I SA/Gl 1010/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A W. S. Spółka Jawna w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Spółki w niniejszej sprawie z uwagi na nie uiszczenie należnego wpisu sądowego od tejże skargi w kwocie 100 zł. W dniu 11 czerwca 2012 r. (data nadania) wpłynął do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym Spółka zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 19 lipca 2012 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia – w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie kopii dokumentów źródłowych, w szczególności: 1) dokumentów księgowych Spółki, tj. rachunku zysków i strat, bilansu oraz informacji dodatkowej za ostatni rok obrotowy; innych dokumentów za okres ostatnich trzech miesięcy, w tym: deklaracji na potrzebę podatku od towarów i usług; zestawienia przychodów ze sprzedaży, kosztów zakupu; tabeli amortyzacji środków trwałych; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez Spółkę/wspólników, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) nadesłanie kopii deklaracji podatkowych na potrzebę podatku dochodowego od osób fizycznych (za 2011 r.) obu wspólników Spółki; 4) złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach przez Z. L. (drugiego wspólnika Spółki), przy wykorzystaniu urzędowego druku formularza PPF (który załączono do wezwania). W zakreślonym terminie W. S. (jeden ze wspólników skarżącej Spółki) nadesłał pismo procesowe z dnia 27 lipca 2012 r., w którym oświadczył, że Spółka za ostatnie dziesięć lat nie posiada żadnych kont bankowych i nie prowadzi działalności gospodarczej (nie osiąga zysków). Spółka nie prowadzi w związku z tym żadnych operacji bankowych. Nie posiada nadto żadnych lokat ani udziałów w innych przedsięwzięciach. W. S. nadesłał jednocześnie kopie: zeznania o wysokości osiągniętego przez siebie dochodu w 2011 r. (PIT-36) wraz z załącznikiem (PIT/B); deklaracji VAT-7 za okres od marca do czerwca 2012 r.; postanowienia Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 18 stycznia 2012 r., mocą którego zmieniono postanowienie Sądu Okręgowego w C. i ustanowiono dla ubezpieczonego (W. S.) adwokata; formularza PPPr z dnia 11 listopada 2011 r. złożonego już uprzednio w tej sprawie; formularza PPPr z dnia 20 lutego 2012 r. (przedstawionego uprzednio jako załącznik do zażalenia z dnia 20 lutego 2012 r.); formularza PPPr z dnia 10 czerwca 2012 r. W. S. nadesłał także pismo z tej samej daty, adresowane do Z. L. (drugiego wspólnika Spółki), w którym W. S. zwraca się do niego o nadesłanie zeznania podatkowego za 2011 r. oraz o wypełnienie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Nadesłano ponadto kopie postanowienia referendarza sądowego WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2012 r., mocą którego zwolniono W. S. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 351/12. Ponadto, w dniu 3 sierpnia 2012 r. wpłynęła do tut. Sądu kopia pisma W. S. z dnia 17 grudnia 2011 r., w którym zwrócił się on do Z. L., nawiązując do wezwania referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2011r., o przesłanie do Sądu "ksero deklaracji PIT za 2010 r. oraz o wypełnienie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z uwagi na brak kontaktu telefonicznego." Przy piśmie tym dołączono dodatkowo wyciąg z urzędowego formularza PPF (pozycje od 6 do 15), uzupełniony i sygnowany przez Z. L. w dniu 1 sierpnia 2012 r., jak również kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2011 (PIT-11). Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia referendarz wskazał przede wszystkim na fakt, iż skoro stroną niniejszego postępowania w przedmiocie prawa pomocy jest spółka jawna, nieuzasadnionym byłoby przyjęcie, że sytuacja materialna jej wspólników nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy. Dodał, iż pomimo faktu, iż obecne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest już drugim w niniejszej sprawie, wspólnicy nie przedstawili wymaganych dokumentów źródłowych. Przede wszystkim, żaden ze wspólników nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych. Dodatkowo, zamiast deklaracji podatkowej Z. L. (o którą wzywano), nadesłana została informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2011 r. Końcowo referendarz sądowy stwierdził, iż nie stracił z pola widzenia orzeczeń, uwzględniających wnioski W. S. (jako osoby fizycznej) o przyznanie prawa pomocy, które mogą potwierdzać nie najlepszą sytuację majątkową jednego ze wspólników Spółki. Nie jest zatem wykluczone, że wobec wnioskującej Spółki może zapaść korzystne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, jeżeli materiał źródłowy pozwoli na wolną od wątpliwości ocenę wniosku. W złożonym terminowo sprzeciwie Spółka wniosła o uchylenie postanowienia referendarza sądowego jako niezgodnego z art. 78 Konstytucji RP. Dodała, że naruszone zostały w sprawie art. 32 § 1 i 2, art. 45 § 1 i art. 69 Konstytucji RP. Zakwestionowała również prawidłowość doręczenia postanowienia z dnia 28 maja 2012r. o odrzuceniu skargi. Do sprzeciwu załączone zostały kopie: pisma z Kancelarii Adwokackiej z dnia 8 sierpnia 2012 r. do W. S.; sentencji postanowienia o sygn. I SA/Gl 71/12 o ustanowieniu dla W. S. adwokata; wyciągów z rachunku bankowego W. S. za lipiec 2012 r. (z saldem 1.715,86 zł) i za czerwiec 2012 r. (z saldem 1.375,94 zł); postanowień sądu powszechnego (Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) z dnia 12 lipca 2012 r. oraz z dnia 10 sierpnia 2012 r. o ustanowieniu dla ubezpieczonego W. S. adwokata; zarządzenia ORA w Częstochowie z dnia 3 lipca 2012 r. o wyznaczeniu dla W. S. pełnomocnika z urzędu (w sprawie o podleganie ubezpieczeniom społecznym); wyciągu z urzędowego formularza PPF (pozycje od 6 do 15), uzupełnionego i sygnowanego przez Z. L. w dniu 1 sierpnia 2012r.; pismo W. S. do Prokuratury Apelacyjnej w K. z dnia 1 października 2011 r.; wyciągu z aktu oskarżenia; postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 14 lutego 2008 r. o nie uwzględnieniu zażalenia W. S. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa (dot. wyłudzenia paliw płynnych na szkodę B S.C. Z. L., W. S. w C.); zażalenia na postanowienie Prokuratury Okręgowej w C. o odmowie wszczęcia śledztwa. Nadto dołączono kopie dokumentów, związanych z doręczeniami przesyłek w sprawach o sygn. I SA/Gl 71/12, I SA/Gl 351/12, III SA/Gl 2089/11 oraz niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając zatem na nowo (po utracie mocy postanowienia referendarza sądowego) wniosek skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2012 r. odmówiono już uprzednio skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Orzeczenie to stało się prawomocne, a to z uwagi na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 238/12, którym Sąd ten oddalił zażalenie strony skarżącej na wskazane postanowienie sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny – co wymaga szczególnego podkreślenia – uznał, że skoro Spółka nie przedstawiła danych dotyczących sytuacji majątkowej drugiego jej wspólnika (Z. L.), niemożliwym było pozytywne rozpoznanie jej wniosku. Pomimo tego, iż z akt sprawy wynika, że W. S. wystąpił do tego wspólnika o kopię deklaracji oraz o wypełnienie stosownego oświadczenia (wyciąg z urzędowego formularza PPF), w ocenie NSA jego tłumaczenie o sporadycznym kontakcie bądź jego braku nie brzmi przekonująco. Przeczy temu bowiem chociażby fakt, iż w dniu 30 lipca 2011 r. obaj wspólnicy podpisali aneks do umowy spółki jawnej. Rozpoznając obecnie wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy, Sąd stoi na stanowisku (prezentowanym już zresztą w poprzednich postanowieniach dotyczących przyznania stronie w niniejszej sprawie prawa pomocy), iż w sytuacji, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.), należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, wziąć również pod uwagę sytuację majątkową samych wspólników. Zgodnie bowiem z treścią ostatnio wskazanego przepisu, każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Należy zaznaczyć, iż w niniejszym postępowaniu, w dalszym ciągu nie jest jasna sytuacja majątkowa drugiego wspólnika skarżącej Spółki, tj. Z. L.. W aktach sprawy znajduje się co prawda wyciąg z urzędowego formularza PPF, obejmujący oświadczenie tego wspólnika o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (nadesłany po raz kolejny w ramach sprzeciwu), brak jest jednak zarówno jego deklaracji podatkowej na potrzebę podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. (o którą wzywano), jak również wyciągów z jego rachunków bankowych, o które również wzywano (wyciągi takie, dotyczące jednego rachunku, za czerwiec i lipiec 2012 r. nadesłane przy sprzeciwie, dotyczą bowiem tylko W. S.). Brak wskazanej wyżej dokumentacji nie pozwala na rozwianie rodzących się w niniejszej sprawie wątpliwości co do sytuacji majątkowej drugiego ze wspólników Spółki, co w ocenie Sądu uniemożliwia korzystne dla skarżącej rozpoznanie wniosku. Zauważyć jednocześnie wypada, iż przyznanie W. S. – jednemu ze wspólników Spółki – prawa pomocy w innych postępowaniach (i to zarówno przed sądem administracyjnym jak i przed sądami powszechnymi – vide: załączone do sprzeciwu kopie postanowień Sądu Apelacyjnego w K. Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych), nie może samo w sobie stanowić argumentu za przyznaniem Spółce takiego dobrodziejstwa procesowego w niniejszej sprawie. Sąd orzekający rozstrzyga bowiem, po pierwsze, na podstawie akt danej sprawy (nie zaś na podstawie akt sprawy podobnej, w oparciu o stanowisko wyrażone przez inny skład orzekający). Po drugie zaś, stroną postępowania w sprawach, w których zapadło korzystne dla niej rozstrzygnięcie, była nie Spółka jawna, lecz W. S. jako osoba fizyczna. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.