III SAB/Gd 194/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-06-05

Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy Kosakowo pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej projektu planu ogólnego gminy, pomimo wezwania do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wójt Gminy Kosakowo pozostawał w bezczynności, ponieważ nie podjął stosownych czynności w terminie 14 dni od bezskutecznego upływu terminu na odpowiedź wnioskodawcy na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Organ nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji odmownej, ani nie poinformował o braku posiadania informacji, co naruszyło przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło do Wójta Gminy Kosakowo o udostępnienie projektu planu ogólnego gminy. Wójt wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji, wskazując na jej przetworzony charakter. Stowarzyszenie wniosło ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność organu, twierdząc, że nie otrzymało odpowiedzi ani informacji. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że udzielił odpowiedzi w terminie, informując o trwających pracach nad planem i przepisach dotyczących jego udostępniania.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązał Wójta Gminy Kosakowo do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z dnia 13 marca 2025 r. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy Kosakowo nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądził od Wójta Gminy Kosakowo na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Kosakowo do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 13 marca 2025 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Kosakowo nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy Kosakowo na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 13 marca 2025 r., złożonym drogą elektroniczną, Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez Prezesa Zarządu H. P., wystąpiło do Wójta Gminy Kosakowo o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na wskazany adres mailowy plików zawierających projekt planu ogólnego gminy, o którym poinformowała Pani Wójt E. N. podczas posiedzenia komisji finansów 26.02.2025 r. W odpowiedzi na ten wniosek Wójt Gminy Kosakowo pismem z dnia 26 marca 2025 r. wezwał wnioskodawcę do wykazania istnienia interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że uznanie przedmiotowego pisma za "wniosek o dostęp do informacji publicznej" jest niemożliwe, a rozpatrzenie go w tym trybie stanowiłoby czynność organu wykonaną niezgodnie z przepisami prawa. Następnie jednak uznał, że przedmiotowe pismo stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej powoływanej jako "u.d.i.p.", dlatego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, że uzyskanie informacji w postaci plików zawierających projekt planu ogólnego jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zaznaczył przy tym, że udostępnienie żądanych informacji i udzielenie odpowiedzi wymaga podjęcia dodatkowych czynności w postaci przetworzenia danych i wytworzenia nowej informacji w postaci szeregu zestawień obejmujących wnioskowane dane. Wskazał, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Na zakończenie organ przytoczył treść art. 13i ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podkreślając, że wójt, burmistrz lub prezydent (który sporządza projekt planu ogólnego z uzasadnieniem) udostępnia w Rejestrze projekt planu ogólnego wraz z uzasadnieniem i prognozą oddziaływania na środowisko, o ile jest wymagana. Pismem nadanym w dniu 28 marca 2025 r. (błędnie datowanym na 28 stycznia 2025 r.) Stowarzyszenie wniosło ponaglenie w sprawie. Następnie Stowarzyszenie [...] pismem z dnia 7 kwietnia 2025 r. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wójta Gminy Kosakowo, podkreślając, że po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej występowało do organu z ponagleniem. Mimo upływu terminu określonego w art. 13 u.d.i.p., do dnia złożenia skargi nie otrzymało jednak żądanych informacji, ani żadnej odpowiedzi na ponaglenie. Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie Wójta Gminy Kosakowo do udostępnienia żądanych informacji publicznych oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Kosakowo wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. Wraz ze skargą do Sądu przekazane zostały akta sprawy obejmujące: wniosek Stowarzyszenia z dnia 13 marca 2025 r., wezwanie z dnia 26 marca 2025 r. do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (wraz z klauzulą informacyjną RODO), dowód odbioru ww. wezwania, ponaglenie Stowarzyszenia o realizację wniosku o udostepnienie informacji publicznej, które wpłynęło do organu 28 marca 2025 r. (błędnie datowane na 28 stycznia 2025r.) W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26 marca 2025 r. wezwał wnioskodawcę w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej oraz dodatkowo poinformował o treści art. 13i ust. 3 pkt 1, 2, 3, i 4 ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym w ocenie organu skoro wniosek o informację publiczną złożono 13 marca 2025 r., to odpowiedź na wniosek została udzielona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej oraz że w sytuacji gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej, nie może odmówić jej udostępnienia. Informuje jedynie wtedy wnioskodawcę, że informacji nie posiada. W tym kontekście wskazano, że pismo organu z dnia 26 marca 2025 r. zostało doręczone, czego dowodem jest potwierdzenie odbioru. Następnie organ zaznaczył, że wnioskodawca po otrzymaniu odpowiedzi z dnia 26 marca 2025 r, złożył w dniu 28 marca 2025 r. pismo ponaglające (błędnie datowane na 28 stycznia 2025 r.). W tym kontekście organ na etapie odpowiedzi na skargę wskazał, że we "wniosku z dnia 28 marca 2025 r. przytoczone są błędne daty. Poinformowano również skarżącego, że obecnie trwają prace nad opracowaniem planu ogólnego gminy oraz że zgodnie ze stosownymi przepisami ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt planu ogólnego gminy zostanie przedstawiony do publicznego wglądu w stosownym terminie przewidzianym w ustawie". Organ wskazał dalej, że z uwagi na obszerność realizowanego opracowana i wymagania proceduralne związane z przedstawieniem wyników analiz i wniosków, a także konieczność przedstawienia ich Radzie Gminy Kosakowo po uprzednim zaopiniowaniu przez Gminną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną, udostępnienie i przesłanie projektu planu ogólnego gminy będzie możliwe po zakończeniu wstępnych czynności wyżej wymienionych. W sprawie nie można zarzucać organowi bezczynności, skoro nie jest on w posiadaniu żądanych informacji. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest możliwe w przypadku, gdy organ do którego wniesiono żądanie, posiada daną informację, lecz z jakichkolwiek powodów odmawia jej udostępnienia. W toku postępowania sądowego, w odpowiedzi na zapytanie Sądu, Wójt Gminy Kosakowo pismem z dnia 13 maja 2025 r. poinformował, że w sprawie ww. wniosku nie została wydana decyzja administracyjna, a Stowarzyszenie nie udzieliło odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 marca 2025 r. o wykazanie szczególnego interesu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. (t.j: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.". Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje zatem sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji publicznej lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji, można zaś wydać jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, lecz z przyczyn określonych w ustawie – dana informacja publiczna nie może zostać udostępniona. Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), lub przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Również w wypadku ustalenia, że żądana informacja jest informacją publiczną o charakterze przetworzonym, a wnioskodawca pomimo wezwania na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wówczas prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Udzielenie informacji publicznej w formie wystosowanego do wnioskodawcy pisma zawierającego żądaną informację oraz wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej nie wyczerpują zatem katalogu dostępnych organowi dopuszczalnych sposobów załatwienia wniosku złożonego z powołaniem się na przepisy ustawy u.d.i.p. Organ ten może bowiem w określonych sytuacjach poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Taka formuła załatwienia wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej znajdzie zastosowanie m.in. gdy organ nie ma żądanej informacji publicznej, to jest np. nie dysponuje lub nie wytworzył jeszcze dokumentu jakiego domaga się dany wnioskodawca. Z powyższego wynika, że podjęcie określonych czynności przez organ w postaci udostępnienia informacji, wydania decyzji o odmowie udzielania informacji lub wystosowania pisma informacyjnego zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez organ jakiej informacji żąda wnioskodawca, to jest po pierwsze czy jest to informacja publiczna, a jeżeli tak, to czy znajduje się w posiadaniu organu oraz jaki posiada charakter - w zakresie tego, czy jest przetworzona lub nieprzetworzona lub czy podlega wynikającym z ustawy wyłączeniem co do jej udostępniania. Oceniając zarzut bezczynności Sąd ma bowiem rozważyć nie tylko to, czy po otrzymaniu zapytania od wnioskodawcy została podjęta "jakaś" czynność przez organ, ale czy była to czynność adekwatna do okoliczności sprawy i terminowa. Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Przy czym nie jest to katalog wyczerpujący, a jedynie przykładowy. Reguły wykładni prawa dotyczącego dostępu do informacji publicznej wyznacza natomiast art. 61 Konstytucji RP. Z tego też względu przyjąć należy taką interpretację, która gwarantuje szerokie uprawnienia w zakresie dostępu do informacji publicznej, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i zmierza do poszerzania, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym w zakresie powierzonych kompetencji. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów. Informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów i być w posiadaniu organu. Niewątpliwie nie można bowiem domagać się udostępnienia informacji której organ nie ma, w tym domagać się wytwarzania na żądanie wnioskodawcy określonych dokumentów urzędowych, jeżeli organ ich wcześniej nie wytworzył, nawet jeśli do ogólnej kompetencji organu należy ich sporządzenie w określonych procedurach dotyczących zagadnień publicznych. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie jest to też kwestionowane w przedmiotowej sprawie przez żadną ze stron, że projekt planu ogólnego gminy, o którym mowa w art. 13i ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi informację publiczną. Jest to dokument, co do którego ww. ustawa wprost wskazuje, że jest on jako projekt sporządzony, a zatem "wytwarzany" przez organ wykonawczy gminy – wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (art. 13i ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Wskazany projekt stanowi następnie podstawę do uchwalenia planu ogólnego gminy w oparciu o sformalizowaną procedurę planistyczną. W ramach wdrażanej reformy planistycznej plan ogólny gminy to obowiązkowy dokument planistyczny obejmujący obszar gminy, który zastąpi dotychczas obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wójt gminy jako organ władzy publicznej niewątpliwie jest również organem, określonym w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeśli ją posiada. Wyjaśnienia w powyższym zakresie wymaga, że ww. art. 13i został dodany przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. 2023 r. (Dz.U. 2023, poz. 1688) zmieniającej z dniem 24 września 2023 r. ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z tym, że na dzień złożenia wniosku przez stronę, z przepisów przejściowych wynikało, że w zakresie art. 13i ust. 3 pkt 4, 7 i 11 przepis ten wejdzie w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2026 r. Na dzień złożenia wniosku przez stronę, nie wszedł zatem jeszcze w życie art. 13iust. 3 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiący, że "wójt udostępnia w Rejestrze projekt planu ogólnego". Wskazany rejestr urbanistyczny ma stanowić system teleinformatyczny, zapewniający otwarty i jawny dostęp do wiarygodnych danych planistycznych, w tym także projektów planów ogólnych gminy i ich ewentualnych modyfikacji wynikłych z etapu konsultacji. Na obecnym etapie wdrażania reformy, ponieważ wskazany przepis jeszcze nie obowiązuje, informacje o kolejnych etapach procedury uchwalenia planu ogólnego gminy powinny być publikowane w BIP. Teoretycznie - biorąc pod uwagę zagrożenia związane z okresem przejściowym wdrażania reformy planistycznej - można więc wyobrazić sobie niekorzystną sytuację w postaci braku opublikowania w BIP, zanim zostanie wdrożony Rejestr urbanistyczny, projektu planu ogólnego gminy, który został już opracowany przez wójta, burmistrza lub prezydenta wraz z niezbędnymi uzgodnieniami. W takiej sytuacji aby uzyskać dostęp do tej informacji publicznej istotnie niezbędnym byłoby wystąpienie o udzielenie tej informacji na wniosek, w trybie ustawy u.d.i.p. Aby wniosek taki został uwzględniony konieczne jest jednak aby projekt planu ogólnego wraz z niezbędnymi uzgodnieniami został już wytworzony. Jeżeli projekt planu nie został bowiem ukończony, nie można powiedzieć aby organ dysponował informacją publiczną. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, organ nie poinformował strony, że nie dysponuje żądaną informacją publiczną. Treść odpowiedzi na skargę nie może zaś zastępować rzeczywiście podjętych działań wobec strony, których treść była odmienna. W szczególności brak jest podstaw do uznania, aby poinformowanie strony o treści art. 13i ust 4 ustawy o planowaniu przestrzennym, to jest podkreślenie, że wójt udostępnia projekt projektu ogólnego w rejestrze urbanistycznym (który obecnie jeszcze nie funkcjonuje), stanowiło poinformowanie strony, że w chwili złożenia wniosku trwały jeszcze prace nad opracowaniem planu ogólnego gminy oraz, że projekt planu zostanie przedstawiony do publicznego wglądu w stosownym terminie przewidzianym w ustawie. Z akt sprawy przesłanych przez organ nie wynika też, aby przesłał on do strony jakikolwiek inne pismo, niż pismo z dnia 26 marca 2025 r. Pismo to stanowiło zaś przede wszystkim wezwanie w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Takie wezwanie kieruje się do wnioskodawcy, gdy organ posiada żądaną informację, ale kwalifikuje ją jako informację przetworzoną. Sąd wyjaśnia, że uprawnienie organów do kierowania do wnioskodawców tego rodzaju wezwań, znajdują oparcie w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wezwanie to daje zatem wnioskodawcy szansę wykazania koniecznej przesłanki uwzględnienia wniosku o udzielenie informacji przetworzonej jaka wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Składając wniosek o informację przetworzoną wnioskodawca powinien wykazać, w jaki sposób zamierza wykorzystać wnioskowaną informację oraz dlaczego tak wykorzystana informacja przyczyni się w istotny sposób do realizacji interesu publicznego. Udostępnienie bowiem takiej informacji uwarunkowane jest wykazaniem, że wnioskodawca jest w stanie uczynić z pozyskanej informacji użytek dla dobra ogółu. Uprawnienie to nie służy bowiem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym uzyskaniem informacji, ale tylko podmiotom, które będą w stanie wytworzoną informację wykorzystać zgodnie z interesem publicznym. Prawo do uzyskania informacji publicznej ma bowiem jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu (wyr. WSA w Poznaniu z 14 sierpnia 2019 r., II SA/Po 1136/18, wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., I OSK 954/20). Tego rodzaju wezwanie, formułowane przez organ na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - w sytuacji, gdy żądana informacja została przez organ zakwalifikowana jako przetworzona informacja publiczna - należy zatem traktować jako działanie na rzecz takiego wnioskodawcy, który składając wniosek nie zawarł w nim argumentacji dotyczącej szczególnie istotnego interesu publicznego. Jak wskazano wyżej, wezwanie to daje wnioskodawcy szansę wykazania koniecznej przesłanki uwzględnienia wniosku o udzielenie informacji przetworzonej jaka wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ kwalifikując wniosek jako dotyczący informacji publicznej przetworzonej ma obowiązek rozważenia powyższej kwestii, niezależnie od tego, czy strona wskazuje we wniosku argumenty w zakresie dotyczącym tego, z jakich względów w danej sprawie udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czy też nie. Tym niemniej w ocenie Sądu, cele wynikające z ustawy u.d.i.p., to jest zapewnienie obywatelom jak najszerszego dostępu do informacji publicznej, wymagają, aby w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie informacji, który zostanie zakwalifikowany przez organ jako wniosek o informację przetworzoną, nie zawiera argumentacji nawiązującej do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wystąpić do strony o swoiste uzupełnienie wniosku w tym zakresie. Powoduje to, że rozpoznając wniosek organ będzie miał obowiązek odnieść się do podniesionej w tym zakresie argumentacji wnioskodawcy. Reasumując, kierując do wnioskodawcy w terminie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wezwanie mające podstawę w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ jest zobowiązany podjąć czynności w sprawie, zarówno po uzyskaniu odpowiedzi, jak i po bezskutecznym upływie terminu, jaki zakreślił wnioskodawcy. Przez wskazane czynności należy rozumieć merytoryczne rozpoznanie wniosku, to jest albo udostępnienie informacji publicznej przetworzonej albo wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Takie czynności nie zostały podjęte w tej sprawie. Nie można również wykluczyć sytuacji, że na dalszym etapie, pomimo wystosowanego wezwania, organ może uznać, że było ono zbędne i dokona korekty doczasowych czynności. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że zasadą powinno pozostawać, że w przypadku wezwania kierowanego do strony w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czynności w sprawie powinny być podjęte przez organ przy zachowaniu standardów z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to jest niezwłocznie i nie później niż w terminie 14 dni od udzielania odpowiedzi przez wnioskodawcę, którą należy rozumieć jako uzupełnienie wniosku o udzielenie informacji publicznej lub 14 dni od dnia bezskutecznego upływu terminu zakreślonego na udzielenie odpowiedzi. Standardy te nie zostały zachowane w tej sprawie. Wnioskodawcy zakreślono 14 dni na wykazanie szczególnie istotnego interesu. Ponieważ wezwanie doręczono stronie 8 kwietnia 2025 r., termin na udzielenie odpowiedzi upłynął z dniem 22 kwietnia 2025 r. Ponieważ wyznaczony termin upłynął bezskutecznie, licząc od tego dnia - mając na uwadze standardy wynikające z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – organ powinien w terminie 14 dni podjąć czynności w sprawie, a zatem do dnia 6 maja 2025 r. Z akt nie wynika, aby czynności te zostały podjęte. Na zapytanie Sądu organ wskazał jednocześnie, że nie wydał decyzji administracyjnej oraz że strona nie odpowiedziała na jego wezwanie. Sąd podkreśla jednocześnie, że ramach skargi na bezczynność nie podlega ocenie, czy organ prawidłowo zakwalifikował informację publiczną wskazaną we wniosku jako przetworzoną. Należy bowiem eliminować i zapobiegać możliwości stworzenia sytuacji prawnej i procesowej, gdy te kwestie - w szczególności gdy organ ostatecznie wydałby decyzję administracyjną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p. - mogłyby w efekcie podlegać dwukrotnej ocenie sądu administracyjnego pierwszej instancji, zarówno w trybie skargi na bezczynność, jak i w trybie skargi dotyczącej tego rodzaju decyzji odmownej. Przyjęcie stanowiska przeciwnego przeczyłoby stabilizacji porządku prawnego i pewności co do sytuacji prawnej tak wnioskodawcy, jak i organu będącego adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jak wskazano wyżej, w zakresie obowiązków organu, skarga na bezczynność ma prowadzić do zbadania przez Sąd jedynie tego, czy organ procedował w sprawie, to jest podejmował czynności w związku ze złożonym wnioskiem oraz zachował w tym zakresie właściwe terminy. Ocena ta nie wypadła dla organu pozytywnie w tej sprawie. Reasumując, pomimo, iż organ obecnie podnosi, że nie ukończono prac nad projektem, to jednak w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (to jest do dnia 27 marca 2025 r.), ani też później nie poinformował strony, że nie dysponuje żądaną informacją publiczną. Z drugiej strony, wzywając o wykazanie w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. szczególnie istotnego interesu publicznego, dla którego informacja powinna być udostępniona, po upływie zakreślonego wnioskodawcy terminu, organ nie wydał też decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, ani też nie udzielił informacji. Z tych względów Sąd stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 13 marca 2025 r. W konsekwencji Sąd dokonał uwzględnienia skargi w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to jest poprzez zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 13 marca 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku). Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. W oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził zatem, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku strony przez organ. Organ w terminie na udzielenie odpowiedzi wystosował wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zawarte w treści wskazanego pisma twierdzenia organu są niespójne i niewątpliwie nie stanowią zawiadomienia o tym, że organ nie ukończył prac nad projektem planu ogólnego gminy. Wdrożona procedura z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie została też ostatecznie przez organ ukończona. Powyższe nie może być jednak w ocenie Sądu kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, zważywszy również na ten aspekt, że reforma planistyczna i związane z nią etapy prac nad projektami planów i samymi planami ogólnymi gmin, konsultacjami społecznymi w tym zakresie oraz wdrażaniem rejestru urbanistycznego, są zagadnieniami skomplikowanymi i nowymi dla gmin, gdzie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podlega przy tym kolejnym modyfikacjom. Okres jaki upłynął od dnia złożenia wniosku (13 marca 2025 r.) na dzień rozpoznania skargi przez Sąd (5 czerwca 2025 r.) wynosi przy tym około 3 miesięcy, co uwzględniając terminy w których organ powinien dokonać czynności, również nie jest przekroczeniem rażącym O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku). Zwrot obejmuje uiszczony wpis od skargi (100 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło