III SAB/Gd 42/20

WyrokWSA w Gdańsku2020-10-01

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jednakże uznał, że nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Po upływie ustawowego terminu, skarżący złożył ponaglenie. Organ przekazał sprawę innemu departamentowi i wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa oraz do uzupełnienia dokumentów. Następnie organ wystąpił o informacje do innych służb i przedłużył termin załatwienia sprawy. Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na konieczność uzupełnienia dokumentów i opóźnienia niezależne od niego. Ostatecznie Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. G. F. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi J. G. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. G. F. kwotę 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący J. G. F. w dniu 11 października 2019 r. złożył do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. W dniu 14 stycznia 2020 r. do Wojewody wpłynęło ponaglenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, które pismem z dnia 22 stycznia 2020 r. zostało przekazane przez Wojewodę Zastępcy Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 13 lutego 2020 r., na skutek wystosowanego przez Wojewodę wezwania z dnia 22 stycznia 2020 r. do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku (doręczonego pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 lutego 2020 r.), skarżący stawił się osobiście w siedzibie organu, okazując oryginał dokumentu podróży oraz składając odciski palców. W tym samym dniu skarżący odebrał pouczenie o wymogu zastosowania trybu określonego w art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 35, dalej jako "ustawa o cudzoziemcach"), pouczenie o treści art. 35 § 1 i 3, art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. oraz pouczenie o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących cudzoziemcowi prawach i ciążących na nim obowiązkach. Pismem z dnia 30 marca 2020 r. Wojewoda zwrócił się - w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji, Komendanta Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zawiadomieniem z dnia 6 kwietnia 2020 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił pełnomocnika skarżącego, że z przyczyn niezależnych od organu, w związku z koniecznością zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, termin do wydania decyzji został przedłużony do dnia 30 lipca 2020 r. Pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. Wojewoda wezwał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma dokumentów potwierdzających posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania wyjaśniając, że do akt sprawy przedłożono dokumenty dotyczące zapewnienia miejsca zamieszkania przez pracodawcę – A S.A., podczas gdy cudzoziemiec ubiega się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w A Spółce z o.o. W dniu 22 czerwca 2020 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: oświadczenia o zapewnieniu miejsca zamieszkania, pełnomocnictwa, odpisu KRS oraz umowy najmu lokali mieszkalnych. W dniu 27 maja 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. G. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącemu od organu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzenie organowi grzywny na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ dopiero w wyniku wniesienia ponaglenia wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania po 3 miesiącach od dnia osobistego stawiennictwa w urzędzie i po 6 miesiącach od dnia złożenia wniosku, przy czym organ w piśmie tym założył, że postępowanie będzie jeszcze trwało ok. 120 dni. Zaistniała więc bezczynność organu, gdyż w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Wystąpiła także przewlekłość postępowania, gdyż podejmowane przez organ czynności procesowe miały charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy. Natomiast biorąc pod uwagę, że przyczyny przewlekłości i bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu, że termin załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, a organ dopuścił się uchybień przyjąć należało, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że w związku ze stwierdzeniem braków w zgromadzonym materiale dowodowym dotyczących dokumentów potwierdzających posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium RP organ wezwał stronę do ich przedstawienia. Akta nie zostały mimo to uzupełnione o dokumenty umożliwiające udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia. Organ wskazał, że wskazanie w piśmie z dnia 6 kwietnia 2020 r. nowego terminu załatwienia sprawy nie oznacza, że organ założył z góry, iż postępowanie będzie trwało jeszcze 160 dni, a jedynie stanowiło określenie ram czasowych, w których powinno nastąpić zakończenie postępowania. Organ - przyznając, że czas załatwienia sprawy uległ wydłużeniu podkreślił, że strona została o tym poinformowana pismem z dnia 6 kwietnia 2020 r., stosownie do art. 36 § 1 k.p.a., zaś czynności były podejmowane niezwłocznie, przy zachowaniu kolejności wpływających wniosków. Wojewoda uzupełnił akta administracyjne o kserokopię decyzji z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr [...] o udzieleniu J. G. F. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 5 sierpnia 2023 r. w celu wykonywania pracy oraz o dowód doręczenia ww. decyzji pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący wymóg ten spełnił. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się stwierdzenia bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 ( art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Z kolei przewlekłość zachodzi wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy ( art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. W związku z powyższym podkreślić należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem, niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazać w tym kontekście należy, że w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek , na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( Dz.U. z 2020, poz. 35) zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Osoby wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4). Procedura uzyskania informacji, o której mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach powoduje wydłużenie postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Przy uwzględnieniu czasu niezbędnego na obieg dokumentów, a nadto przy wystąpieniu przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, czas wydania decyzji może się wydłużyć o 3 miesiące. Z kolei przewlekłość postępowania zachodzi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych. Przewlekłość oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W ocenie Sądu Wojewoda dopuścił się tak rozumianej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że wniosek skarżącego, który wpłynął do organu w dniu 11 października 2019 r. , nie został załatwiony ani w przewidzianym przez prawo terminie, także z uwzględnieniem treści art. 109 ustawy o cudzoziemcach, ani w terminie wskazanym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Oceny tej nie zmienia konieczność uwzględnienia przepisu art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej: "ustawa COVID-19"), uchylonego następnie przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ww. ustawę z dniem 16 maja 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Niezależnie bowiem od ogłoszonego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (z dniem 14 marca 2020 r.), a następnie ogłoszonego od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, organ nie rozpoznał wniosku skarżącego do dnia 13 marca 2020 r., a następnie, po odwołaniu stanu epidemii od dnia 25 maja 2020 r., mimo wskazanego przez siebie, w trybie art. 36 § 1 k.p.a., terminu załatwienia sprawy na dzień 30 lipca 2020 r.- decyzję wydał w dniu 6 sierpnia 2020 r. Z powyższego wynika, że w przedmiotowym postępowaniu zaistniała bezczynność Wojewody. Wojewoda prowadził też postępowanie przewlekle. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Pierwsze czynności w niniejszej sprawie organ podjął dopiero w dniu 22 stycznia 2020 r., czyli po ponad trzech miesiącach od złożenia przez skarżącego wniosku. Mimo że skarżący stawił się po wystosowanym wezwaniu osobiście w dniu 13 lutego 2020 r. i organ mógł podjąć - jednocześnie - kolejne czynności, czyli zwrócić się do odpowiednich organów w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach oraz wezwać skarżącego o przedłożenie dodatkowych dokumentów, organ dopiero po ponad miesiącu - 30 marca 2020 r. - wystosował prośbę o udzielenie informacji w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach, a następnie w dniu 8 czerwca 2020 r., wezwał skarżącego o dodatkowe dokumenty. Tak więc podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzowały się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania. Z tych przyczyn Sąd, uwzględniając fakt, że Wojewoda wydał decyzję w niniejszej sprawie przed wydaniem wyroku , na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania ( punkt 1. sentencji wyroku). Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji takiej kwalifikacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 734/15, CBOSA ). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony, jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest też stanowisko, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych i oczywistych; przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków musi być szczególnie znaczące. Mając na uwadze powyższe dyrektywy wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nie podlega takiej kwalifikacji. Należy mieć na uwadze, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, ogłoszonych na terytorium kraju, nie znajdowały zastosowania przepisy o bezczynności. Przepis art. 15 zzs ust. 10 ustawy COVID-19 powinien być odczytywany w taki sposób, iż w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii organy nie pozostawały bezczynne i za ten okres nie stwierdza się bezczynności, nie wymierza grzywien, ani nie zasądza sum pieniężnych. Ocenie wobec tego podlegają jedynie okresy prowadzenia postępowania przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego i po uchyleniu ww. art. 15zzs ustawy COVID-19., wobec czego stosunkowo nieznaczne przekroczenie terminów na załatwienie sprawy, w sytuacji konieczności uzyskania stanowiska innych organów i dokumentów od skarżącego nie pozwala na stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a, że bezczynność miała charakter rażący. Zdaniem Sądu nie można też uznać, że charakter rażący miało przewlekłe prowadzenie postępowania. Choć organ nie podejmował czynności niezwłocznie i w sposób skoncentrowany , nie można mu zarzucić podejmowania czynności zbędnych czy pozorowanych, a podejmowane czynności zmierzały do załatwienia sprawy. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2. wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Instytucja ta jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia. Zastosowanie omawianej regulacji zasadniczo warunkowane jest celem skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności (przewlekłości) w postępowaniu. Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. należy stosować w sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Takich okoliczność w sprawie nie stwierdzono. W ocenie Sądu zatem w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania dodatkowego środka w postaci wymierzenia organowi grzywny. Nie było też podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. Zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu. W skardze nie powołano się na jakiekolwiek okoliczności uzasadniające przyznanie skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej. Pomimo sformułowania wniosku w tym zakresie skarżący nie wykazał, aby na skutek omówionej bezczynności poniósł obiektywnie jakąkolwiek krzywdę, którą należałoby zrekompensować, jak również nie wyjaśnił ani nie uprawdopodobnił, jakiego to uszczerbku doznał, podczas gdy – jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3271/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Z tych względów żądanie przyznania sumy pieniężnej od organu administracji publicznej należało ocenić jako nieuzasadnione. W konsekwencji skarga w tej części, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku). W punkcie 4. sentencji wyroku Sąd, zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania, obejmujące kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł , koszty zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r., poz. 265) oraz opłatę od pełnomocnictwa. Brak było podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Czynności pełnomocnika skarżącego oraz stopień zawiłości sprawy nie uzasadniały przyznania wynagrodzenia w stawce wyższej niż minimalna, a ponadto w myśl §15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sprawa niniejsza, w myśl przywołanego przepisu, została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym we wskazanym trybie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło