III SO/Gd 14/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie żądania wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 415/08 w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia I. umorzyć postępowanie w przedmiocie udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 415/08 przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 415/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. J. na opisaną decyzję Wojewody [...] oraz przyznał wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2009 r. (data wpływu do sądu), uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 7 sierpnia 2009 r., J. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 415/08. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SO/Gd 14/09 umorzono postępowanie w przedmiocie udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz zwolniono go od kosztów sądowych. Od powołanego orzeczenia sprzeciw wniósł J. J., podnosząc m.in., iż udzielone przez niego pełnomocnictwo utraciło moc ze względu na prawomocne zakończenie postępowania. Nie obejmuje ono zatem umocowania do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez wnioskodawcę, w myśl cytowanego przepisu powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2009 r. i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez Sąd. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Nie budzi wątpliwości okoliczność, iż na wniosek skarżącego zostało wydane w sprawie o sygn. III SA/Gd 415/08 postanowienie z dnia 12 stycznia 2009 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych [...] o wyznaczenie konkretnego radcy prawnego, któremu następnie wnioskodawca w dniu 5 lutego 2009 r. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie. Uszło uwadze wnioskodawcy, iż przepis art. 39 pkt 1 P.p.s.a. w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Przepis ten jednoznacznie stwierdza, iż pełnomocnictwo ogólne udzielone przez stronę daje pełnomocnikowi prawo do dokonywania wszelkich czynności w postępowaniu, nawet tych, które związane są z postępowaniem nadzwyczajnym, toczącym się w trybie wznowienia postępowania sądowego. W tej sytuacji zgłoszenie przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, z uwagi na wcześniejsze przyznanie stronie prawa pomocy w tym zakresie musi skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania. Złożony w tej kwestii wniosek uznać należało za bezprzedmiotowy (por. postanowienie NSA z dnia 2.08.2007 r., sygn. akt I OZ 575/07; postanowienie NSA z 22.04.2005 r. sygn. akt II OZ 262/05). Podnieść przy tym należy, iż sądy administracyjne przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, albo to prawo przyznają, albo też odmawiają jego przyznania, jednakże bez imiennego wskazywania pełnomocników, co należy już do odpowiednich samorządów zawodowych poszczególnych korporacji. Przechodząc do zawartego we wniosku żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd zauważa, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 415/08 zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy zaś tego postępowania, w ramach którego zostało przyznane. Prawomocne zakończenie tego postępowania powoduje, że przyznane w tym zakresie prawo pomocy wygasa. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wiąże się z możliwością powstania kosztów z nim związanych, co uzasadnia konieczność merytorycznej oceny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz złożone do sprawy o sygn. akt III SA/Gd 220/09 zaświadczenie Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia 5 lutego 2009 r., wskazują, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Obecnie przebywa on w areszcie śledczym, posiadając w depozycie finansowym środki pieniężne w wysokości 442,23 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Ponadto zdeponował na książeczce [...] kwotę 149,58 zł. Podczas osadzenia wnioskodawca nie pracuje. Okoliczności te powodują, iż w ocenie Sądu wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych jakie mogą powstać w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Mając na względzie powyższe, postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji podjęto na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a.