III SAB/Gd 110/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie wykonania czynności nadzorczych postanawia: odrzucić skargę. P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego polegającą na niewykonaniu obowiązku nadzorczego wynikającego z art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1089 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), domagając się zobowiązania organu do wykonania czynności nadzorczych obejmujących w szczególności ocenę prawidłowości przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatów technicznych [...] oraz [...] oraz weryfikację kompletności dokumentacji stanowiącej podstawę ujawnienia w bazie GESUT sieci kanalizacji deszczowej oznaczonych jako KD-315 i KD-400. Skarżący wyjaśnił, że podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia podstaw ujawnienia w bazie GESUT sieci kanalizacji deszczowej zlokalizowanych w miejscowości P. Po uzyskaniu niesatysfakcjonującej go odpowiedzi od Starosty Kartuskiego złożył w dniu 12 października 2025 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniosek o przeprowadzenie czynności nadzorczych. Organ w swych pismach kierowanych do skarżącego wskazywał, że przeprowadził czynności nadzorcze i nie stwierdził nieprawidłowości. Zdaniem skarżącego w sposób sprzeczny z ustawa zawęził kompetencje nadzorcze, bowiem ograniczył zakres nadzoru do zgodności danych zawartych w plikach GML. Nadzór sprawowany przez organ obejmuje nie tylko techniczną poprawność wpisu, lecz również ocenę prawidłowości przyjęcia operatu technicznego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz kompletność dokumentacji stanowiącej podstawę ujawnienia obiektu w rejestrze. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest dopuszczalna, gdy została wniesiona przez uprawniony podmiot, spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie i gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. W ocenie sądu rozpoznanie skargi bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie podjęcia czynności nadzorczych wobec starosty nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, w świetle art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wobec przywołanych przepisów stwierdzić należy, że zasadą jest dopuszczalność drogi przed sądem administracyjnym jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Przedmiotem skargi tymczasem jest jak wskazuje skarżący brak podjęcia lub podjęcie przez organ w zawężonym zakresie czynności nadzorczych wobec Starosty Kartuskiego, a to na skutek wniosku skarżącego o podjęcie tychże czynności nadzorczych. W ocenie Sądu czynności podejmowane przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odniesieniu do zadań starosty wskazanych w art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. a p.g.k. ("Do zadań starosty należy w szczególności: 1) prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym: a) prowadzenie dla obszaru powiatu: – ewidencji gruntów i budynków, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, – geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 3, zwanej dalej "powiatową bazą GESUT", – gleboznawczej klasyfikacji gruntów.") są czynnościami kontroli w administracji rządowej. Jak bowiem wynika z art. 7b ust. 1 pkt 2 p.g.k. wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody wykonuje zadania niezastrzeżone na rzecz organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w szczególności: 2) kontroluje działania administracji geodezyjnej i kartograficznej. Starosta jest organem administracji geodezyjnej i kartograficznej (art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b p.g.k.). Czynności kontrolne organu nie są podejmowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej jako: "k.p.a.", nie mają charakteru decyzji administracyjnej ani innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych nie obejmuje działalności kontrolnej, realizowanej przez organy administracji publicznej. Z tych względów należy stwierdzić, że sprawy kontroli nad organami administracji geodezyjnej i kartograficznej sprawowanej przez wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, w tym czynności organu nadzorującego podejmowane w odniesieniu do zadań starosty opisanych w art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. a p.g.k., nie są rozstrzygane w trybie administracyjnym i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Z uwagi na powyższe istotnym jest, ze skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona jedynie w sytuacji, w której dotyczy organu (podmiotu) właściwego do wydania lub podjęcia aktów lub czynności w opisanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. formach procesowych. W konsekwencji, gdy warunek powyższy nie jest spełniony, skarga podlega odrzuceniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04 - to i pozostałe orzeczenia podane w uzasadnieniu dostępne są w Internecie pod adresem: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość, sąd administracyjny bada zatem, czy organ rzeczywiście nie podjął działania w załatwieniu wniosku, do którego był zobowiązany. Zatem dla stwierdzenia stanu bezczynności konieczne jest ustalenie, czy na organie administracji publicznej, któremu zarzucono zwłokę w załatwieniu sprawy, spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania określonej czynności oraz czy organ podjął działania i czy pozostaje w sprawie w zwłoce. Należy mieć zatem na uwadze, że istotę skargi na bezczynność stanowi doprowadzenie do załatwienia w terminie określonym przepisami indywidualnej sprawy administracyjnej. Zasadniczo skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz w razie niewydania pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1620/12). Mając na uwadze powyższe regulacje prawne brak było podstaw do uznania, aby w trybie skargi na bezczynność wymóc na organie wojewódzkiej inspekcji nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, jakim jest Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – poprzez sformułowanie określonego zobowiązania przez sąd administracyjny – podjęcia określonych działań zmierzających do podjęcia lub rozszerzenia zakresu prowadzonych działań kontrolnych wobec organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, jakim jest Starosta Kartuski, a w tym właśnie przedmiocie skarżący skierował do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego swe pismo z dnia 12 października 2025 r., którego niezałatwienie w oczekiwanym przez niego zakresie utożsamia skarżący z zarzucaną w niniejszej skardze bezczynnością organu. Podsumowując, skarga na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 12 października 2025 r. była niedopuszczalna, gdyż nie dotyczyła takiego działania, które może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W sprawie zaistniała zatem podstawa do uznania, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne ze względu na brak właściwości rzeczowej sądu administracyjnego do rozpoznania skargi. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.