III SAB/Gd 468/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Słupsku do rozpoznania wniosku skarżącej K. B. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Słupsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Słupsku na rzecz skarżącej K. B. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. B. (dalej: "skarżąca"), wnioskiem z dnia 18 września 2024 r., złożonym drogą elektroniczną (e- mail), wystąpiła do Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Słupsku (dalej: "organ"") o udostępnienie w trybie informacji publicznej: 1) informacji o kwalifikacjach zawodowych Dyrektora Generalnego Głównego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego , w tym świadectw pracy i informacji o pełnionych wcześniej stanowiskach kierowniczych, dyplomów ukończenia studiów wyższych oraz dokumentów potwierdzających ukończenie szkoleń lub kursów z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, 2) kompetencji kierowniczych, potwierdzających spełnienie wymogów określonych w art. 53 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, w szczególności w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi i projektami, 3) informacji o udziale w szkoleniach z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, projektami oraz finansami publicznymi, które potwierdzają przygotowanie zawodowe niezbędne do pełnienia funkcji na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej, 4/ procedury naboru na stanowisko Dyrektora Generalnego: (-) czy publikowano informacje o naborze na wolne wyższe stanowisko w służbie cywilnej, (-) jakie kryteria kwalifikacyjne i formalne były wymagane od kandydatów na stanowisko oraz (-) jakie etapy naboru zostały przeprowadzonej w tym testy, rozmowy kwalifikacyjne lub inne metody oceny zastosowane w procesie naboru, 5/ sposobu weryfikacji kompetencji kierowniczych: (-) jakie kryteria oceny zostały zastosowane przy ocenie kompetencji kierowniczych, w tym zarządzania zasobami ludzkimi, projektami oraz finansami publicznymi oraz (-) jakie dokumenty lub dowody przedstawione przez kandydatów zostały uznane za podstawę do oceny ich kompetencji kierowniczych. Informacje zawarte w punktach od 1. do 3. organ zakwalifikował jako informacje publiczne przetworzone (uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie) i w piśmie z dnia 1 października 2024 r., działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), wezwał skarżącą do wykazania w terminie 7 dni, że udostępnienie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w tym, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Organ powiadomił przy tym skarżącą, że wyznaczył nowy termin rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w zakresie żądań zawartych w punktach od 1. do 3. – 18 listopada 2024 r. Pouczył także skarżącą, że w razie nieudzielenia odpowiedzi we wskazanym terminie organ samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego albo odmówi udzielenia żądanych informacji. W piśmie tym organ odniósł się do żądań skarżącej zawartych w punktach 4. i 5. Wskazał, że art. 53a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 409) nie przewiduje procedury naboru na wyższe stanowiska w służbie cywilnej i nabór taki nie był prowadzony na stanowisko Dyrektora Generalnego GIRM. Wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie i bezskutecznego upływu zakreślonego w nim terminu, organ pismem z dnia 7 listopada 2024 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 18 września 2024 r., poprzez podanie adresu zamieszkania lub adresu do korespondencji oraz podpisania wniosku własnoręcznie lub przez zastosowanie certyfikowanego podpisu elektronicznego, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jako podstawę prawną wskazał art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. Skarżąca w dniu 11 grudnia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie skarżącej informacje objęte wnioskiem z dnia 18 września 2024 r. dotyczą osoby pełniącej funkcję publiczną. Wbrew stanowisku organu nie są to informacje związane z życiem prywatnym tej osoby, lecz informacje związane z pełnioną przez nią funkcją. Zatem nie są one objęte ochroną na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Żądanie wykazania przez nią interesu prawnego ogranicza i utrudnia dostęp do informacji publicznej, która winna zostać udostępniona bez zbędnej zwłoki w granicach wnioskowanych, tym bardziej, że dotyczy kwalifikacji i kompetencji osoby zajmującej wysokie stanowisko w służbie cywilnej. Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych w ww. zakresie. Skarżąca podniosła, że udzieliła odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 listopada 2024 r. wskazując, że jej adres do korespondencji jest znany organowi, ponieważ organ przesyłał już skarżącej korespondencję za pośrednictwem placówki pocztowej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o: 1/ rozstrzygnięcie, że żądane informacje są informacjami publicznymi, 2/ zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji w terminie 14 dni, ewentualnie do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni, 3/ stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przypadku, gdy przed rozpatrzeniem skargi organ wyda decyzję o odmowie udzielenia informacji albo udostępni żądane informacje oraz 4/ zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w związku z nieuiszczeniem wpisu sądowego od skargi ewentualnie o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko w kwestii kwalifikacji żądań skarżącej zawartych w punktach od 1. do 3. wniosku jako informacji publicznej przetworzonej, co uzasadniało wezwanie skarżącej do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Zwrócił uwagę, że w dniu 1 października 2024 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na pytania sformułowane w punktach 4. i 5. wniosku. Organ wyjaśnił, że – wbrew twierdzeniu skarżącej – nie dysponował jej adresem, gdyż nie został on przez nią podany w korespondencji e-mail. Wniosek nie został przez skarżącą podpisany. Wezwanie w tym zakresie podyktowane było zamiarem wydania decyzji administracyjnej. Organ wskazał, że zgodnie z pouczeniem z wiadomości e-mail z dnia 7 listopada 2024 r. wniosek skarżącej w zakresie żądania z pkt 1-3 został pozostawiony bez rozpoznania, o czym dodatkowo, mimo braku obowiązku prawnego , poinformowano skarżącą wiadomością e-mail z dnia 23 grudnia 2024 r. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest czynnością materialno- techniczną , która nie wiąże się z wydaniem odrębnego rozstrzygnięcia, jak i koniecznością wykonywania dalszych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. Skarga jest zasadna. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Przepis art. 2 ust.1 u.d.i.p. stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". W myśl art. 3 u.d.i.p.: 1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Zgodnie z art. 5 ust.2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Nie budziło żadnych wątpliwości, że Główny Inspektor Rybołówstwa Morskiego w Słupsku jest organem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Spór w niniejszej sprawie między stronami dotyczył tego, czy organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu skarżącej informacji publicznej, objętej punktami od 1. do 3. wniosku skarżącej z dnia 18 września 2024 r. Organ zakwalifikował te informacje jako informacje publiczne przetworzone i – po bezskutecznym upływie terminu na wskazanie przez skarżącą jej adresu oraz podpisania przez nią wniosku – z uwagi na konieczność wydania, według organu, decyzji odmawiającej udostępnienia informacji – pozostawił wniosek skarżącej w tym zakresie bez rozpoznania. Skarżąca stoi natomiast na stanowisku, że żądane informacje powinny być jej udostępnione , a postępowanie organu jest próbą ograniczenia prawa do informacji publicznej. Informacje, których udostępnienia domagała się skarżąca, to kwalifikacje zawodowe Dyrektora Generalnego Głównego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego, w tym świadectwa pracy oraz informacje o pełnionych wcześniej stanowiskach kierowniczych, dyplomy ukończenia studiów wyższych oraz dokumenty potwierdzające ukończenie szkoleń lub kursów z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi; kompetencje kierownicze, potwierdzające spełnienie wymogów określonych w art. 53 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, w szczególności w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi i projektami; informacje o odbytych szkoleniach z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, projektami oraz finansami publicznymi, które potwierdzają przygotowanie zawodowe niezbędne do pełnienia funkcji na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej. Nie budzi żadnych wątpliwości, że Dyrektor Generalny Głównego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego jest osobą pełniącą funkcje publiczne, a żądane przez skarżącą informacje mają związek z pełnieniem tej funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, o czym stanowi art. 5 ust.2 u.d.i.p.. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, zawartym w piśmie z dnia 1 października 2024 r., skierowanym do skarżącej, że w celu udostępnienia żądanych przez skarżącą informacji na podstawie posiadanych przez organ dokumentów konieczne jest przeprowadzenie szeregu czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych , dotyczących kwalifikacji zawodowych Dyrektora Generalnego w celu przygotowania informacji według kryteriów wskazanych w punktach 1-3 wniosku skarżącej. Wbrew stanowisku organu czynności związane z udostępnieniem żądanej przez skarżącą informacji nie mogą być uznane za działania pracochłonne i ponadstandardowe, wykraczające poza zwykłe zadania organu. Zadanie udostępniania informacji publicznej należy do zwykłych zadań organu, zobowiązanego na mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania takich informacji. Żądanie dotyczyło jednej osoby, a dokumenty dotyczące tej osoby - świadectwa pracy, informacje o pełnionych wcześniej stanowiskach kierowniczych, kompetencjach kierowniczych, dokumenty dotyczące ukończenia studiów wyższych, szkoleń, kursów - powinny być, co do zasady, zgromadzone w aktach personalnych. Ich analiza i opracowanie nie może pociągać za sobą uznania żądanych informacji za informację przetworzoną, która wymaga niestandardowego nakładu pracy, wydatkowania znacznych sił i środków, zaangażowania większej ilości osób z uszczerbkiem dla pracy organu. W ocenie Sądu organ bezpodstawnie uznał żądaną przez skarżącą informację publiczną, zawartą w punktach 1-3 jej wniosku, za informację przetworzoną, co pociągnęło za sobą błędne wezwanie skarżącej do wykazania , dlaczego udzielenie żądanych informacji w zakresie punktów 1-3 wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w tym wykazania, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Dodać należy, że w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mowa jest jedynie o uprawnieniu do uzyskania informacji publicznej przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie zaś także o realnej możliwości wykorzystania uzyskanych danych do poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Błędne zakwalifikowanie żądanej informacji za informację przetworzoną doprowadziło organ do przyjęcia wadliwego stanowiska o konieczności wydania decyzji odmownej, której wydanie poprzedziło z kolei wezwanie skarżącej do podpisania wniosku i podania adresu. W konsekwencji organ pozostawił wniosek skarżącej – z uwagi na brak wskazania adresu i podpisania wniosku – bez rozpatrzenia. Takie działanie tylko pozornie było działaniem prawidłowym, bowiem organ nie powinien wzywać skarżącej do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, a powinien udostępnić żądaną informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż 14 dni od dnia złożenia wniosku ( art. 13 u.d.i.p.). W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu punktów 1-3 wniosku skarżącej z dnia 19 września 2024 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnił skargę na bezczynność organu ( punkt 1. sentencji wyroku ). Sąd na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( punkt 2. sentencji wyroku). Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę , że organ udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek, choć w sposób niepełny, bowiem dotyczący dwóch z pięciu punktów. Wadliwe zastosowanie przepisów u.d.i.p. nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała w niniejszej sprawie postać kwalifikowaną. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku). Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł składa się wpis sądowy od skargi. ----------------------- Nęło za sobą