III SAB/Gd 375/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Burmistrza Gminy Czarne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Gminy Czarne dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. zasądza od Burmistrza Gminy Czarne na rzecz skarżącego A. K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. ( dalej "skarżący") , w dniu 6 października 2024 r. zwrócił się do Burmistrza Gminy Czarne o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działek nr [...] ([...]) oraz nr [...] ([...]), które na podstawie uchwały nr [...] Zarządu Gminy Czarne z dnia 17.02.1998 r. w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej otrzymało Stowarzyszenie Ogrodowe im. [...] i które w 1998 r. w planie zagospodarowania przestrzennego m. Czarne zostały oznaczone symbolem C 33 ZD przeznaczone pod teren istniejących ogrodów działkowych na użytkowanie bez zmian - z jakiego powodu (szczegółowe informacje), na czyj wniosek ( kto ewentualnie złożył taki wniosek lub jeżeli ww. kwestia była poddana głosowaniu przez radnych, to o podanie wyników głosowania, kto był za zmianą przeznaczenia tych terenów) w kolejnych latach doszło do zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego: -działki nr [...] z przeznaczenia pod teren ogrodów działkowych na Tereny zabudowy produkcyjnej, usług oraz składów i magazynów, - działki nr [...] z przeznaczenia pod teren ogrodów działkowych na Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ? W dniu 25 października 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Gminy Czarne ( dalej "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust.1 i 2 oraz art. 16 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej także jako "u.d.i.p.", przez nieudostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 6 października 2024 r. zwrócił się do organu z wyżej opisanym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działek nr [...] oraz nr [...]. Do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Burmistrza Gminy Czarne do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w części, tj. w zakresie wniosku o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej (pkt 1 skargi) i o oddalenie skargi w pozostałej części, ewentualnie o oddalenie w całości skargi , a w przypadku stwierdzenia bezczynności organu - o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że w dniu 5 listopada 2024 r. udostępnił skarżącemu - drogą elektroniczną - informacje, których żądał i nigdy nie uchylał się od udostępnienia skarżącemu informacji publicznej. Doszło jedynie do nieumyślnego oraz niecelowego przekroczenia - o zaledwie 12 dni - czternastodniowego instrukcyjnego terminu na udostępnienie żądanych przez skarżącego informacji zgodnie z art. 13 u.d.i.p. (data odebrania wniosku przez organ - 7.10.2024 r. , data udostępnienia informacji - 5.11.2024 r.). Organ zaznaczył , że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lutego 2024 r. III SAB/Gd 264/23 wskazano, że "termin 14- dniowy, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest jedynie terminem instrukcyjnym." Następnie organ przedstawił powody, dla których nie udostępnił informacji w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz nie wyznaczył terminu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w świetle § 2 powołanego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. Skarga jest częściowo zasadna. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Z treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że organ, do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie. W tym zakresie organ związany jest 14-dniowym terminem, jaki ustawodawca nakłada na niego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy informacja nie może być udostępniona w tym czasie, organ zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Podkreślić należy, że termin 14 -dniowy, określony art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jest terminem ustawowym, a organ , do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej , a który nie postępuje w sposób określony powyżej , naraża się na konsekwencje orzeczenia o jego bezczynności , wymierzenia mu grzywny, przyznania na rzecz strony skarżącej od organu sumy pieniężnej. Dodać trzeba, że cytowany przez organ fragment uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt III SAB/Gd 264/23 jest przywołanym stanowiskiem nie Sądu, a organu, z którym to stanowiskiem WSA wprost się nie zgodził wskazując: "Podkreślić należy, że Sąd nie podziela poglądu, że termin 14- dniowy, o jakim mowa w art. 13 ust.1 u.d.i.p., jest jedynie terminem instrukcyjnym. Poglądowi takiemu przeczy sformułowanie "bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku", a także wyraźne zobowiązanie podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej do powiadomienia wnioskodawcy w terminie 14 dni ( "w tym terminie") o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1. Ustawodawca wprowadził powyższe terminy w celu zmobilizowania podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji do podjęcia określonych działań, których brak uprawnia wnioskodawcę do dochodzenia swoich praw na drodze sądowej, poprzez wniesienie skargi na bezczynność organu". Pogląd ten Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela. W niniejszej sprawie skarżący złożył przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 6 października 2024 r. W terminie 14 dni organ nie udostępnił skarżącemu żądanych informacji ani też nie udzielił mu jakiejkolwiek odpowiedzi. Organ udzielił odpowiedzi skarżącemu na jego wniosek w dniu 5 listopada 2024 r. , już po wniesieniu przez skarżącego, w dniu 25 października 2024 r., skargi do sądu. Pismo organu z dnia 5 listopada 2024 r. , skierowane do skarżącego, znajduje się w aktach administracyjnych i wynika z niego, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek i udostępnił skarżącemu informacje publiczne. Konieczne jest podkreślenie, że rozpoznając skargę na bezczynność organu Sąd dokonuje oceny, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez organ rozpoznany oraz czy został rozpoznany w terminach określonych przepisami prawa. Wskazać zatem należy, że organ , choć ostatecznie rozpoznał wniosek skarżącego , uczynił to bez zachowania przywołanych wyżej terminów, przez co pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi. W tej sytuacji organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Przepis art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi, skutkuje uwzględnieniem skargi poprzez stwierdzenie dopuszczenia się bezczynności przez organ ( art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), nie zaś umorzeniem postępowania w kwestii zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego ( punkt 1. sentencji wyroku). Sąd stwierdził jednocześnie (w punkcie 1. sentencji wyroku), że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę , że organ odpowiedział na wniosek skarżącego , a opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała postać kwalifikowaną, bowiem opóźnienie to nie było nadmierne. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania skargi o wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Zdaniem Sądu brak jest konieczności wymierzenia organowi grzywny, bowiem rozpoznał on już w całości wniosek skarżącego. Sąd, uznając za bezzasadne żądanie wymierzenia organowi grzywny , na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałej części (punkt 2. sentencji wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł , uiszczoną tytułem wpisu od skargi ( punkt 3. sentencji wyroku)..