III SAB/Gd 56/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta [...] w przedmiocie przyznania lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 22 lipca 2018 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. K. zawarła skargę na bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta [...] polegająca na nieustosunkowaniu się do zgłaszanych przez nią ustnych i pisemnych skarg dotyczących braku czynności w zakresie przyznania jej mieszkania komunalnego. W dniu 28 września 2018 r. skarżąca wystąpiła do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W cytowanym przepisie chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Przy czym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że przepis znajduje zastosowanie w szczególności, gdy są podstawy do odrzucenia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 37/13, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 432/16 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi na bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta Gdańska, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego ( art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań o których mowa w dziele V w rozdziale I ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona na akt lub czynność niewymienione w powyższym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. Kwestię ustalenia prawa do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234 ze zm.). Ustawa ta nie przewiduje załatwiania spraw przyznawania uprawnień do lokalu w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie daje podstaw prawnych do załatwienia sprawy przyznania lokalu (zawarcia umowy najmu lokalu) w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Zapewnienie lokali mieszkalnych z mieszkaniowego zasobu gminy należy, zgodnie z tą ustawą, do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 i 2) i gmina realizuje w tym zakresie zadania z zakresu administracji publicznej, jednakże samo zawarcie umowy najmu lokalu, jest załatwiane w formie cywilnoprawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 415/09, z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 799/09, z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 679/07 oraz z dnia 22 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 362/10). Złożona przez P. K. skarga nie podlega zatem kognicji sądu administracyjnego, albowiem kwestia dotycząca przyznania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest sprawą sądowoadministracyjną, leżącą w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Konsekwentnie, skoro sprawa przyznania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to uwzględniając treść art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. – także bezczynność organu polegająca na niepodjęciu działań oczekiwanych przez skarżącą nie podlega właściwości tego sądu. W zaistniałym stanie rzeczy istnieją podstawy do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w konsekwencji można więc mówić o oczywistej bezzasadności skargi, warunkującej odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 247 p.p.s.a., należało odmówić przyznania prawa pomocy, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.