III SAB/Gd 36/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie skargi na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia: odrzucić skargę. E. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Rady Miasta zarzucając jej naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1, art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wniosła przy tym o zobowiązanie tego organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, zobowiązanie Rady Miasta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w maksymalnej dopuszczalnej wysokości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wnosiła pisma i skargi na działalność urzędników Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] w G. w związku ze sposobem przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Opisała przebieg korespondencji z Kierownikiem ww. ośrodka pomocy społecznej oraz Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w G. w tej sprawie. Dnia 14 sierpnia 2015 r. złożyła skargę do Prezydenta Miasta na brak odpowiedzi przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. Wniosła również skargę do Rady Miasta uznając, że odpowiedzi urzędników nie są wyczerpujące i adekwatne. W dniu 30 grudnia 2015 r. Rada Miasta podjęła uchwałę, że skarga E. L. jest niezasadna (uchwała Nr XV/333/15 Rady Miasta z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie skargi państwa E. i K. L. na działalność Dyrektora MOPS). W jej ocenie DOPS nr [...], Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G., Prezydent Miasta i Rada Miasta naruszyli wskazane wyżej przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi w całości twierdząc, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania skargi złożonej w trybie przepisów Działu VIII ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym kończącym się z chwilą zawiadomienia skarżącego o sposobie jej załatwienia. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skarg na czynności wydawane w trybie Działu VIII k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Przyjmuje się nadto, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednak - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga do sądu administracyjnego dotyczyła bezczynności Rady Miasta i pozostawała w związku z uchwałą z dnia 30 grudnia 2015 r. nr XV/333/15, którą organ uznał brak zasadności tzw. "skargi powszechnej" na działalność Dyrektora MOPS w G., złożonej przez E. i K. L. Została ona podjęta m.in. na podstawie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej zwanej: "k.p.a.". Sąd zwraca uwagę, że skarga powszechna uregulowana jest w art. 221-240 k.p.a. (Dział VIII tej ustawy) i jest środkiem obrony interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi, może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania, ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Postępowanie w sprawie tego typu skarg ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2692/11, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z treści cytowanego wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. postępowanie skargowe uregulowane w Dziale VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjny. Z tych względów nie można również wnieść skutecznie skargi do sądu na bezczynność organu w tym zakresie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych taka skarga podlega odrzuceniu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 52/09, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując należy zauważyć, że skarżąca wniosła skargę na bezczynność Rady Miasta w sprawie skargi powszechnej na działalność urzędników gminnych. Czynności podejmowane w sprawie miały miejsce w oparciu o postępowanie skargowe określone w k.p.a. Ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w sprawie tego typu skarg nie może również badać bezczynności organów w tym zakresie. O bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który odsyła jedynie do pkt 1-4a. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę.