III SAB/Gd 96/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-01-27
Skład orzekający: Alina Dominiak, Janina Guść, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę znaczące przekroczenie terminu, nawet po uwzględnieniu okresów zawieszenia związanych z pandemią, bezczynność tę uznano za rażące naruszenie prawa. Sąd przyznał skarżącej zadośćuczynienie w formie sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżąca T.P. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, które to postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wieloletnie zwlekanie z wydaniem decyzji. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując na obiektywne okoliczności, takie jak pandemia COVID-19, oraz na podjęte działania mające na celu skrócenie czasu rozpatrywania wniosków. Ostatecznie, decyzją z dnia 27 lipca 2021 r., Wojewoda udzielił skarżącej zezwolenia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdzono, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Przyznano od Wojewody na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 3000 zł. 4. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi T. P. na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącej T. P. sumę pieniężną w wysokości 3000 ( trzy tysiące) złotych, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej T. P. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
T.P. wniosła w dniu 2 grudnia 2020 r. (data wpływu do organu) skargę na bezczynność Wojewody (...) w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 10 kwietnia 2018 r. (data wpływu do organu) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarzucając organowi rażące naruszenie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "k.p.a." skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie organu do wydania w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku rozstrzygnięcia w sprawie,
2. przyznania na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.",
3. zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Skarżąca uzasadniając skargę podniosła, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek jej wniosku, który wpłynął do organu w dniu 10 kwietnia 2018 r. Przez 2,5 roku trwania postępowania skarżąca nie otrzymała żadnego wezwania od organu z informacją o brakach merytorycznych wniosku. Postępowanie powinno trwać maksymalnie dwa miesiące, zatem organ od dnia 11 czerwca 2018 r. pozostaje w stanie bezczynności. Na skutek obstrukcji organu skarżąca nie mogła kontaktować się z rodziną przebywającą na Ukrainie, nie mogła ukończyć kursu na prawo jazdy i podjąć nauki w szkole policealnej. Ponadto postawa organu uniemożliwia jej przekraczanie granic strefy Schengen i nie jest możliwy wyjazd na wypoczynek za granicę. Organ do chwili wniesienia skargi nie wydał decyzji w sprawie, jak również nie zawiadomił skarżącej o przyczynach zwłoki. Stan ten wyczerpuje definicję rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że w dniu 3 lipca 2018 r. zwrócił się o opinie do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach a jednocześnie w tym samym dniu wysłał do skarżącej zawiadomienie o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania administracyjnego do dnia 31 października 2018 r. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 28 grudnia 2020 r. organ przedłużył termin zakończenia postępowania do dnia 16 marca 2021 r.
Organ wyjaśnił ponadto, że decyzją z dnia 27 lipca 2021 r. udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Końcowo organ wskazał, że na czas oczekiwania na załatwienie sprawy miały wpływ obiektywne okoliczności związane z epidemią wirusa SARS-Cov-2 oraz niewielkimi zasobami kadrowymi komórki (...) Urzędu Wojewódzkiego w G., właściwej do spraw związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ przedstawił działania mające na celu skrócenie w przyszłości czasu rozpatrywania wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Poza sporem było, że skarżąca spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem ponaglenia do właściwego organu.
Przedmiotowa skarga podlegała częściowemu uwzględnieniu.
Skarżąca w skardze zarzuciła Wojewodzie (...) bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "k.p.a." , który stanowi, że bezczynność zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.).
Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).
Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 k.p.a., dotyczący terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Jednocześnie przepis art. 35 § 4 k.p.a. stanowi, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a. Przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.) nie określały do dnia 29 stycznia 2022 r. terminu załatwienia sprawy dotyczącej wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Zaznaczyć trzeba, że terminy wydania decyzji przewidziane w art. 157h ust. 2, 157b ust. 3 tej ustawy dotyczą składania wniosku o pobyt czasowy w szczególnych celach, a termin przewidziany w art. 210 ustawy wniosku o zezwolenie na pobyt stały. Zatem w sprawach dotyczących udzielania zezwoleń na pobyt czasowy należy odwołać się w tym zakresie do przepisów k.p.a.
Z analizy akt administracyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ znacznie przekroczył, określony w art. 35 k.p.a., termin do załatwienia sprawy. Skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP w dniu 10 kwietnia 2018 r. Wnioskowi nie nadano biegu aż do dnia 3 lipca 2018 r., kiedy to organ dokonał weryfikacji wniosku i stwierdził, że wniosek nie zawiera braków formalnych, wystąpił - na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - do właściwych służb o przekazanie informacji o skarżącej oraz wskazał przewidywany termin zakończenia postępowania, określając go na 31 października 2018 r
W dniu 12 czerwca 2020 r. skarżąca złożyła oświadczenie o nowym miejscu zamieszkania. Następnie w dniu 22 stycznia 2021 r. skarżąca ponownie złożyła oświadczenia o miejscu zamieszkania a także załącznik nr 1 do wniosku wypełniony przez podmiot powierzający pracę. Kolejno w dniu 11 lutego 2021 r. skarżąca ponownie złożyła załącznik nr 1 do wniosku.
Decyzją z dnia 27 lipca 2021 r., nr (...), Wojewoda (...) udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego wynika, że przedmiotowy wniosek nie został załatwiony przez Wojewodę (...) w przewidzianym przez prawo terminie, nawet przyjmując termin wydłużony - dwumiesięczny (art. 35 § 3 k.p.a.).
W ocenie Sądu nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku oraz jego kompletności po niemal trzech miesiącach od jego wpływu. Dopiero bowiem po tym czasie organ podjął pierwsze czynności, polegające weryfikacji wniosku i wystąpieniu - na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - do właściwych służb o przekazanie informacji o skarżącej. Czynności te nie są czynnościami skomplikowanymi powinny zatem zostać dokonane niezwłocznie po wpłynięciu wniosku.
Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.), zatem dniem wszczęcia postępowania będzie dzień doręczenia organowi pierwszego pisma w sprawie. Ten sam moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a.
Nadto organ bezsprzecznie nie wykonywał również dyspozycji art. 36 k.p.a., tj. nie informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia. Zawiadomienie w tym trybie organ skierował do skarżącej dopiero w dniu 3 lipca 2018 r. Podkreślić przy tym należy, że nie znajdowało żadnego uzasadnienia faktycznego czy prawnego wskazanie w ww. zawiadomieniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 października 2018 r. Przyjmując bowiem, że na dzień 3 lipca 2018 r. organ oczekiwał jedynie na odpowiedź od organów, o których mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach, to nowy termin załatwienia sprawy powinien zostać wyznaczony z uwzględnieniem treści ww. przepisu, z którego wynika, że organy te mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni.
W sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek , na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy, zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula (...) lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Osoby wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4).
Nie sposób przy tym nie dostrzec, że konieczność uzupełniania wniosku o aktualne oświadczenia o miejscu zamieszkania, jak również o aktualny załącznik nr 1 do wniosku, wynikała wyłącznie z nieterminowego prowadzenia postępowania przez organ. Wywiązanie się przez organ z ustawowych terminów załatwienia sprawy pozwoliłoby na rozpatrzenie wniosku bez konieczności wykazania posiadania przez skarżącą innego zapewnionego miejsca zamieszkania, czy też przedkładania załącznika nr 1 wypełnionego przez podmiot powierzający pracę. Takie działanie organu kłóci się z zasadą szybkości postępowania, jak również z zasadą zaufania do organów, określoną w art. 8 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę stwierdzić należy, że usprawiedliwieniem braku terminowego działania organu nie mogą być zasady reżimu sanitarnego związanego z pandemią, warunki kadrowe czy znaczna ilość wniosków do rozpoznania, bez względu na deklarowane przez organ działania podjęte w celu skrócenia na przyszłość czasu rozpatrywania wniosków. Podkreślić trzeba, że to na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Opisywane przez organ okoliczności, jakkolwiek mogące utrudniać zachowanie terminu rozpoznania sprawy, nie stanowią przyczyn opóźnień niezależnych od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., lecz wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19).
W przedmiotowej sprawie Sąd uwzględnił nadto, że w toku postępowania toczącego się przed organem ogłoszono stan zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stan epidemii. Powyższa okoliczność nie była jednak ani pierwotną, ani główną przyczyną pozostawania przez organ w stanie bezczynności w załatwieniu sprawy.
Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa o COVID" – dodanym z dniem 31 marca 2020 r. – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433), obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 14 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., natomiast stan epidemii – wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490) – trwał od 20 marca 2020 r. W art. 15zzs ust. 10 ustawy o COVID wskazano, że w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy nie stosuje się (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postępowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2). W myśl zaś art. 15zzs ust. 11 ustawy o COVID zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przywołany art. 15zzs ustawy o COVID został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r., z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 ww. ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach wymienionych w art. 15zzs ustawy o COVID, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło dnia 16 maja 2020 r.), czyli od dnia 24 maja 2020 r.
Mając na uwadze powyższe nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda (...) pozostawał w sprawie bezczynny w rozumieniu przepisów ustawy, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8 i art. 12 k.p.a.
Zauważyć należy, że choć w dniu wniesienia skargi wniosek skarżącej nie był jeszcze przez organ rozpatrzony, to w dniu 27 lipca 2021 r. organ wydał decyzję po rozpatrzeniu wniosku skarżącej. Tak więc na dzień orzekania przez Sąd organ załatwił już sprawę.
Obecnie sąd administracyjny wyposażony jest, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w uprawnienie do uwzględnienia skargi poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wymieniony przepis przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencję do takiego stwierdzenia wówczas, gdy z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonywania czynności, czyli nie ma potrzeby zobowiązywania organu - na podstawie art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. - do wydania w określonym terminie aktu czy do dokonania czynności.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, wobec czego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził , że Wojewoda (...) dopuścił się bezczynności
(pkt 1. sentencji wyroku).
Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, przekraczający trzy lata (również po pomniejszeniu tego czasu o okres ogłoszonych w kraju stanów zagrożenia epidemicznego i epidemii) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd zauważa przy tym, że stwierdzona bezczynność wynikała z postawy (zaniechań) organu i że do zaistniałej sytuacji nie przyczyniła się skarżąca, która podejmowała terminowo czynności procesowe mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Dodać należy, że skutkiem opieszałości organu w załatwieniu sprawy były podejmowane przez skarżącą liczne środki prawne zmierzające do skłonienia organu do załatwienia sprawy. Ponaglenie z dnia 11 sierpnia 2020 r. zostało przy tym przekazane przez Wojewodę (...) Urzędowi do Spraw Cudzoziemców dopiero w dniu 24 listopada 2020 r., a wyznaczony - w postanowieniu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 28 grudnia 2020 r. uwzględniającym ponaglenie - termin rozpatrzenia wniosku do dnia 16 marca 2021 r. nie został przez organ zachowany. Kolejnym krokiem podjętym przez skarżącą było wniesienie w dniu 2 grudnia 2020 r. rozpoznawanej skargi na bezczynność Wojewody (...), która to skarga nie została przez ten organ przekazana tutejszemu Sądowi, co skutkowało wniesieniem przez skarżącą w dniu 1 czerwca 2021 r. wniosku o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi. Wniosek został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SO/Gd 8/21.
Rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy organ przekracza znacznie i niezaprzeczalnie terminy załatwienia sprawy, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach jest oczywiście pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, a taki właśnie stan rzeczy zaistniał w niniejszej sprawie. Sytuacji, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej oraz na ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2. sentencji wyroku).
Zdaniem Sądu - odnosząc się do żądania skarżącej przyznania jej od organu sumy pieniężnej - przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł jest adekwatne do zaistniałych w sprawie okoliczności i trudności, z jakimi skarżąca, jako cudzoziemiec, musiała się zmagać, nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. W ocenie Sądu przyznana suma pieniężna zrekompensuje skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z długim oczekiwaniem na rozpatrzenie wniosku i z naruszeniem prawa skarżącej do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3000 zł (pkt 3. sentencji wyroku).
Sąd uznał żądanie przyznania skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty wynikającej z art. 154 § 6 p.p.s.a. za zbyt wygórowane. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 18 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r. (M.P. poz. 199) przeciętne wynagrodzenie miesięczne wyniosło w 2020 r. 4 512,41 zł. Oznacza to, że skarżąca domagała się przyznania sumy pieniężnej w wysokości 22.562,05 zł.
W ocenie Sądu konieczność zapłaty przez organ sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł spełni nie tylko funkcję kompensacyjną, ale i prewencyjną.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4. sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło