III SAB/Gd 16/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Felicja Kajut (spr.), WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi V. D. na bezczynność Wojewody w przedmiocie przedłużenia ważności wizy Schengen oddala skargę. Decyzją z dnia 22 listopada 2010 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. działając na podstawie art. 97 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.) zobowiązał V. D. do opuszczenia terytorium RP w terminie do dnia 23 listopada 2010 r. z uwagi na upływ w dniu 21 listopada 2010 r. terminu ważności posiadanej wizy. W/w opuścił terytorium RP w dniu 22 listopada 2010 r. W 1 grudnia 2010 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w O. wpłynął wniosek V. D. o przedłużenie wizy Schengen. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.) przekazał wniosek według właściwości Wojewodzie jako właściwemu miejscowo w w/w kwestii z uwagi na miejsce pobytu cudzoziemca. Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. znak [...] Wojewoda poinformował w/w, że na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wniosek o przedłużenie posiadanej wizy Schengen pozostawiony został bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 w/w ustawy cudzoziemiec, który zamierza przedłużyć pobyt na podstawie wizy Schengen lub wizy krajowej, jest obowiązany złożyć wniosek o przedłużenie wizy co najmniej 3 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie. Posiadana wiza była ważna do dnia 21 listopada 2010 r. a wniosek został przesłany do Wojewody [...] w dniu 29 listopada 2010 r. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 r. wniosek ten przekazano do Wojewody [...]. W związku z tym należy uznać, że wniosek został złożony po terminie ważności wizy. W zażaleniu na niezałatwienie sprawy w terminie w/w wskazał, że wniosek strony postępowania dotyczył przedłużenia okresu ważności wydanej wizy a nie przedłużenia długości pobytu objętego wydana wizą. Rozróżnienie między przedłużeniem okresu ważności wydanej wizy i z drugiej strony przedłużeniem długości pobytu objętego wydaną wizą wynika natomiast bezpośrednio z treści art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy. W związku z tym przepis art. 42 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie mógł stanowić podstawy prawnej oceny, iż wniosek o przedłużenie okresu ważności wydanej wizy złożony został po terminie. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 37 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego uznał w/w zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że mając na uwadze treść art. 42 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 33 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Wizowego należało uznać, że Wojewoda słusznie pozostawił złożony wniosek bez rozpoznania. W dniu 7 lipca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga V. D. na bezczynność Wojewody w sprawie dotyczącej wniosku o przedłużenie wizy Schengen, w której wskazano, że w realiach rozpatrywanej sprawy wniosek skarżącego dotyczył przedłużenia okresu ważności wydanej wizy, a nie przedłużenia okresu pobytu objętego wizą wydaną wizą. W ocenie skarżącego przepisy rozporządzenia nr 810/2009 w żaden sposób nie wskazują na termin złożenia wniosku o przedłużenie ważności wizy lub długości pobytu objętego wizą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej – p.p.s.a., obejmuje rozpatrywanie skarg na bezczynność organów w sprawach tam wymienionych. Dokonując wstępnej kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, należy podkreślić, iż w skardze do Sądu skarżący domagał się zobowiązania organu na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. do wydania w decyzji w przedmiocie przedłużenia ważności wizy Szengen. Sąd w niniejszym składzie zauważa, iż pozostawienie podania bez rozpatrzenia nie wymaga wydania ani decyzji, ani postanowienia. Stanowisko, że w przypadku pozostawienia podania bez rozpatrzenia organ dokonuje jedynie czynności materialno-technicznej, dominuje także w literaturze prawniczej i orzecznictwie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003, komentarz do art. 64, uwaga 4; A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 64, uwaga 4; G. Łaszczyca, w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, uwaga 10 oraz cytowane w tych komentarzach orzecznictwo). Pozostawienie przez organ administracji podania bez rozpoznania nie wyłącza dopuszczalności wniesienia przez autora podania skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 9 listopada 2000r., II SA/Wr 200/99 - niepubl.; uchwała składu siedmiu sędziów SN z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 702 z aprobującą glosą B. Adamiak do tej uchwały, OSP 2001, nr 1, poz. 12). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., Sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z bezczynnością organu. Zgodnie z przepisami ustawy, jednym z wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. Dokonując z tego punktu widzenia oceny złożonej skargi Sąd stwierdził, że skarżący dopełnił wymogu, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a.. Przed wniesieniem skargi skarżący skierował do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w Warszawie zażalenie na niezałatwienie przez Wojewodę sprawy - pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przedłużenie wizy Schengen lub wizy krajowej. Jak wynika z akt sprawy V. D. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o przedłużenie ważności wizy Schengen, który, powołując się na art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. Nr 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm., zwanej dalej ustawą ) pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. W myśl przepisu art. 42 ust. 1 ustawy cudzoziemiec, który zamierza przedłużyć pobyt na podstawie wizy Schengen lub wizy krajowej, jest obowiązany złożyć wniosek o przedłużenie wizy co najmniej 3 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie. Z kolei w przypadkach, o których mowa w art. 33 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Wizowego, lub gdy cudzoziemiec przebywa w szpitalu, wniosek może być złożony w ostatnim dniu okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie Schengen lub wizie krajowej (art. 42 ust. 2). Art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) ( Dz.U.UE.L.09.243.1) stanowi, że okres ważności wydanej wizy lub długość pobytu objętego tą wizą przedłuża się, jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego uzna, że posiadacz wizy wykazał, iż na skutek siły wyższej lub ze względów humanitarnych nie jest możliwe opuszczenie przez niego terytorium państw członkowskich przed upływem terminu ważności wizy lub przed końcem objętego wizą dozwolonego okresu pobytu. Takiego przedłużenia dokonuje się bezpłatnie. Okres ważności wydanej wizy lub długość pobytu objętego tą wizą można przedłużyć, jeżeli posiadacz wizy przedstawi dowód na istnienie ważnych powodów osobistych uzasadniających przedłużenie okresu ważności lub okresu pobytu. Za takie przedłużenie pobiera się opłatę w wysokości 30 EUR ( art. 33 ust. 2 kodeksu wizowego). Wniosek o przedłużenie wizy Schengen lub wizy krajowej złożony po terminie pozostawia się bez rozpoznania ( art. 43 ust. 1 ustawy). Odnosząc powyższe do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że termin ważności wydanej skarżącemu wizy [...] upłynął w dniu 21 listopada 2011 r. Wnioskiem z dnia 25 listopada 2011 r. skarżący wystąpił o przedłużenie wizy Schengen, zatem zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy Wojewoda obowiązany był pozostawić wniosek ten bez rozpoznania. Sąd nie podzielił tym samym zarzutu skargi, w którym skarżący twierdził, że art. 42 ust. 1 i 43 ust. 1 ustawy nie mają w sprawie zastosowania. Wskazywał przy tym, że jego wniosek dotyczył przedłużenia okresu ważności wydanej wizy, a nie przedłużenia okresu pobytu objętego wydaną wizą. Skarżący zdaje się tym samym twierdzić, że art. 42 ust. 1 ustawy ma zastosowanie jedynie do spraw, których przedmiotem jest przedłużenie okresu pobytu cudzoziemca. Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że z powołanych wyżej przepisów ustawy o cudzoziemcach, jak również art. 33 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Wizowego wynika, że zawarta w nich regulacja dotyczy przedłużenia okresu ważności wydanej wizy, jak również długości pobytu objętego tą wizą. Wskazać też należy, że z istoty swojej przedłużenie okresu ważności wizy jest możliwe jedynie w okresie, gdy termin jej ważności jeszcze nie upłynął. Nie można bowiem tego uczynić w sytuacji, gdy na skutek upływu terminu jej ważności przestała ona de facto istnieć. Jako że w przedmiotowej sprawie wydana skarżącemu wiza utraciła ważność z końcem 21 listopada 2011 r., skarżący po tym terminie nie mógł skutecznie wystąpić z wnioskiem o jej przedłużenie. Warto w tym miejscu wskazać, że zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Wizowego wiza Schengen określa m.in. okres swej ważności oraz okres pobytu, przez który cudzoziemiec może przebywać w okresie ważności wizy na terytorium państw obszaru Schengen – szczegółowo kwestie te reguluje Załącznik VII do Kodeksu. W pkt 2 w/w załącznika stwierdza się, że posiadacz wizy musi opuścić terytorium objęte zakresem ważności wizy do północy dnia oznaczonego w wizie jako ostatni dzień pobytu, do którego wiza upoważnia swojego posiadacza. Podobnie art. 45 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stwierdza, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie oraz przed upływem okresu ważności wizy, chyba że posiada ważny dokument uprawniający do pobytu na tym terytorium. Tak przyjęte rozwiązanie determinowało z kolei wprowadzenie w ustawie o cudzoziemcach obowiązku złożenia w odpowiednim terminie wniosku o przedłużenie wizy. W art. 42 ust. 1 ustawy wprowadzono jeden termin do złożenia wniosku o przedłużenie wizy, jednocześnie przewidziano również odstępstwa od obowiązku zachowania w/w terminu w sytuacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Wizowego ( art. 42 ust. 2). Jednak w obu tych przypadkach wniosek o przedłużenie wizy winien być złożony przed upływem terminu jej ważności. Uwzględniając powyższe nie można przyjąć za prawidłową przedstawioną przez skarżącego w skardze interpretację art. 33 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Wizowego, w której skarżący wywodzi możliwość wystąpienia z wnioskiem o przedłużeniu wizy po upływie okresu jej ważności. Te okoliczności prowadzą do wniosku, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie można mówić o bezczynności organów administracji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co mając na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.