III SAB/Gd 31/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-06-10
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Janina Guść, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniono to znacznymi opóźnieniami w podejmowaniu czynności procesowych, brakiem należytej dynamiki i koncentracji działań organu, a także nieuzasadnionym spoczywaniem postępowania przez okres ponad sześciu miesięcy, pomimo braku wpływu stanu epidemii na te opóźnienia. W związku z tym sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia.Stan faktyczny
Skarżący V. V. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Postępowanie trwało od 24 lipca 2019 r. do momentu wniesienia skargi, a następnie do wydania decyzji w dniu 21 maja 2021 r. Skarżący zarzucił Wojewodzie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazując na liczne opóźnienia w podejmowaniu czynności, brak uzasadnienia dla przedłużania terminów oraz pozorność niektórych działań organu. Wojewoda argumentował, że opóźnienia wynikały ze złożoności sprawy, konieczności uzyskania informacji od innych organów oraz sytuacji epidemicznej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. 2. Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Przyznano od Wojewody na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1500 zł. 4. Oddalono skargę w pozostałej części. 5. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi V. V. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego V. V. sumę pieniężną w wysokości 1500 ( jeden tysiąc pięćset ) złotych ; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego V. V. kwotę 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 24 lipca 2019 r. obywatel B., V. V., wystąpił do Wojewody o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Cel pobytu wnioskodawca określił poprzez powołanie się na Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Wnioskodawca, na skutek skierowanego do niego wezwania z dnia 1 sierpnia 2019 r., dokonał osobistego złożenia wniosku i usunięcia braków formalnych wniosku w dniu 9 sierpnia 2019 r.
W dniu 12 sierpnia 2019 r. Wojewoda wezwał wnioskodawcę do złożenia dokumentów potwierdzających prowadzenie życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz dokumentów potwierdzających pokrewieństwo.
W dniu 22 sierpnia 2019 r. Wojewoda wystosował pismo, skierowane do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Policji, Komendanta Oddziału Straży Granicznej oraz Biura Ewidencji i Analiz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, występując do tych organów, w oparciu o art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 35), z prośbą o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W dniu 23 sierpnia 2019 r. wnioskodawca dokonał korekty wniosku w zakresie miejsca pobytu wskazując, że przebywa w G.
W dniu 13 grudnia 2019 r. wnioskodawca przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt [...] zwalniające go z obowiązku przedstawienia kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumentu stwierdzającego możność zawarcia związku małżeńskiego z A. B.
Zawiadomieniem z dnia 20 stycznia 2020 r. Wojewoda stwierdził swoją niewłaściwość do rozpatrzenia wniosku i przekazał wniosek do Wojewody.
Wojewoda, po wpłynięciu akt sprawy w dniu 31 stycznia 2020 r., skierował do wnioskodawcy w dniu 9 czerwca 2020 r. wezwanie do uzupełnienia niewypełnionych rubryk wniosku w punktach A.2, A.5, A.7 ( k.5, 6 akt adm.)..
W dniu 22 czerwca 2020 r. wnioskodawca dokonał korekty wniosku w powyższym zakresie.
W dniu 5 sierpnia 2020 r. Wojewoda wystosował pismo, skierowane do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji , Komendanta Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, oparte o treść art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 35), z prośbą o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Również w dniu 5 sierpnia 2020 r. Wojewoda, powołując się na art. 36 § 1 k.p.a. poinformował wnioskodawcę, że z przyczyn niezależnych od organu, w związku z koniecznością zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, termin do wydania decyzji został przedłużony do dnia 15 stycznia 2021 r.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2020 r. Wojewoda zwrócił się do Komendanta Placówki Straży Granicznej z prośbą o pomoc w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego.
W dniu 20 sierpnia 2020 r. do Wojewody wpłynęła korekta wniosku. Wnioskodawca - jako główny cel pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej - wskazał pobyt z obywatelem RP, załączając odpis skrócony aktu małżeństwa zawartego w dniu 4 stycznia 2020 r. z A. B.
W dniu 4 września 2020 r. do Wojewody wpłynęło wniesione przez wnioskodawcę ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", które to ponaglenie organ przekazał Szefowi Urzędu ds. Cudzoziemców pismem z dnia 14 września 2020 r.
Pismem z dnia 10 września 2021 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji zawiadomił Wojewodę, że nie zdołano uzyskać wszystkich informacji o wnioskodawcy, a nadto, że po upływie terminu określonego w art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach Komendant Wojewódzki Policji odstąpi od udzielania pisemnych informacji dotyczących osób niestwarzających zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2020 r. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców uznał ponaglenie wnioskodawcy za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia 29 stycznia 2021 r.
Pismem z dnia 30 listopada 2020 r. Wojewoda wezwał wnioskodawcę do przesłania kserokopii dowodu osobistego małżonki. Pełnomocnik wnioskodawcy nadesłał w dniu 23 grudnia 2020 r. kserokopię żądanego dowodu osobistego.
Pismem z dnia 16 marca 2021 r. Wojewoda ponownie zwrócił się do Zastępcy Komendanta Placówki Straży Granicznej z prośbą o pomoc w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego dotyczącego wnioskodawcy.
W dniu 1 października 2020 r. (data wpływu do Urzędu Wojewódzkiego w dniu 5 października 2020 r.) V. V. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) stwierdzenie, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenia postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", 4) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 5) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zdaniem skarżącego skarga jest uzasadniona z uwagi na to, że w dniu 24 lipca 2019 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zaś pismem z dnia 20 stycznia 2020 r. zawiadomiono skarżącego o przekazaniu wniosku Wojewodzie, tymczasem do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał decyzji, a organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. Czynności procesowe podejmowane przez organ miały charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy. Stopień zaniedbań organu, wielokrotne przekroczenie terminu do załatwienia sprawy przemawiają za uznaniem, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę (nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 6 kwietnia 2021 r.) Wojewoda wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wniosek skarżącego złożony został do Wojewody z powołaniem się na Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zaś czas trwania rozpatrywania wniosku wynikał ze złożoności procedury udzielenia tego rodzaju zezwolenia pobytowego, jak i zmiany przez skarżącego okoliczności stanowiących podstawę rozpatrywanego wniosku. Zmiana ta obligowała organ do przeprowadzenia, stosownie do treści art. 169 ust. 1-2 ustawy o cudzoziemcach, czynności polegających na ustaleniu, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy. Jak wyjaśnił Wojewoda, Komendant Placówki Straży Granicznej nie odpowiedział na pisma z dnia 7 sierpnia 2020 r. oraz z dnia 16 marca 2021 r., w związku z czym wydanie rozstrzygnięcia będzie możliwe po uzyskaniu sprawozdania z wywiadu środowiskowego oraz oceny relacji łączących wnioskodawcę z małżonką.
Zdaniem organu wszystkie podjęte czynności miały istotny wpływ na załatwienie sprawy i wynikały z konieczności realizacji ustawowych obowiązków określonych w ustawie o cudzoziemcach i k.p.a. Ponadto reżim pracy, wprowadzony w związku z sytuacją zagrożenia epidemicznego COVID-19 niesie ze sobą szereg utrudnień i ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu Urzędu Wojewódzkiego, natomiast liczba wniosków w sprawach, dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, składanych do Wojewody, jest bardzo duża.
Pismem z dnia 24 maja 2021 r. Wojewoda poinformował o wydaniu decyzji z dnia 21 maja 2021 r. o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, załączając odpis decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto – zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. – sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. szczególnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym ponaglenie, dla swej skuteczności, musi zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r.; sygn. akt II OPS 5/19).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący pismem, które wpłynęło do organu w dniu 7 września 2020 r., wniósł wymagane prawem ponaglenie (k. 25 akt administracyjnych).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy zauważyć, że zarzuca ona obie postaci opieszałości organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy – czyli bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanych stanów, należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu skarg przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a., to jest skarg na: bezczynność organu oraz odrębnie na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. (sygn. akt II OSK 1031/12), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od dnia 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna bezczynności wprowadzona do ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12). Potwierdza to definicja legalna przewlekłości wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2).
Mając na względzie powyższe rozróżnienie Sąd uznał, że Wojewoda w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy dopuścił się zarówno bezczynności, jak też przewlekłości w prowadzeniu zainicjowanego wnioskiem skarżącego postępowania, a naruszenia te miały charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.
Zgodnie z art. 12 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany przepis normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie.
