III SAB/Gd 8/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-06-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe, której dochody z wojskowej renty rodzinnej i zasiłku pielęgnacyjnego nie pokrywają uzasadnionych wydatków, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przypadku skarżącej, której dochody z renty rodzinnej i zasiłku pielęgnacyjnego nie pokrywały uzasadnionych wydatków związanych z utrzymaniem, należało uznać, że wykazała ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
K. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, jej dochody z wojskowej renty rodzinnej i zasiłku pielęgnacyjnego nie pokrywały miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, czynszem, mediami, lekami i dojazdami.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego [...] w przedmiocie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2008 r. K. W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonych dokumentów wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, źródłem jej utrzymania jest wojskowa renta rodzinna w wysokości 986,72 zł netto miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144 zł miesięcznie, nie posiada jakiegokolwiek majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż jej wydatki z tytułu czynszu (599,90 zł), zużycia energii (99,33 zł), korzystania z telefonu (35,44 zł), telewizji kablowej (63 zł), zakupu środków czystości (100 zł), zakupu leków (300 zł), dojazdów do lekarzy specjalistów (100 zł) wynoszą ogółem 1 297,67 zł miesięcznie, tj. przekraczają uzyskiwane przez nią dochody. Załączone dokumenty źródłowe potwierdzają fakt ponoszenia większości wydatków wskazanych we wniosku. Instytucja prawa pomocy, uregulowana w przepisach art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a. stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z przepisem art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a.. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia stronie faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu oraz aktualną sytuację życiową skarżącej, a w szczególności wysokość oraz źródło jej dochodów, potwierdzoną załączonymi do akt sprawy dokumentami źródłowymi, uznać należało, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło