III SA/Gd 96/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 22 stycznia 2009 r. (data wpływu do Jednostki Wojskowej nr [...]), skarżący K. Z. wniósł skargę na opisaną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. nr [...]. Jednocześnie zwrócił się o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odrzucił jako spóźniony wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia K. Z., postanowieniem z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 508/09 uchylił cyt. orzeczenie sądu I instancji z dnia 17 marca 2009 r. podnosząc w uzasadnieniu m.in., iż w sprawie najpierw należy wyjaśnić, czy skarżący rzeczywiście uchybił 30 - dniowemu terminowi zakreślonemu do wniesienia skargi, pomimo, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Będzie to natomiast możliwe dopiero po ustaleniu, kiedy faktycznie doręczono skarżącemu decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r., gdyż data tego doręczenia nie została jednoznacznie wskazana. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, jak też i z oświadczenia Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], w niniejszej sprawie organ ten wysłał skarżącemu decyzję nr [...] bez zwrotnego poświadczenia odbioru, w konsekwencji czego nie można dokładnie ustalić, kiedy decyzja ta została skarżącemu doręczona. Z przedstawionej bowiem przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] książki doręczeń wynika jedynie, że organ rzeczywiście prowadził ze skarżącym korespondencję. Jednak z widniejących oznaczeń nie można dojść do wniosku, że wśród tej korespondencji znajduje się także decyzja nr [...]. Organ nie wykazał od kiedy należy liczyć termin określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., co w niniejszej sprawie ma decydujące znaczenie. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z powodu uchybienia terminu do jego złożenia, było przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również treść art. 190 ustawy, zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 508/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, iż w sprawie należy wyjaśnić, czy skarżący rzeczywiście uchybił 30 - dniowemu terminowi zakreślonemu do wniesienia skargi, pomimo, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Będzie to natomiast możliwe dopiero po ustaleniu, kiedy faktycznie doręczono skarżącemu decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r., gdyż data tego doręczenia nie została jednoznacznie wskazana. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 24 czerwca 2009 r., 29 lipca 2009 r. oraz 19 sierpnia 2009 r. zobowiązano pełnomocnika organu do niezwłocznego ustalenia w drodze stosownej reklamacji we właściwym urzędzie pocztowym, w jakiej dacie skarżącemu doręczono decyzję nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. i do poinformowania sądu o wynikach podjętych czynności. Ponadto zobowiązano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia, w jakiej dacie doręczono mu zaskarżona decyzję. W odpowiedzi Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] nadesłał pismo Poczty Polskiej S.A. Oddziału Rejonowego w [...] z dnia 15 września 2009 r. (k. 102), z którego wynika, że przesyłka polecona nr [...] nadana w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 20 lutego 2008 r. została doręczona skarżącemu w dniu 25 lutego 2008 r. Według oświadczenia pełnomocnika organu (k.24 akt) przesyłka ta zawierała zaskarżona decyzję. Wobec doręczenia decyzji bez zwrotnego potwierdzenia odbioru, organ przedstawił kopię potwierdzenia jej nadania (k.27 akt). Okoliczność doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu 25 lutego 2008 r. potwierdził także K. Z. w oświadczeniu z dnia 28 września 2009 r. (k.106 akt). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący argumentował, iż z treści zaskarżonej decyzji wynikało, iż nie było podstaw do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej o uprawnieniach do odszkodowania, jakiego się domagał. W tych okolicznościach – stosując się do pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji o trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi - w dniu 21 marca 2008 r. wniósł pozew do sądu powszechnego przeciwko [...] o zapłatę. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt [...] pozew ten został odrzucony. Po usłyszeniu na rozprawie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia skarżący dowiedział się, że odszkodowanie, którego się domaga winno być dochodzone na drodze administracyjnoprawnej a nie cywilnoprawnej. W tej sytuacji złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przed upływem siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Odnosząc się do tej argumentacji oraz przyjmując, że skarżący nie uchybił terminowi z art. 87 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na opisaną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 18 lutego 2008 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że skarga z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona w dniu 22 stycznia 2009 r. (data wpływu do Jednostki Wojskowej nr [...]). Tymczasem zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 25 lutego 2008 r. Oznacza to, że już tego dnia miał on możliwość zapoznania się z treścią zaskarżonej decyzji, która zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Pomimo tego, przed upływem terminu do złożenia skargi (który upływał 26 marca 2008 r.) skarżący nie podjął jakichkolwiek czynności w celu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zaniechanie podjęcia jakichkolwiek kroków w tym kierunku nie może być uznane za dochowanie należytej staranności i nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Oceny takiej nie zmienia również podnoszona przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku okoliczność dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.