III SAB/Gd 582/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na bezczynność Rady Gminy Tczew w przedmiocie rozpoznania wniosków postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej K. F. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. K. F. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "czynności i bezczynność Rady Gminy Tczew w związku z przebiegiem XVIII Sesji Rady Gminy Tczew z dnia 16 października 2025 r.". W treści bardzo obszernej skargi (237 stron) skarżąca wymieniła w 51 punktach zarzuty dotyczące między innymi: bezczynności wobec wszystkich wniosków i uchwał złożonych przez sołectwo B. przed sesją, odmowy procedowania wniosków formalnych zgłoszonych na sesji przez sołtys K. F., stosowania cenzury, naruszenia praw obywateli przez odmowę dopuszczenia do głosu, nierzetelnego sporządzenie protokołu z sesji, działania wbrew zasadzie legalizmu, działania w złej wierze, naruszenia Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, nadużycia prawa przez prowadzącego sesję, naruszenia zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej, braku uzasadnienia decyzji proceduralnych, naruszenia rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki i obowiązku wysłuchania, naruszenia zasady bezstronności neutralności organu publicznego, naruszenia samorządności, naruszenia istoty mandatu publicznego wypaczenia funkcji organu jako reprezentanta wspólnoty. Powołując się na treść art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako "p.p.s.a.", oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) - dalej jako "u.s.g.", skarżąca wniosła o: 1) Stwierdzenie bezskuteczności (bądź nieważności) czynności Rady Gminy Tczew dokonanych podczas XVIII Sesji Rady w dniu 16 października 2025 r., polegających na odmowie procedowania i nierozpatrzeniu: wniosków pisemnych złożonych przed sesją, wniosków formalnych złożonych podczas sesji, uchwały Zebrania Wiejskiego Sołectwa B. będącej aktem demokracji lokalnej, wniosków mieszkańców o dopuszczenie do głosu, próśb o udzielenie głosu pełnomocnikowi prawnemu, wniosków o uzupełnienie porządku obrad zgodnie z art. 20 ust. 1b u.s.g. Ponieważ działania te - jako czynności z zakresu administracji publicznej - były sprzeczne z Konstytucją, ustawą o samorządzie gminnym, ustawą o dostępie do informacji publicznej, ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Statutem Gminy Tczew; 2) Stwierdzenie bezczynności Rady Gminy Tczew w zakresie rozpatrzenia: - uchwały ZWSB nr 05/2025, - pism sołectwa, - listy mieszkańców oczekujących dopuszczenia do głosu, - wniosków formalnych zgłoszonych na sesji, - wniosku o uzupełnienie porządku obrad, - wystąpień zawierających zarzuty naruszeń prawa lokalnego, i uznanie, że bezczynność ta jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., ponieważ całkowicie uniemożliwiła wykonanie praw obywatelskich i praw sołectwa; 3) Zobowiązanie Rady Gminy Tczew, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., do ponownego, merytorycznego i zgodnego z prawem rozpatrzenia wszystkich wniosków i uchwał złożonych przez Sołectwo B. przed i podczas XVIII Sesji, w tym: - obowiązku przedstawienia ich radnym, - obowiązku przeprowadzenia głosowania nad wnioskiem o zmianę porządku obrad, - obowiązku odczytania uchwały Zebrania Wiejskiego, - obowiązku dopuszczenia mieszkańców do głosu zgodnie z art. 11b u.s.g.; 4) Zobowiązanie Rady Gminy Tczew do sporządzenia protokołu XVIII Sesji od początku, na nowo, zgodnie z rzeczywistym przebiegiem obrad, z uwzględnieniem pełnych i nienaruszonych wypowiedzi skarżącej, wniosków formalnych, zgłoszeń mieszkańców oraz odnotowania wszystkich odmów i zaniechań organu; 5) Nakazanie Radzie Gminy Tczew przeprowadzenia sesji "naprawczej", podczas której: - zostaną rozpatrzone wszystkie wnioski, uchwały i pisma Sołectwa B., - zostanie umożliwione pełne wystąpienie sołtys, - zostanie dopuszczony głos mieszkańców, - zostanie dopuszczony profesjonalny pełnomocnik prawny, - zostaną przeprowadzone głosowania zgodnie z ustawą; 6) Rozpoznanie niniejszej skargi w trybie pilnym, z uwagi na poważny interes publiczny, nieodwracalne skutki społeczne oraz rzeczywiste ryzyko dalszego naruszania praw mieszkańców Sołectwa B., jak również faktyczne skutki społeczno-prawne dla mieszkańców B. i K. zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a.; 7) Doręczenie odpisu prawomocnego orzeczenia Wojewodzie Pomorskiemu, który pełni nadzór nad legalnością działań organów gminy. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że nie sposób zorientować się w tym, czy skarżąca występuje w skardze jako osoba fizyczna, czy też jako przedstawiciel jak sama wskazuje "organu jednostki pomocniczej". W oznaczeniu skarżącej przywołano kilka przymiotów zaś w nagłówku (lewy górny) wskazano "Sołectwo B. Sołtys K. F.". Zgodnie z dominującym stanowiskiem orzecznictwa sołtys nie posiada osobowości prawnej, a więc zdolności sądowej do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Również wskazanie przy oznaczeniu strony skarżącej, iż występuje "w interesie mieszkańców Sołectwa B. oraz własnym" nie poddaje się jednoznacznej ocenie i utrudnia jakąkolwiek kwalifikację prawną. W ocenie organu w realiach sprawy, przy tak sporządzonej skardze nie sposób określić zdolności sądowej, o której mowa w art. 25 p.p.s.a. oraz zdolności procesowej, o której mowa w art. 26 p.p.s.a. Odnosząc się krótko do zarzutów pełnomocnik organu wskazał, że: zarzut 1- brak określenia zaskarżanego aktu lub czynności; zarzut 2 - brak określenia zaskarżanego aktu lub czynności; zarzut 3 - brak po stronie sołtysa mającego oparcie w przepisach prawa lub statucie uprawnienia do składania wniosku o zmianę porządku obrad Rady Gminy; zarzuty 4 do 51 - brak określenia zaskarżanego aktu lub czynności oraz brak kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępnie należy podkreślić, że treść skargi jest sformułowana bardzo nieprecyzyjnie zarówno jeśli chodzi o zarzuty, sposób formułowania żądań, w czyim imieniu strona skarżąca występuje, jak i przedmiotu zaskarżenia. Sąd przyjął jednak, że skarżąca działała w imieniu własnym oraz przedmiotem skargi uczyniła całokształt czynności, składających się na przebieg sesji Rady Gminy Tczew odbytej w dniu 16 października 2025 r. Należy przy tym podkreślić, że nie wskazała, żadnego konkretnego aktu o charakterze władczym podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803 – dalej w skrócie jako "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, wskazuje, że objęte skargą czynności podejmowane podczas rady sesji Rady Gminy Tczew, pozostają poza kognicją sądów administracyjnych, to jest nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w wyżej powołanych przepisach. W szczególności nie stanowią one aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dla uznania określonej prawnej formy działania organu administracji za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa niezbędne jest bowiem, aby charakteryzowała się ona następującymi elementami: - po pierwsze: nie może być decyzją ani postanowieniem wydanym w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaskarżalnymi na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; - po drugie: musi mieć charakter zewnętrzny, tj. musi zostać skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; - po trzecie: musi zostać skierowana do konkretnego, zindywidualizowanego adresata; - po czwarte: musi dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej, a więc obejmować władcze działania organów administracji publicznej, którymi o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie podmiot wykonujący administrację publiczną, a adresat jest tym działaniem związany; - po piąte: musi obejmować uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (zob.: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie VI, WK 2016; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie V, Lexis Nexis 2011). Z pewnością czynności wskazane przez skarżącą, to jest np. odmowa dopuszczenia do głosu, pomijanie wniosków formalnych, brak współpracy na sesji, odbieranie i udzielani głosu podczas sesji przez przewodniczącą, nie stanowią innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podjętych w ramach bądź też poza postępowaniami określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność zaś może zostać wniesiona tylko w tych sprawach, w których sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd zwraca też uwagę, że w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. można skarżyć uchwałę lub zarządzenie, podjęte przez organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Takiego aktu skarżącą jednak nie wskazała. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, jak i wskazane regulacje normatywne należało wniesioną skargę odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wpis sądowy podlegał zwrotowi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji postanowienia.