I SA/Gl 1019/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-10-16

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli jej dochód pozwala na bieżące opłacanie wydatków stałych i nadzwyczajnych, a dalsze uiszczenie kwoty 50 zł tytułem wpisu sądowego nie spowoduje uszczerbku jej koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych przekraczających 50 zł, ponieważ jej dochód pozwala na bieżące regulowanie wydatków stałych i nadzwyczajnych, a dalsze uiszczenie kwoty 50 zł tytułem wpisu sądowego nie spowoduje uszczerbku jej koniecznego utrzymania. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że nie zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku w całości.
Stan faktyczny
Skarżąca H. N. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Wskazała, że jej miesięczny dochód jest zmienny i stanowi pomoc ze strony Rządu USA. Podkreśliła, że ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi i toczą się przed sądem trzy inne postępowania, w których została zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych. Skarżąca jest osobą samotną, współwłaścicielem nieruchomości wymagających remontów i przygotowania do sezonu grzewczego. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach zostały uwzględnione częściowo, zwalniając ją od opłat przekraczających 50 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 (słownie: pięćdziesiąt) złotych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 (słownie: pięćdziesiąt) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, H. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o "zwolnienie z kosztów wpisu" (patrz pismo z dnia 19 września 2012 r.). W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku oświadczyła, że jej miesięczny dochód kształtuje się w zależności od kursu dolara amerykańskiego "i jest środkiem pomocowym ze strony Rządu USA". Podkreśliła dalej, że od wielu lat ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi na tle opodatkowania świadczenia, które otrzymuje. Zaznaczyła, że obecnie przed tutejszym Sądem toczą się trzy inne postępowania, w których została zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych po 100 zł w każdej ze spraw (sygn. akt: I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12 i I SA/Gl 1008/12). Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną i jest współwłaścicielem działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni około 51 m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Skarżąca dodała, że zajmowany przez nią dom wymaga kosztownych remontów, oraz że musi przygotować się do sezonu grzewczego, w tym nabyć opał. Należy w tym miejscu odnotować, że postanowieniami z dnia 4 października 2012 r. w sprawach, których sygnatury wyżej wskazano, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. W toku tamtych postępowań zgromadzono materiał źródłowy, na podstawie którego ustalono, że dochód skarżącej wynosi 556,04 USD, oraz że dochód ten pozwala skarżącej na bieżące opłacanie wszystkich wydatków stałych, a także o charakterze bardziej sporadycznym, nadzwyczajnym, jak koszty okazjonalnego leczenia. Referendarz zauważył, że "te ostatnie wydatki nierzadko przekraczają przy tym wysokość wpisu od skargi w sprawie, skądinąd najniższą spośród przewidzianych w postępowaniu sądowoadministracyjnym." Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącej, posiłkując się przede wszystkim ustaleniami dokonanymi w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12 i I SA/Gl 1008/12, stwierdzić trzeba, że w przypadku H. N. nie zachodzą okoliczności, które pozwoliłyby na uwzględnienie jej żądania w całości. W ślad za rozstrzygnięciami przyjętymi w ww. sprawach należy odnotować, że skarżąca uzyskuje stały dochód, który pozwala jej na bieżące regulowanie stałych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Ustalając wysokość kosztów sądowych w tej sprawie wzięto pod uwagę, że na obecnym etapie postępowań sądowych zainicjowanych przez skarżącą w tutejszym Sądzie będzie ona zobowiązana - w przypadku uprawomocnienia się postanowień z dnia 4 października 2012 r. – do uiszczenia kwoty 150 zł tytułem wpisów sądowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek, dalsze uiszczenie kwoty 50 zł tytułem wpisu sądowego w tej konkretnej sprawie, nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącej. Należy nadto podkreślić, że orzeczenie o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych jest rozstrzygnięciem, które zabezpiecza prawo do sądu strony skarżącej, a jednocześnie nie skutkuje przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 588/06, LEX nr 191863). W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 245 § 3 i § 4 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło