II OZ 37/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wa 121/12 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. W. B. alias L.F. na urzędowym formularzu zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata w sprawie z jego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wa 121/12, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarga jest oczywiście bezzasadna. Stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych. Zdaniem Sądu skarga w niniejszym postępowaniu podlega odrzuceniu bowiem skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego przed wniesieniem skargi skarżący winien był wnieść zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania do Wojewody Mazowieckiego. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie dopełnił tego obowiązku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Podkreślił przy tym, że przy orzekaniu na podstawie ww. przepisu nie badał sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych. Zażaleniem W. B., występując pod imieniem i nazwiskiem L. F., zaskarżył powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może zostać ona uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OZ 35/09, LEX nr 551912; z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 481/10, LEX 621860; z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OZ 577/10, LEX nr 737523). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejsze zażalenie, taka sytuacja nie wystąpiła jednak w okolicznościach niniejszej sprawy. Zauważyć przede wszystkim trzeba, iż podstawę podjęcia zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiła ocena, że skarżący nie wystąpił do organu wyższego stopnia z zażaleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na tym etapie postępowania Sąd I instancji nie mógł badać znajdujących się w aktach sprawy pism skarżącego skierowanych do Wojewody Mazowieckiego, gdyż takie działanie nie mieściło się w ustaleniu oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Dopiero na etapie rozpoznania skargi, które następuje po uznaniu, że spełnia ona wszystkie wymagane elementy formalne, możliwa jest ocena przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy składane przez skarżącego pisma spełniają warunek z art. 52 § 2 p.p.s.a. Z tych też przyczyn, wobec błędnego uznania na etapie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, iż złożona w sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest oczywiście bezzasadna, koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 9 listopada 2012 r. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.