W myśl ogólnej reguły z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że – zgodnie z § 2 tego artykułu – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W świetle przedstawionych przepisów prawa w pierwszej kolejności należało ocenić kwestię zarzucanej organowi bezczynności, to jest kwestię dochowania przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie terminu przedłużonego z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych, wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (początkowo z powołaniem się na Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a ostatecznie w celu pobytu z obywatelem RP), wpłynął do Wojewody w dniu 24 lipca 2019 r., zaś do Wojewody akta sprawy wpłynęły w dniu 31 stycznia 2020 r. na skutek stwierdzenia przez Wojewodę swej niewłaściwości. Skarżący zarzucał w skardze bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Oznacza to, że badaniu Sądu podlegało, czy Wojewoda, jako organ właściwy, zachował termin na załatwienie sprawy, liczony od dnia 31 stycznia 2020 r.
Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przyjmując, że sprawa ta, z uwagi na zakres niezbędnego postępowania wyjaśniającego, ma charakter sprawy szczególnie skomplikowanej w rozumieniu przywołanego wyżej art. 35 § 3 k.p.a., to zasadniczo powinna być ona załatwiona nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a więc do dnia 31 marca 2020 r. (art. 57 § 1 i 3 k.p.a.). W tym terminie sprawa nie została załatwiona, a strona nie została poinformowana o późniejszym terminie jej załatwienia. Dopiero zawiadomieniem z dnia 5 sierpnia 2020 r., sporządzonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., strona została poinformowana, że termin do wydania decyzji w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy został przedłużony do dnia 15 stycznia 2021 r.
Wskazać w tym miejscu należy, że w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4). Procedura uzyskania informacji, o której mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach powoduje wydłużenie postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Przy uwzględnieniu czasu niezbędnego na obieg dokumentów, a nadto przy wystąpieniu przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, czas wydania decyzji może się wydłużyć o 3 miesiące.
W przedmiotowej sprawie Sąd uwzględnił nadto, że w toku postępowania toczącego się przed organem ogłoszono stan zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stan epidemii. Powyższa okoliczność nie była jednak ani pierwotną, ani główną przyczyną pozostawania przez organ w bezczynności.
Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa o COVID") – dodanym z dniem 31 marca 2020 r. – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433), obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 14 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., natomiast stan epidemii – wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490) – trwał od 20 marca 2020 r. W art. 15zzs ust. 10 ustawy o COVID wskazano, że w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy nie stosuje się (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postepowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2). Przywołany art. 15zzs ustawy o COVID został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r., z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 ww. ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach w art. 15zzs ustawy o COVID wymienionych, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło dnia 16 maja 2020 r.), czyli od dnia 24 maja 2020 r.
W ocenie Sądu , mając także na uwadze cytowane regulacje ustawy o COVID i ustawy zmieniającej, w okolicznościach kontrolowanej sprawy organ dopuścił się bezczynności. Należy bowiem mieć na względzie, że organ nie tylko nie wydał decyzji przed upływem terminu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania określonego w przepisach na załatwienie sprawy( w niniejszym przypadku od przekazania akt organowi przez Wojewodę), ale w terminie tym nie zawiadomił również strony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., albowiem do zawiadomienia takiego doszło dopiero 5 sierpnia 2020 r., zaś decyzję organ wydał w dniu 21 maja 2021 r. W terminie dwóch miesięcy organ nie wydał zatem ani decyzji w sprawie, ani też nie zawiadomił strony o konieczności przedłużenia postępowania, a zatem pozostawał w bezczynności.
Przechodząc do oceny, czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanej przewlekłości, Sąd uznał, że w skardze zasadnie wywiedziono, iż Wojewoda prowadził postępowanie przewlekle. Postępowania nie cechowała bowiem wymagana dynamika, a czynności organu nie były należycie skoncentrowane.
Jak wynika z akt administracyjnych przekazanych Sądowi, od dnia otrzymania przez organ wniosku skarżącego przekazanego według właściwości przez Wojewodę (31 stycznia 2020 r.), do czasu wezwania pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, minął (przy uwzględnieniu stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii) - 1 miesiąc i 27 dni, zaś od dnia uzupełnienia braków formalnych wniosku przez stronę w dniu 22 czerwca 2020 r. do dnia obligatoryjnego zwrócenia się przez Wojewodę do innych organów stojących na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego w RP, czy pobyt skarżącego w Polsce nie zagraża tym wartościom (5 sierpnia 2020 r.) minął 1 miesiąc i 10 dni, co nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Nadto organ w tym czasie nie podjął żadnej innej niezbędnej czynności wyjaśniającej. Organ bowiem dopiero po tym czasie, czyli w dniu 7 sierpnia 2020 r., wystąpił z z wnioskiem do komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że w świetle art. 169 ust. 1 w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, niezbędnym elementem postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie (a to ze względu na modyfikację wniosku w zakresie celu pobytu skarżącego na terenie RP) było również dokonanie ustalenia, czy związek małżeński skarżącego został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego. Zgodnie z art. 169 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach w celu dokonania ustaleń, o których mowa w ust. 1-3, organ prowadzący postępowanie może zwrócić się z wnioskiem do komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w toku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy funkcjonariusze Straży Granicznej mogą: 1) przeprowadzać wywiad środowiskowy lub 2) ustalać miejsce pobytu małżonka lub innego członka rodziny cudzoziemca, a także osoby, z którą cudzoziemca łączą więzi o charakterze rodzinnym.
Ze stanu faktycznego sprawy nie wynikają żadne okoliczności, które stanowiłyby uzasadnioną przeszkodę w podjęciu przez Wojewodę niezbędnych czynności wyjaśniających niezwłocznie po uzupełnieniu przez skarżącego braków formalnych wniosku. Do czynności tych, które zmierzać winny do merytorycznego załatwienia sprawy, należało zwrócenie się przez organ do komendanta właściwej jednostki Straży Granicznej o realizację wywiadu środowiskowego oraz zwrócenie się do właściwych organów w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Czynności tych, jak wyżej wskazano, nie podjęto niezwłocznie, lecz z nieuzasadnioną żadnymi okolicznościami zwłoką.
Dodać w tym miejscu należy, że w aktach brak jest potwierdzenia daty odbioru wezwania skierowanego przez Wojewodę do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Biorąc jednak pod uwagę datę skierowania wezwania, jak również datę pisma informacyjnego, nadesłanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji przyjąć należy, że termin 60 dni na udzielenie odpowiedzi, określony w art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, mógł upłynąć najpóźniej z końcem października 2020 r. Brak było zatem podstaw, aby po tym czasie organ nadal oczekiwał na uzyskanie informacji od organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Z kolei wobec braku odpowiedzi od Placówki Straży Granicznej na pierwsze wezwanie - z dnia 7 sierpnia 2020 r.- o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącego, organ nie podjął niezwłocznie czynności zmierzających do ponaglenia SG w wykonaniu wezwania. Do ponaglenia w tym zakresie doszło dopiero w dniu 16 marca 2021 r., a więc po upływie 7 miesięcy od pierwszego wezwania o wywiad środowiskowy, a jednocześnie po upływie dwóch miesięcy od dnia, w którym pełnomocnik skarżącego przedłożył, na wezwanie organu, kopię dowodu osobistego żony skarżącego. Czynności tej można było dokonać znacznie wcześniej. Dodatkowo wskazać należy, że do ponaglenia, o którym mowa wyżej, doszło po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia oraz skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Jednocześnie akta administracyjne nie odzwierciedlają faktu przeprowadzenia i złożenia przez Placówkę SG wywiadu środowiskowego, a zatem nie można stwierdzić, czy wywiad taki został przeprowadzony przed wydaniem w dniu 21 maja 2021 r. decyzji załatwiającej sprawę , tym bardziej, że organ odstąpił od jej uzasadnienia. Nie ma zatem możliwości dokonania miarodajnej oceny, czy decyzja została wydana na skutek analizy wywiadu środowiskowego, czy też jednak mimo jego nieprzeprowadzenia, a zatem czy możliwe było załatwienie sprawy bez uzyskania tego wywiadu.
Na stan przewlekłego prowadzenia postępowania miał również wpływ sposób dokonywania pozostałych czynności wyjaśniających. W sytuacji uzyskania w dniu 25 sierpnia 2020 r. informacji od skarżącego o modyfikacji celu pobytu oraz przedłożenia przez skarżącego odpisu aktu małżeństwa zawartego z obywatelką RP, organ powinien wezwać do przedłożenia dowodu osobistego żony skarżącego niezwłocznie po uzyskaniu ww. informacji. Tymczasem do wezwania w powyższym zakresie doszło dopiero w dniu 30 listopada 2020 r., a zatem po upływie kolejnych trzech miesięcy, w którym to okresie żadne inne czynności w sprawie nie były przez organ podejmowane. Organ jedynie oczekiwał na ewentualne informacje od organów, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie wskazać należy, że omawiana czynność podjęta została po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wynika z powyższego, że poza okresem zawieszenia biegu terminów procesowych na czas trwania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, organ dopuścił do nieuzasadnionego spoczywania postępowania przez okres ponad sześciu miesięcy.
Analizując zatem zasadność złożonej skargi w części dotyczącej zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, Sąd miał w szczególności na uwadze, że przerwy pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi sięgnęły łącznie ponad sześciu miesięcy, przy czym już w początkowym okresie postępowania organ potrzebował (poza analizą wniosku pod względem formalnym) trzech i pół miesiąca na podjęcie pierwszych, nieskomplikowanych czynności w sprawie, polegających na zwróceniu się do właściwych organów z zapytaniem w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz zwróceniu się do placówki SG o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Kolejny okres spoczywania postępowania, związany ze zwłoką w wezwaniu o kopię dowodu osobistego trwał natomiast trzy miesiące, a organ czynności udokumentowane w aktach sprawy (wezwanie o kopię dowodu osobistego oraz ponaglenie Placówki SG) podejmował na skutek złożenia przez skarżącego ponaglenia oraz skargi. Oczywiste jest przy tym , że na brak wcześniejszego podjęcia tych czynności nie mógł mieć wpływu stan zagrożenia epidemicznego (gdyż ten zostały ogłoszony dopiero w dniu 13 marca 2020 r.) oraz następujący po nim stan epidemii. Bieg terminów procesowych uległ bowiem zawieszeniu z mocy prawa na okres od 14 marca do 24 maja 2020 r.
Powyższe zestawienie okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy i ich analiza pokazują, że organ podejmował czynności w sprawie opieszale, a częściowo dopiero po działaniach strony skarżącej, mających na celu wyegzekwowanie szybkości postępowania – co w świetle orzecznictwa już pozwala uznać, że kontrolowane postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r.; sygn. akt II OSK 1659/18). W tym stanie rzeczy można zasadnie zarzucić organowi przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, to jest sprawnie, szybko i skutecznie, uwzględniając ekonomikę podejmowanych działań. Innymi słowy, działania administracji winny się charakteryzować aktywnością nakierowaną na sprawne i prawidłowe załatwienie konkretnej sprawy. Tym wymogom organ nie sprostał.
Podniesione w odpowiedzi na skargę twierdzenia organu, że załatwienie sprawy wymagało przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez Straż Graniczną nie miały wpływu na stwierdzony stan bezczynności oraz nie mogły prowadzić do odmiennej oceny stanu przewlekłego prowadzenia postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby organ wezwał właściwą placówkę SG do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego we właściwym terminie. Wynika z nich natomiast, że organ z nieuzasadnionych przyczyn zwlekał ze skierowaniem wezwania przez okres dwóch i pół miesiąca, a następnie skierował do Placówki SG ponaglenie po kolejnych siedmiu miesiącach. Również brak informacji o podjęciu czynności weryfikacyjnych przez jednostkę SG nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy decyzja załatwiająca sprawę została wydana z uwzględnieniem treści wywiadu środowiskowego, czy też pomimo braku jego przeprowadzenia. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego sprawy należy więc stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było dłużej, niż było to rzeczywiście obiektywnie niezbędne.
W niniejszej sprawie organ wydał decyzję, czyli załatwił sprawę, po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania i przed wydaniem przez Sąd wyroku. W takim przypadku ustawodawca przyznał sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który to przepis normuje odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (patrz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek , str.648, Wolters Kluwer , Warszawa 2016, Wydanie 6.).
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania (punkt 1. sentencji wyroku).
Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r.; sygn. akt I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie brak zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie taka sytuacja wystąpiła, dlatego uznał, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że stwierdzona bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2. sentencji wyroku).
Dokonując oceny we wskazanym zakresie Sąd wziął pod uwagę także to, że po upływie ustawowego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., strona nie została powiadomiona o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyn zwłoki i nowego terminu załatwienia sprawy, jak też o możliwości wniesienia ponaglenia. Zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 k.p.a. nastąpiło bowiem dopiero w dniu 5 sierpnia 2020 r. Organ ponadto nie dochował ani wskazanego przez siebie w zawiadomieniu terminu załatwienia sprawy ( do dnia 15 stycznia 2021 r. ), ani też terminu wskazanego w postanowieniu organu wyższego stopnia o uznaniu ponaglenia strony za uzasadnione ( do dnia 29 stycznia 2021 r. ). Zwrócić też uwagę należy na to, że organ, który poinformował stronę o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wcześniej przez blisko dwa miesiące od dnia przekazania akt sprawy przez Wojewodę nie podjął żadnych czynności, a następnie, po uzupełnieniu przez skarżącego braków formalnych wniosku, nadal zwlekał z podjęciem czynności wyjaśniających przez ponad miesiąc. Również po zastosowaniu przez skarżącego środków dyscyplinujących (ponaglenie) i po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania organ nie zdołał przeprowadzić niezbędnych czynności wyjaśniających i zakończyć postępowania poprzez wydanie decyzji bez zbędnej zwłoki. Po wpłynięciu skargi do Urzędu Wojewódzkiego w dniu 5 października 2020 r. Wojewoda dopiero w dniu 30 listopada 2020 r. wezwał stronę do przedłożenia kopii dowodu osobistego, a w dniu 16 marca 2021 r. skierował do Placówki SG ponaglenie dotyczące przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Opóźnienie w podejmowanych czynnościach w oczywisty sposób pozbawione jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Dodać ponadto należy, że samo zawiadomienie strony w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o nowym terminie załatwienia sprawy nie chroni organu przed możliwością stwierdzenia przez Sąd, że organ pozostaje w bezczynności lub że prowadzi postępowanie przewlekle. Oceny zaistnienia tych stanów Sąd dokonuje bowiem w oparciu o stwierdzony sposób działania organu, nie zaś jedynie na podstawie formalnego stwierdzenia dokonania przez organ zawiadomienia w powyższym trybie. Zaznaczyć należy, że organ w zawiadomieniu z dnia 5 sierpnia 2020 r. wskazał jako nowy termin załatwienia sprawy termin aż pięciomiesięczny, którego zresztą nie dotrzymał.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd , w ramach przyznanej w art. 149 § 2 p.p.s.a. kompetencji ("sąd może"), zdecydował o zastosowaniu w sprawie jednego ze wskazanych w powołanym przepisie środków finansowych, to jest o przyznaniu skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1500 zł (punkt 3. sentencji wyroku). Sytuacja, w której strona długo czeka na podjęcie pierwszej w sprawie czynności, a następnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd ocenił, że żądana przez skarżącego kwota jest zbyt wygórowana. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r. (M.P. z 2021 r., poz. 199) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2020 r. wyniosło 4512,41 zł. Zgodnie zatem z art. 154 § 6 p.p.s.a. maksymalna wysokość grzywny wymierzanej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. wynosi 45.124,10 zł, a połowa tej kwoty wynosi 22.562,05 zł. Przyznanie sumy pieniężnej w takiej wysokości (tj. zgodnie z żądaniem skargi) nie jest uzasadnione.
Zdaniem Sądu przyznana skarżącemu od organu suma pieniężna w wysokości 1500 zł będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego). W ocenie Sądu zasądzona kwota zrekompensuje skarżącemu negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z bezczynnością organu i prowadzeniem przez organ postępowania w sposób przewlekły.
Odnosząc się do żądania wymierzenia organowi grzywny Sąd uznał, że wniosek ten nie jest zasadny.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, kiedy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tego rodzaju okoliczności w sprawie nie zachodziły. Organ wydał w niniejszej sprawie decyzję merytoryczną przed rozpoznaniem skargi. W odpowiedzi na skargę wskazywał ponadto na problemy z załatwieniem bardzo dużej ilości wpływających wniosków. W ocenie Sądu świadczy to o tym, że nie zachodzi sytuacja, by organ celowo nie załatwiał sprawy w terminie.
Z powyższych względów skargę w pozostałym zakresie, a mianowicie w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej od organu ponad kwotę 1500 zł oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny Sąd oddalił, o czym orzeczono w punkcie 4. sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 5. sentencji wyroku) zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę składa się zatem wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, opłata za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r., poz. 265 ze zm.) w wysokości 480 zł.
Sąd uznał, że nie ma podstaw do przyznania pełnomocnikowi skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w żądanej podwójnej wysokości, które to żądanie w żaden zresztą sposób nie zostało uzasadnione. Zgodnie bowiem z treścią § 15 ust. 2 w/w rozporządzenia, opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło