III SAB/Gd 8/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. zobowiązuje Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów skarżącej z dnia 18 maja 2006 r., w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. przyznaje adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług - tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu poniesionych wydatków. III SAB/Gd 8/08 U z a s a d n i e n i e K. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w przedmiocie rozpoznania złożonych przez nią w dniu 18 maja 2006 r. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Bezczynność organu powstała w związku z niewykonaniem postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 7 grudnia 2007 r. nr [...], w którym orzeczono o uchyleniu postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 5 września 2007 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że do dnia sporządzenia skargi tj. 2 kwietnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] nie wydał orzeczenia w sprawie zarzutów. Wspomniała również o wniesieniu przez siebie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 7 grudnia 2007 r. W kolejnych pismach z dnia 6 czerwca 2008 r. i z dnia 15 września 2008 r. złożyła nadto wniosek o oddalenie pozwu o eksmisję z zajmowanego lokalu, oddalenie nakazu opróżnienia zajmowanego lokalu oraz o wstrzymanie i oddalenie egzekucji. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg toczącego się od stycznia 2006 r. postępowania egzekucyjnego. Wskazał również, że nie doszło jeszcze do zakończenia toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowania w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 7 grudnia 2007 r. Odnosząc się do zarzutu bezczynności organ stwierdził, że jest on całkowicie pozbawiony podstaw. Organ wskazał przy tym na fakt, że akta sprawy - w związku z wniesiona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - znajdują się w tym sądzie. Nadto, wobec zaskarżenia postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z 7 grudnia 2007 r. organ pierwszej instancji pozbawiony jest możliwości jego wykonania, tym bardziej, że jego skutkiem jest konieczność uzupełniania postępowania wyjaśniającego, co bez dokumentów źródłowych jest niemożliwe. Zdaniem organu brak jest, w związku z powyższym, możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego do czasu zwrotu akt sprawy, brak jest również podstaw do wstrzymania wykonania postanowienia z dnia 7 grudnia 2007 r. Organ wskazał nadto, że w związku z licznymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi, w których K. W. jest stroną, dokumenty dotyczące sytuacji prawnej skarżącej wykorzystywane są przez różne organy na skutek czego organ przesyłając skargę i odpowiedź na skargę nie mógł jednocześnie przesłać akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej – p.p.s.a., obejmuje rozpatrywanie skarg na bezczynność organów w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w formie postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że składając skargę skarżąca dopełniła wymogu, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżąca skierowała do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismo z dnia 10 lutego 2008 r., jak również do organu pierwszej instancji pismo z dnia 27 marca 2008 r., w których wskazuje na fakt wydania postanowienia z dnia 7 grudnia 2007 r. i brak jego "wykonania" przez właściwy organ. W ocenie Sądu pisma te zawierały m.in. zażalenie na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...]. Zażalenie to nie zostało rozpatrzone, należy jednak zauważyć, że nie jest warunkiem złożenia skargi skuteczność zażalenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. Brak zatem rozstrzygnięcia zażalenia przez organ wyższego stopnia nie stał na przeszkodzie wniesieniu skargi na bezczynność organu. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługują się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Art. 35 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś z art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Powszechnie przyjęty jest przy tym pogląd, że niezasadne jest wliczanie do wiążącego terminu załatwienia sprawy okresów, za które organ nie ponosi odpowiedzialności. Od daty wydania postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 7 grudnia 2007 r. do chwili wydania wyroku - jak wynika oświadczenia pełnomocnika skarżącej - nie zostało wydane postanowienie w sprawie. W ocenie Sądu podniesione w odpowiedzi na skargę argumenty tłumaczące opieszałość organu nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie można było zwłaszcza uznać za uzasadnione powoływanie się na brak akt sprawy, jako przeszkodę w jej rozpoznaniu. Organ mógł bowiem podjąć działania zmierzające do usunięcia tej przeszkody poprzez m.in.: zwrócenie się do sądu z prośbą o wypożyczenie akt, bądź przejrzenie akt w sądzie, czy też wystąpienie o wydanie kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, czego jednak nie uczynił. Takiego działania organu nie tłumaczy również wniesienie do sądu administracyjnego skargi na kasacyjne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, należy bowiem wskazać, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje, co do zasady, wykonania zaskarżonego aktu ( art. 61 § 1 p.p.s.a.). Wykonanie postanowienia z dnia 7 grudnia 2007 r. nie zostało wstrzymane, tym samym, w wyniku jego wydania organ pierwszej instancji zobligowany był do ponownego rozpatrzenia zarzutów skarżącej z dnia 18 maja 2006 r. w terminie wynikającym z w/w przepisów k.p.a. W końcu, odnosząc się faktu złożenia przez skarżącą wniosków o oddalenie pozwu o eksmisję z zajmowanego lokalu, oddalenie nakazu opróżnienia zajmowanego lokalu oraz o wstrzymanie i oddalenie egzekucji, należy zauważyć, że ich rozpoznanie nie mogło być przedmiotem niniejszego postępowania, jego istota sprowadza się bowiem jedynie do kwestii "ochrony strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie." ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt VI SAB/Wa 12/06, LEX nr 264405). W takim postępowaniu, zgodnie z art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W tym stanie sprawy, uznając skargę za zasadną, Sąd orzekł na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).