III SAB/Gd 190/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu A. M. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. W dniu 27 lutego 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła nadesłana przez A. M. (zwanego dalej także "skarżącym") bezpośrednio do Sądu skarga na przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie z uwagi niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2025 r. skarżący został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni ponaglenia związanego z przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w sprawie dotyczącej A. M. - pod rygorem uznania, że ponaglenie nie zostało do organu wniesione. Odpowiadając na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 26 maja 2025 r. skarżący wskazał, że wysłał przypomnienie dotyczące opóźnienia w postępowaniu w sprawie w formie listu poleconego, na dowód czego załączył potwierdzenie nadania z dnia 26 maja 2025 r, jako dowód tej korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania niezbędne jest złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, o czym stanowi art. 37 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej w skrócie: "k.p.a."). Stanowi o tym wprost art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przyjmuje się zatem, że wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wymogiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, zaś spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili jego złożenia w organie (por. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2654/13 oraz z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18). Z powyższego wynika, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia, o czym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. należy w realiach niniejszej sprawy rozumieć sytuację, gdy strona wiosła uprzednio ponaglenie. Warunek ten nie został jednak w sprawie spełniony. W ocenie Sądu, wniosek taki wynika z analizy pisma skarżącego z dnia 26 maja 2025 r. oraz załączonego do niego dokumentu potwierdzenia nadania, które zostały przesłane w odpowiedzi na wezwanie Sądu w tej kwestii. Z ich treści wynika bowiem, że "przypomnienie dotyczące opóźnienia w postępowaniu" zostało nadane wraz z odpowiedzią na przedmiotowe wezwanie Sądu, tj. dopiero 26 maja 2025 r. Ponaglenie natomiast powinno zostać wniesione uprzednio, czyli przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, co w niniejszej sprawie maiło miejsce w dniu 24 lutego 2025 r. Poza tym podkreślenia wymaga, że wystosowanie w sprawie wezwanie dotyczyło nadesłania przedmiotowego ponaglenia. Przedłożenie samego dokumentu potwierdzenia nadania nie czyni więc zadość wezwaniu Sądu. W ocenie Sądu za ponaglenie w niniejszej sprawie nie mogło zostać także uznane skierowane do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego pismo skarżącego (data wpływu do organu – 2 stycznia 2025 r.), w którym zwraca się z prośbą o "pilną pomoc w sprawie statusu pobytowego w Polsce, ponieważ brak wymaganych dokumentów prawnych powoduje u niego poważne trudności" i udzielenie mu wskazówek, "jak może przyspieszyć proces uzyskania potrzebnych dokumentów", gdyż z treści tegoż pisma nie wynika, że zostało ono skierowane do organu właściwego w kwestii ponaglenia Wojewody Pomorskiego w sprawach dotyczących cudzoziemców, tj. Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. W realiach niniejszej sprawy uznać zatem należało, że strona skarżąca przed złożeniem skargi na przewlekłość postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały nie wniosła skutecznie ponaglenia. Wniesienie skargi bez wyczerpania środków zaskarżenia obligowało zaś Sąd do zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd wskazuje, że wydane postanowienie nie uniemożliwia stronie skarżącej ponownego wystąpienia do Sądu ze skargą na przewlekłość postępowania organu. Skarga taka musi zostać jednak poprzedzona wniesieniem ponaglenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę odrzucił, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji postanowienia. Wpis sądowy podlegał zwrotowi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).