rodzaju, nie dość, że jest wadliwe, to również charakteryzuje się daleko idącą niekonsekwencją w zakresie odnoszącym się do nieuwzględnienia tego aspektu zagadnienia, który związany jest z zawartym w art. 3 rozporządzenia nr 1515/2001 zastrzeżeniem ograniczenia prawa zwrotu opłat celnych pobranych przed datą wprowadzenia środków chyba, że ustalono inaczej. A to z tego powodu, że ustaleń takich nie zawiera rozporządzenie nr 924/2012, którym środki te (tj. zmianę w tych środkach) wprowadzono. Niekonsekwencji tej nie usuwa bardzo enigmatyczny argument z art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwłaszcza, że przedmiotową kwestię wyraźnie reguluje art. 11 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009
Nie dość, że omawianemu wnioskowaniu Sądu I Instancji sprzeciwiają się wszystkie dotychczas przedstawione argumenty, to w świetle uwag odnoszących się do już przywołanych postanowień upoważniającego rozporządzenia WTO, nie znajduje ono również żadnego potwierdzenia w treści wykonawczego rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012. Z jego art. 2 wprost wynika bowiem, że weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu, tj. w dniu 11 października 2012 r. Ponadto, uwzględniając konsekwencje wypływające z pkt 6) wprowadzenia do rozporządzenia nr 1515/2001 oraz z jego art. 3, które odnieść należy do skuteczności - w perspektywie czasu - zmian wprowadzanych do środków, o których mowa w rozporządzeniu nr 1225/2009 (zob. również art. 11 tego rozporządzenia), nie można tracić z pola widzenia i tego, że przegląd stosowanych środków został wszczęty w dniu 6 marca 2012 r. poprzez opublikowanie tzw. zawiadomienia o wszczęciu, tj. innymi słowy opublikowania przyjętego w dniu 28 lipca 2011 r. przez Organ Rozstrzygania Sporów sprawozdania Organu Apelacyjnego w sprawie "Wspólnoty Europejskiej - Ostateczne środki antydumpingowe wprowadzone względem przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin". Co przy tym istotne, Komisja Europejska poinformowała strony dochodzenia, które skutkowało rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 ("pierwotne dochodzenie") o przeglądzie i trybie uwzględniania ustaleń zawartych w sprawozdaniach w odniesieniu do rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych. Skoro tak, to w sytuacji, gdy jak to wyżej podkreślono, datą istotną z punktu widzenia ustalenia stanu prawnego mającego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jest data 9 grudnia 2010 r., nie ma podstaw, aby zaistniałe w niej zdarzenia prawne – przyjęcie zgłoszenia celnego i rejestracja objętych nim towarów – poddawać ocenie prawnej z punktu widzenia rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012. Rozporządzenia unijne, na które powołał się Sąd I instancji, nie mogły mieć zastosowania do już zamkniętego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, lecz do przyszłych stanów faktycznych współkształtowanych ich treścią.
Wbrew stanowisku Sądu I instancji, rozporządzenie nr 924/2012 nie korygowało również wad rozporządzenia (WE) nr 91/2009, lecz wprowadzało do niego zmiany. Zaś, ocena ich charakteru oraz przyczyn, zakresu i trybu ich wprowadzenia, a także i skutków, nie mogła i nie może pomijać treści zawartego w tym rozporządzeniu "Ujawnienia ustaleń" oraz "Podsumowania". Wynika z nich, że środki antydumpingowe mające zastosowanie do przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009, powinny zostać utrzymane (oraz, że przywóz od przedsiębiorstwa B Chiny powinien podlegać stawce celnej równej 0 %). Ponadto, na podstawie ponownej oceny środków stwierdzono, że wyrządzający szkodę dumping stwierdzony w pierwotnym dochodzeniu, został potwierdzony (jednakże jednemu producentowi eksportującemu przyznano zgodę na indywidualne traktowanie zgodnie z zaleceniami dotyczącymi art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, sformułowanymi w sprawozdaniach DSB. Należy zatem odpowiednio zmienić art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych, aby uwzględnić zweryfikowane cła antydumpingowe obliczone dla niektórych przedsiębiorstw wymienionych w tabeli w art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ceł ostatecznych, jak przedstawiono poniżej)
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisku Sądu I instancji sprzeciwiają się również racje odwołujące się do zasady nakazującej jednolite stosowanie regulacji celnych stanowiących instrument wspólnej polityki handlowej. Z jej punktu widzenia, zasadnicze znaczenie przyznać należy bowiem art. 67 WKC, zwłaszcza, gdy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, zawarte na jego gruncie zastrzeżenie odnieść należy do przywołanych powyżej postanowień rozporządzenia Komisji nr 966/2010 oraz rozporządzenia Rady nr 723/11 w związku z art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 1225/2009.
Uznając z przedstawionych względów, że zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie ziściły się przesłanki uzasadniające zainicjowanie postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie pytania prejudycjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Dla ponownego rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenie ma dla wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wynikający z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z tą regulacją sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie "wykładni prawa" rozumie się jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikający z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Jednocześnie, jak przyjmuje się w orzecznictwie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 130/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym wyjaśnić, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa tylko w wyjątkowych sytuacjach:
- gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl);
- gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl);
- gdy Naczelny Sąd Administracyjny podjął w uchwale w składzie siedmiu sędziów stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w wyroku sądu drugiej instancji odnoszące się do konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, publ. ONSAiWSA z 2008/5/75).
W rozpoznawanej sprawie żadna z opisanych powyżej sytuacji nie miała miejsca, wobec czego wojewódzki sąd administracyjny ponownie orzekający w tej sprawie, stosownie do przytoczonego już art. 190 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest wykładnią prawa dokonaną w opisanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 1174/13.
Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej - w stanie faktycznym i prawnym z daty skarżonego rozstrzygnięcia - oraz będąc związanym wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w opisanym wyżej wyroku, sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że nie potrzeby uwzględniania przez Dyrektora Izby Celnej na etapie rozpatrywania odwołania strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, zmienionej stawki procentowej cła antydumpingowego wprowadzonej rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 roku, zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego, który ostatecznie ukształtowany został datą przyjęcia zgłoszenia celnego oraz rejestracji objętych nim towarów. Podkreślić bowiem trzeba, że data przyjęcia zgłoszenia celnego stanowi również odniesienie dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. W związku z tym, że dochodzenie prowadzone na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 ujawniło istnienie praktyki obchodzenia cła antydumpingowego nałożonego na przywóz towarów w postaci złącznych elementów z żeliwa lub stali pochodzących z Chin poprzez ich przeładunek w Malezji – a więc takich, jak te w rozpatrywanej sprawie – rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/11 z dnia 18 lipca 2011 r. doszło do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowe w wysokości 85 % mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", a nałożonego w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, także na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 723/11, pobór cła rozszerzonego od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, dotyczył towarów zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009.
Skoro zatem data przyjęcia zgłoszenia celnego stanowi wyznacznik stosowania wobec towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem odpowiednich środków antydumpingowych, które w zakresie istotnym dla rozpatrywanej sprawy ustanowione zostały przywołanymi rozporządzeniami unijnymi, a ich stosowanie na podstawie rozporządzenia nr 723/11 w odniesieniu do przywozu towarów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - jakkolwiek z mocą wsteczną - nie sięgało jednak dalej, niż wejście w życie obowiązującego w dacie przyjęcia tego zgłoszenia celnego (tj. w dacie 9 grudnia 2010 r.) rozporządzenia nr 966/2010 wszczynającego dochodzenie w sprawie obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 91/2009, na podstawie którego doszło – co istotne – do rejestracji towarów objętych tymże zgłoszeniem celnym, to stwierdzić należy, że tak wyznaczone datą przyjęcia zgłoszenia celnego oraz rejestracją objętych nim towarów ramy stanu prawnego rozpatrywanej sprawy, powinny być podstawą do ustalenia również aktu prawnego określającego stawkę procentową cła antydumpingowego, co prawidłowo uwzględnił organ odwoławczy. Wniosek taki, jak wskazał NSA, wynika także z zawartego w art. 3 rozporządzenia nr 1515/2001 zastrzeżenia ograniczenia prawa zwrotu opłat celnych pobranych przed datą wprowadzenia środków chyba, że ustalono inaczej. Rozporządzenie nr 942/2012 ustaleń takich nie zawiera a nim środki te (tj. zmianę w tych środkach) wprowadzono. NSA stanął na stanowisku, że datą istotną z punktu widzenia ustalenia stanu prawnego mającego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jest data 9 grudnia 2010 roku i nie ma podstaw, aby zaistniałe w niej zdarzenia prawne- poddawać ocenie prawnej z punktu widzenia rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012. Sąd ten podkreślił, że rozporządzenia unijne (na które w wyroku powołał się Sąd I instancji) obniżające stawkę cła antydumpingowego z poziomu 85% na 74,1%, nie mogły mieć zastosowania do już zamkniętego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy a jedynie do przyszłych stanów faktycznych współkształtowanych ich treścią.
Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło