III SAB/Gd 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zmianę imienia i nazwiska postanawia: odrzucić skargę. W skardze z dnia 25 maja 2012 r. zatytułowanej: "Skarga na bezczynność Prezydenta Miasta", K. R. zaskarżył pozostawienie bez rozpoznania jego pisma z dnia 28 lutego 2012 r., którym zaskarżył pozostawienie bez rozpatrzenia jego wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r. o zmianę imienia i nazwiska z "K. R." na "P. S. – E.". W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest w Polsce osobą represjonowaną i prześladowaną; wyrządzono skarżącemu wiele krzywd. Wniósł o podjęcie efektywnych działań w sprawie, oczekując na konkretne rezultaty. Okoliczności faktyczne wynikające z akt administracyjnych są następujące. W dniu 23 stycznia 2012 r. K. R. złożył do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego wniosek w sprawie zmiany imienia i nazwiska z: "K. R." na: "P. S. – E.", jednocześnie wnosząc, aby zmiana rozciągnęła się na małoletnie dzieci: E. M. R. i C. S. R. Organ rozpatrujący sprawę wezwał skarżącego pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 2 lutego 2012 r.) do uzupełnienia w terminie 14 dni od otrzymania pisma braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie odpisów zupełnych aktów urodzenia małoletnich dzieci skarżącego: E. M. R. i C. S. R. oraz prosząc o zgłoszenie się do Urzędu Stanu Cywilnego celem złożenia dodatkowych wyjaśnień do protokołu. Skarżący stawił się przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego, oświadczając jednak, że nie ma czasu na składanie wyjaśnień, bo śpieszy się na przesłuchanie przez policję. W zakreślonym terminie skarżący nie złożył też żądanych odpisów zupełnych aktów urodzenia. W dniu 27 lutego 2012 r. skarżący otrzymał od Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego pismo z dnia 21 lutego 2012 r. informujące, że ze względu na braki wniosku o zmianę imienia i nazwiska, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. sprawę pozostawia się bez rozpoznania. Pismem z dnia 28 lutego 2012 r., które wpłynęło do Urzędu Stanu Cywilnego w dniu 1 marca 2012 r., K. R. zaskarżył pozostawienie jego wniosku o zmianę imienia i nazwiska bez rozpoznania. Skarżący zażądał przywrócenia "skradzionej tożsamości" i "obciążenia Państwa Polskiego" kosztami zmiany swojego imienia i nazwiska. W piśmie z dnia 17 marca 2012 r., skierowanym do "Urzędu Wojewódzkiego", K. R. zaskarżył "decyzję" Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, wnioskując o przekazanie sprawy do "Urzędu Wojewódzkiego" i nadanie jej dalszego biegu. W dniu 22 marca 2012 r. akta sprawy zostały przekazane do Wojewody, celem rozpoznania zażalenia K. R. na pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. Wojewoda poinformował skarżącego, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia jako czynność materialno – techniczna nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania. W związku z tym zobowiązano skarżącego do wskazania, czy pismo z dnia 28 lutego 2012 r. należy potraktować jako odwołanie, czy też skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie rozpatrzenia wniosku o zmianę imienia i nazwiska. Skarżący złożył pismo z dnia 25 maja 2012 r., w którym wskazał, że skarży się na bezczynność Prezydenta Miasta. Wojewoda zwrócił akta Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego celem nadania sprawie biegu w trybie sądowoadministracyjnym. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego przekazał akta administracyjne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, szczegółowo opisując dotychczasowy przebieg sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst ustawy: Dz. U. z 2012 r., poz. 270., dalej P.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z bezczynnością organu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). Na gruncie rozpoznawanej sprawy K. R. w skardze domagał się od Sądu zobowiązania organu administracji publicznej do rozpoznania odwołania z dnia 28 lutego 2012 r., którym zaskarżył pozostawienie wniosku o zmianę imienia i nazwiska bez rozpatrzenia. Sąd w niniejszym składzie zauważa, iż pozostawienie podania bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie wymaga wydania ani decyzji, ani postanowienia. Stanowisko, że w sytuacji określonej w art. 64 § 2 k.p.a. organ dokonuje jedynie czynności materialno-technicznej, dominuje także w literaturze prawniczej i orzecznictwie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003, komentarz do art. 64, uwaga 4; A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 64, uwaga 4; G. Łaszczyca, w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, uwaga 10 oraz cytowane w tych komentarzach orzecznictwo). Pozostawienie przez organ administracji podania bez rozpoznania nie wyłącza dopuszczalności wniesienia przez autora podania skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 9 listopada 2000r., II SA/Wr 200/99 - niepubl.; uchwała składu siedmiu sędziów SN z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 702 z aprobującą glosą B. Adamiak do tej uchwały, OSP 2001, nr 1, poz. 12). Zgodnie z przepisami ustawy, jednym z wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W wypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 i art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność w rozpatrywanej sprawie było złożenie zażalenia do Wojewody, jako organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. – w myśl art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. nr 220, poz. 1414) – na niezałatwienie przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego podania z dnia 28 lutego 2012 r., w którym K. R. zaskarżył pozostawienie wniosku o zmianę imienia i nazwiska bez rozpatrzenia. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, iż strona skarżąca nie wniosła stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia. Za wyczerpanie trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. nie można również uznać pisma skarżącego z dnia 17 marca 2012 r., które wpłynęło do Urzędu Stanu Cywilnego w dniu 20 marca 2012 r., wzywające organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego o zmianę imienia i nazwiska. Nie zostało ono bowiem skierowane do organu wyższego stopnia. Pismo to zatem nie stanowi zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.