III SA/Gd 946/13

WyrokWSA w Gdańsku2014-01-30

Skład orzekający: Jacek Hyla, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej może nakazać pracodawcy przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, jeśli pracodawca sam stwierdził brak konieczności ich wykonania?
Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej ma prawo nakazać pracodawcy przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, nawet jeśli pracodawca sam uznał je za zbędne. Wynika to z przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzeń wykonawczych, które nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy, a także poddania się kontroli organów inspekcji. Stwierdzenie przez pracodawcę braku konieczności badań nie zwalnia go z obowiązku, zwłaszcza gdy wcześniejsze badania wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm.
Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał spółce "A" Sp. z o.o. przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych (hałasu i drgań) na stanowiskach pracy, zamontowanie wentylacji w palarni oraz weryfikację oceny ryzyka zawodowego. Spółka odwołała się, twierdząc, że sama rozpoznała czynniki szkodliwe i uznała badania za zbędne. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na wyniki wcześniejszych badań z 2010 r., które wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak ( spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 30 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonania czynności pokontrolnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2013 r. (nr [...]) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2013 r. (nr [...]), którą nakazano "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeprowadzić badania na stanowiskach pracy, zamontować wentylację oraz zweryfikować ocenę ryzyka zawodowego na hałas i drgania mechaniczne. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniach 10 i 16 lipca 2013 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzili kontrolę sanitarną w zakładzie należącym do "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "spółka", "skarżąca"). W związku ze stwierdzonymi uchybieniami, decyzją z dnia 6 sierpnia 2013 r. (nr [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 10, poz. 55 ze zm.), § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166), § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", nakazał w terminie do dnia 28 lutego 2014 r.: I. przeprowadzić i przedstawić do wglądu badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku: 1. brukarz/pomocnik brukarza - podczas kładzenia bruku: a) poziom hałasu, b) poziom drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne, 2. robotnik drogowy: a) poziom hałasu, b) poziom drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne, 3. operator maszyn drogowych: a) poziom drgań o ogólnym działaniu na organizm człowieka. II. Zamontować wywiewną wentylację mechaniczną w pomieszczeniu palarni, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń. III. Zweryfikować ocenę ryzyka zawodowego na hałas i drgania mechaniczne. W uzasadnieniu organ wskazał, że w czasie kontroli stwierdzono brak aktualnych wyników pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku brukarz/pomocnik brukarza - podczas kładzenia bruku, robotnik drogowy, operator maszyn drogowych. Obowiązek wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy wynika z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Ponadto stwierdzono, że w zakładzie wydzielono palarnię, która nie posiada wywiewnej wentylacji mechanicznej, tak aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń. Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o ochronie przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, palarnia powinna być wyodrębniona konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych, odpowiednio oznakowana, służąca wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych, zaopatrzona w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń. Ponadto w ocenie ryzyka zawodowego na hałas i drgania mechaniczne nie uwzględniono wszystkich wymaganych informacji zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne. Spółkę zobowiązano do pisemnego poinformowania organu o wykonaniu nakazów. Spółka odwołała się od tej decyzji w zakresie pkt I jej rozstrzygnięcia, podnosząc, że organ naruszył § 2 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Zauważyła, że do wskazywania czynników szkodliwych dla zdrowia, dla których wykonuje się badania i pomiary prawo ma jedynie pracodawca, a nie organ. Co więcej, w wyniku rozeznania źródeł emisji czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy zarządzeniem z dnia 5 lipca 2012 r. nie stwierdzono żadnych procesów technologicznych i czynników szkodliwych dla zdrowia w zakładzie strony. Jej zdaniem organ nie wykazał, aby podczas ostatniego badania pomiaru stwierdzono w zakładzie skarżącej natężenie czynnika powyżej 0,2 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN). Po rozpatrzeniu odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 30 września 2013 r. (nr [...]), na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowany zakład zajmuje się naprawą nawierzchni asfaltowych, wykonywaniem krawężników, kładzeniem bruku oraz uzupełnianiem oznakowania drogowego. W procesie pracy stosowane są urządzenia (zagęszczarka, piła tarczowa do cięcia betonu, koparko-ładowarka), które stanowią źródło hałasu i drgań mechanicznych. Pracodawca przeprowadził w 2010 r. badania czynników szkodliwych w środowisku pracy w zakresie hałasu i drgań mechanicznych na stanowisku brukarza, robotnika drogowego oraz operatora maszyn drogowych. Wyniki badań przeprowadzonych w dniu 7 września 2010 r. przez Laboratorium Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w G. (sprawozdanie nr [...]) wykazały następujące wartości: - na stanowisku brukarza poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy wyniósł 81,3 dB, co stanowi 0,4 krotności najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN). Ekspozycja dzienna dla drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne wyniosła 2,213 m/s2, co stanowi 0,8 krotności NDN. - na stanowisku robotnika drogowego poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy wyniósł 94,5 dB, co stanowi 8,8 krotności NDN. Ekspozycja dzienna dla drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne wyniosła 0,796 m/s2, co stanowi 0,3 krotności NDN. - na stanowisku operatora maszyn drogowych poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy wyniósł 73,8 dB, co stanowi poniżej 0,1 krotności NDN. Ekspozycja dzienna dla drgań o ogólnym działaniu na organizm człowieka wyniosła 0,205 m/s2, co stanowi 0,3 krotności NDN. W świetle powyższych ustaleń i zgodnie z dyspozycją § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca zobowiązany jest przeprowadzić badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci hałasu, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne oraz drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka, co najmniej raz na dwa lata jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości NDN lub co najmniej raz w roku jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN. Zdaniem organu rozpoznanie wynikające z zarządzenia spółki z dnia 5 lipca 2012 r. o braku czynników szkodliwych dla zdrowia, stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym, gdyż jak wynika z przeprowadzonych przez pracodawcę badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy w zakładzie pracy występują czynniki szkodliwe dla zdrowia w postaci hałasu i drgań mechanicznych. Dodał, że zarządzenie to oparte zostało na wadliwej podstawie prawnej. Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów jedynie w sytuacji, gdy podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN. Strona nie okazała aktualnych wyników badań i pomiarów na stanowisku brukarza, pomocnika drogowego oraz operatora maszyn drogowych, w związku z tym organ pierwszej instancji zasadnie nakazał przeprowadzenie stosownych badań hałasu i drgań mechanicznych. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia w całości oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w zakresie nakazu przeprowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych na stanowisku brukarza/pomocnika brukarza, robotnika drogowego oraz operatora maszyn drogowych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, w której to pracodawca, a nie organ inspekcji sanitarnej, wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania oraz pomiary po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników. Skarżąca przeprowadziła i skonsultowała z przedstawicielami pracowników w trybie przyjętym działania dotyczące wykonania badań i pomiarów na stanowisku brukarza/pomocnika brukarza, robotnika drogowego oraz operatora maszyn drogowych przyjmując dla powyższych stanowisk za zasadne nie przeprowadzanie badań i pomiarów. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie wskazał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia, gdyż nie jest nią § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 107 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonej decyzji wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności poprzez nie wskazanie dowodów, na których organ się oparł i z powodu, których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez skarżącą argumentom, z których wynika, że badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku brukarza/pomocnika brukarza, robotnika drogowego oraz operatora maszyn drogowych nie są, ani zasadne, ani konieczne; a także nie wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji; - art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę sanitarną w zakładzie spółki w dniach 10 i 16 lipca 2013 r., wskutek nie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i wydania decyzji w oparciu o materiał zebrany i rozpatrzony w sposób nie wyczerpujący oraz nie wszechstronny, tj. w następstwie nie zbadania warunków pracy w "A" Sp. z o. o., gdzie nastąpiła zmiana technologii wykonywania pracy na stanowisku brukarza/pomocnika brukarza, robotnika drogowego i operatora maszyn drogowych. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że bez wykonania stosownych badań na stanowisku pracy nie można wysnuć wniosku, że na tym stanowisku nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia. Podstawą domagania się nakazania przez organ przeprowadzenia pomiarów czynnika szkodliwego dla wskazanych stanowisk są ustawowe przepisy nakazujące inspekcji sanitarnej kontrole i egzekwowanie przestrzegania przepisów w celu zapobiegania chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaniem pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była sprawa dotycząca nałożenia na skarżącą obowiązków związanych z realizacją wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących warunków środowiska pracy, tj. nakazania w ustalonym terminie: 1/ przeprowadzenia badań i pomiarów poziomu hałasu i drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne dla stanowisk: brukarz/pomocnik brukarza, robotnik drogowy i operator maszyn drogowych; 2/ zamontowania wywiewnej wentylacji mechanicznej w pomieszczeniu palarni; 3/ zweryfikowania prowadzonych przez skarżącego ocen ryzyka zawodowego w zakresie hałasu i drgań mechanicznych. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej "ustawą"; ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 10, poz. 55 ze zm.); rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318). Zgodnie z art. 1 ustawy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. higieny pracy w zakładach pracy (pkt 2). Wykonywanie tych zadań polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 2 ustawy). Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). Stosownie do art. 227 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawodawca nałożył na pracodawcę obowiązek stosowania środków zapobiegającym chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, polegający w szczególności na przeprowadzaniu na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowaniu i przechowywaniu wyników tych badań i pomiarów oraz udostępnianiu ich pracownikom. W art. 227 § 2 Kodeksu pracy ustawodawca zawarł upoważnienie do określenia w drodze rozporządzenia m.in. trybu, metod, rodzajów i częstotliwości wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się: 1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDN"; 2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN. W myśl natomiast § 13 ust. 2 rozporządzenia pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów, jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca zajmuje się naprawą nawierzchni asfaltowych, wykonywaniem krawężników, kładzeniem bruku oraz uzupełnianiem oznakowania drogowego. We wrześniu 2010 r. u skarżącej zostało przeprowadzone badanie czynników szkodliwych w środowisku pracy w zakresie hałasu i drgań mechanicznych dla stanowisk: brukarza, robotnika drogowego oraz operatora maszyn drogowych (dowód: sprawozdanie nr [...] Laboratorium Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w G. z dnia 13 września 2010 r. z badania czynników szkodliwych w środowisku pracy w "A" Sp. z o.o. w G.). W wyniku przeprowadzonego badania, w odniesieniu do hałasu stwierdzono: dla stanowiska brukarza – natężenie tego czynnika o wartości 0,4 najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN) a dla stanowiska robotnika drogowego – natężenie tego czynnika o wartości 8,8 NDN. W odniesieniu natomiast do pomiaru drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne stwierdzono: dla stanowiska brukarza – natężenie tego czynnika o wartości 0,8 NDN; dla stanowiska robotnika drogowego - natężenie tego czynnika o wartości 0,3 NDN, a dla stanowiska operatora maszyn – natężenie tego czynnika o wartości 0,3 NDN. Wyniki tych badań jednoznacznie wskazują, że stwierdzone dla ww. stanowisk natężenie czynników szkodliwych w postaci hałasu i drgań przekraczało 0,2 NDN, co na podstawie § 13 ust. 1 rozporządzenia nakładało na skarżącą bezwzględny obowiązek przeprowadzenia badań i pomiarów w zakresie stwierdzonych czynników szkodliwych, w zakreślonych w tym przepisie terminach uzależnionych od progu przekroczenia wartości natężenia czynnika szkodliwego na danym stanowisku (co najmniej raz na rok lub dwa lata). Z obowiązku tego – w ocenie Sądu - nie może zwalniać skarżącej podjęte w lipcu 2012 r. zarządzenie o braku potrzeby dokonywania badania pomiarów czynników szkodliwych z uwagi na zmiany technologii wykonywanej pracy (dowód: pismo Inspektora BHP i Dyrektora "A" Sp. z o.o. w pismo z dnia 5 lipca 2012 r.). Skarżąca w tym zakresie powołuje się na § 2 rozporządzenia, z którego wynika, że to pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników (ust. 1) oraz konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, działania dotyczące: 1) rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; 2) wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy (ust. 2). W ocenie Sądu nie można jednak z tego uregulowania wywodzić wniosku, że pracodawca ma decydujące stanowisko w zakresie wskazania i rozpoznania czynników szkodliwych dla zdrowia istniejących w środowisku pracy. Należy przyjąć bowiem, że w przypadku – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – uprzedniego stwierdzenia przez uprawniony podmiot przekroczenia wartości NDN danego czynnika w zakresie nakazującym przeprowadzenie odpowiedniego badania i pomiaru określonego w § 13 ust. 1 rozporządzenia, nie istnieje możliwość samowładnego (przez pracodawcę) stwierdzenia braku konieczności wykonania badania (pomiaru) uprzednio stwierdzonego czynnika szkodliwego. Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy wykonują specjalistyczne jednostki wskazane w § 15 rozporządzenia, a skoro tak, to przyjąć należy, że ewentualne stwierdzenie braku konieczności wykonywania badań i pomiarów może nastąpić wyłącznie w następstwie wykonania przez taką jednostkę badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, i to na zasadach określonych w § 13 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto, w ocenie Sądu uznanie zasadności stanowiska skarżącej sprowadzającego się do twierdzenia, że tylko ona - jako pracodawca zorientowany w warunkach i technologii pracy - może dokonywać prawidłowej oceny rozpoznania czynników szkodliwych dla zdrowia i decydowania o konieczności przeprowadzania badania i pomiarów tych czynników, byłoby równoznaczne z pozostawieniem realizacji istotnego obszaru bezpieczeństwa i higieny pracy w sferze uznania pracodawcy. Rozumienie takie byłoby sprzeczne z bezwzględnym charakterem przywołanych powyżej przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, które ze względu na przedmiot ochrony, jakim jest życie i zdrowie pracownika, nie mogą pozostawać poza możliwością kontroli przez powołane do tego służby. Badania i pomiary mają na celu pełną i obiektywną ocenę warunków pracy umożliwiającą następnie zastosowanie właściwych środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. Kontrola zatem realizacji przez pracodawcę obowiązków związanych z wykonaniem badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia stwierdzonych w środowisku pracy ma swoje umocowanie w powołanych powyżej przepisach prawa i wykonywana jest organy inspekcji sanitarnej w ramach sprawowania przez nie bieżącego nadzoru sanitarnego. W rozpoznawanej sprawie w trakcie kontroli przeprowadzonej u skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzono, że wymagane pomiary i badania na stanowiskach pracy: brukarz/pomocnik, robotnik drogowy oraz operator maszyn drogowych, nie zostały wykonywane. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Mając powyższe na uwadze organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły prawa zobowiązując skarżącą w wyznaczonym terminie do przeprowadzenia i przedstawienia do wglądu badań i pomiarów poziomu hałasu i drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne występujących na stanowiskach: brukarz/pomocnik, robotnik drogowy oraz operator maszyn drogowych. Sąd – orzekając na podstawie art. 134 p.p.s.a. – nie dopatrzył się także uchybień w zakresie nie zaskarżonej części decyzji, tj. w odniesieniu do nałożonego na skarżącą obowiązku zamontowania wywiewnej wentylacji mechanicznej w pomieszczeniu palarni oraz weryfikacji oceny ryzyka zawodowego na hałas i drgania mechaniczne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - uznając, że przy wydaniu kontrolowanych decyzji organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło