III SAB/Gd 168/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi S. R. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Skarżący S. R., reprezentowany przez radcę prawnego D. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu 15 grudnia 2023 r. złożono wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, a w dniu 7 maja 2024 r. ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji. Do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez stronę środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."). Wojewoda wskazał, że nie odnotował wpływu ponaglenia z dnia 7 maja 2024 r., na które wskazuje pełnomocnik skarżącego, natomiast jedyne ponaglenie, które wpłynęło datowane jest na dzień 8 stycznia 2024 r. Ponaglenie to dołączono do odpowiedzi na skargę. Organ powołał się na przepis art. 37 §3 lit. a k.p.a. zgodnie z którym jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia je bez rozpoznania. Odpowiedź na skargę doręczono pełnomocnikowi skarżącego, który nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 3 lit. a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572) dalej jako k.p.a. jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia je bez rozpoznania. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody Pomorskiego w dniu 15 grudnia 2023 r. Po wezwaniu wystosowanym przez organ do pełnomocnika skarżącego w dniu 11 stycznia 2024 r. skarżący złożył wniosek osobiście – dopełniając obowiązku złożenia odcisków palców w dniu 23 stycznia 2024 r. Jedyne ponaglenie skierowane do organu przez pełnomocnika skarżącego, znajdujące się w aktach administracyjnych datowane jest na dzień 8 stycznia 2024 r. Ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie wykazali, by złożyli w terminie późniejszym inne jeszcze ponaglenie do organu administracji. Przyjąć należy, że spełnienie zawartego w art. 53 § 2 b p.p.s.a. wymogu wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi uzależnione jest od skuteczności ponaglenia. Oznacza to, że wymóg ten uznaje się za spełniony wówczas, gdy ponaglenie jest złożone w czasie, gdy organowi można postawić zarzut bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 2203/20 wskazał, że skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego. Tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu. Z tym poglądem należy się w pełni zgodzić. Ponaglenie złożone przed upływem terminu określonego w art. 35 k.p.a. albo przepisach szczególnych jest przedwczesne i z tego powodu podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 37 ust. 3 a k.p.a., a co za tym idzie nie wywiera także skutku procesowego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji skarga poprzedzona takim przedwczesnym ponagleniem podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2022 r. II OSK 2772/21). Zgodnie z art. 112 a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 769): 1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. 2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Skoro skarżący złożył wniosek osobiście – dopełniając obowiązku złożenia odcisków palców w dniu 23 stycznia 2024 r. to od tej daty rozpoczął swój bieg termin 60 dni do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek. Termin powyższy stanowi niewątpliwie "termin określony w przepisach szczególnych", o jakim mowa w art. 37 § 3 a k.p.a. W tych okolicznościach ponaglenie złożone przez pełnomocnika organu w dniu 8 stycznia 2024 r. było całkowicie przedwczesne i bezskuteczne. W świetle powyższych rozważań ponaglenie to nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. i otwarcia drogi do wniesienia skargi na bezczynność organu. W tym stanie sprawy Sąd skargę odrzucił, jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powołane w powyższym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).