I SA/Gl 1023/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku zwrócił uwagę na swoje liczne choroby, które wymagają leczenia w kilkunastu poradniach specjalistycznych. Stwierdził, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymuje się jedynie z renty w wysokości 1700 zł. We wniosku nie wskazano żadnego wartościowego majątku. Pismem doręczonym w dniu 4 listopada 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedstawienie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący korzysta z lokalu wskazanego jako jego adres zamieszkania, wskazanie przyczyn, dla których we wniosku pominięto należące do skarżącego budynki, wspomniane np. w uzasadnieniu postanowienia Sądu z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 1581/04, nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego (zaświadczeń, orzeczenia lekarza orzecznika, decyzji ZUS itp.) oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp., a także przedstawienie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Skarżący odpowiedział na to wezwanie niezrozumiałym pismem, z którego jednak wynikało, że się wezwania pozbył i nie zamierza go wykonywać. Do pisma załączył tabletki określone przez niego jako cukierki, które zostały przez Sąd przekazane Policji, nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów źródłowych. Skarżący składał już wcześniej w innych postępowaniach przed Sądem wnioski o przyznanie prawa pomocy, które były zarówno oddalane – postanowieniami Sądu z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 1581/04 i I SA/Gl 1582/04, jak i uwzględniane – postanowieniami referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1555/13 i II SA/Gl 1556/13, którymi wnioskodawcę zwolniono od wpisu od skargi, mimo iż nie wykonał on wezwań do uzupełnienia danych zawartych we wnioskach. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaka powinna się ona wykazać, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżący w ogóle takiego wezwania nie wykonał, nie nadsyłając żadnego z wymienionych w nim dokumentów i nie składając oświadczeń mogących wyjaśnić wskazane w nim kwestię. Zdaniem rozpoznającego wniosek dotychczasowy przebieg postępowania nie pozwala przy tym podtrzymać oceny wyrażonej w powołanych wyżej postanowieniach z dnia 14 grudnia 2013 r., że uniemożliwiły mu to schorzenia, na które cierpi. Skarżący nie jest przecież ubezwłasnowolniony, składa w postępowaniu pisma, formułuje wnioski, reaguje na wezwania, m.in. wypełnił w terminie urzędowy formularz PPF, toteż brak dostatecznych podstaw, by przyjmować, że nie jest on również w stanie choćby częściowo uczynić zadość kolejnemu wezwaniu referendarza sądowego. Jest tak tym bardziej dlatego, że w świetle ustaleń poczynionych w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1581/04 i I SA/Gl 1582/04 zamieszkiwał on z żoną. Stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Oznacza ono więc w istocie, że złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie jego niewykonanie nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. W niniejszej sprawie jest to zaś niezbędne, ponieważ oświadczenia składane przez skarżącego różnią się od ustaleń poczynionych w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1581/04 i I SA/Gl 1582/04, zgodnie z którymi był on właścicielem dwóch budynków, mieszkalnego i gospodarczego, i – jak już była o tym mowa – pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dysponującą swoim dochodem. Wszelkie te wątpliwości należy dokładnie wyjaśnić także z tego powodu, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych jest stosunkowo niewielka, najmniejsza spośród znanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych uniemożliwia ustalenia sytuacji skarżącego w jakimkolwiek aspekcie. Nie można wszak stwierdzić, z kim tworzy on gospodarstwo domowe, jakie są dochody i wydatki tego gospodarstwa, w tym na leczenie, a także jaki jest stan jego majątkiem nieruchomego. Niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.