I SA/Gl 1029/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-03-12

Skład orzekający: Monika Krywow-Milczarek, Paweł Kornacki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego określające Poczcie Polskiej S.A. wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności zajętej na rzecz zobowiązanego, pomimo podnoszonych przez Pocztę Polską zarzutów dotyczących wadliwości zajęcia wierzytelności z tytułu zagranicznych przekazów pocztowych oraz błędnego adresu zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności pieniężnej jest skuteczne z chwilą doręczenia zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności. Podkreślono, że Poczta Polska, jako operator pocztowy, uznała zajęcie i zobowiązała się do jego realizacji, a następnie nie przekazała zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo wielokrotnych ponagleń i informacji o zmianie wysokości zajęcia. Sąd stwierdził, że rozległa struktura organizacyjna Poczty Polskiej oraz potencjalna niezgodność adresów nie stanowią prawnych przeszkód do skutecznego zajęcia i przekazania środków organowi egzekucyjnemu, zwłaszcza gdy zobowiązany jest identyfikowany nie tylko adresem, ale również innymi danymi osobowymi. W związku z tym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego. W marcu 2020 r. zajął wierzytelności przysługujące zobowiązanemu od Poczty Polskiej S.A. z tytułu renty zagranicznej. Poczta Polska potwierdziła zajęcie i zobowiązała się do jego realizacji, jednak nie przekazała zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu. Po ponagleniach i zmianach wysokości zajęcia, organ egzekucyjny postanowieniem z maja 2025 r. określił Poczcie Polskiej S.A. wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Poczta Polska wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwość zajęcia wierzytelności z zagranicznych przekazów pocztowych oraz błędny adres zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 czerwca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.269.2025 UNP: 2401-25-165514 w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę. Postanowieniem z 26 czerwca 2025 r., nr 2401-IEE.7192.269.2025 UNP: 2401-25-165514, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia Poczty Polskiej S.A. w W. (dalej jako dłużnik, Poczta Polska), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) (dalej jako k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132, dalej jako u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej jako organ egzekucyjny) z 7 maja 2025 r. nr [...] o określeniu dłużnikowi zajętej wierzytelności - Poczcie Polskiej wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności należnej A. F. (dalej jako zobowiązany) w wysokości 10.765,79 zł, zajętej zawiadomieniem organu egzekucyjnego z 9 marca 2020 roku nr [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego ([...], [...] Z.) w celu przymusowej realizacji zaległości należnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z., Prezydentowi Miasta B. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.. Prowadząc egzekucję administracyjną, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 9 marca 2020 roku nr [...] zajął u dłużnika zajętej wierzytelności - wierzytelności przysługujące A. F. ([...], [...] Z.) z tytułu renty zagranicznej. Poczta Polska potwierdziła odbiór zajęcia 18 marca 2020 r., a zobowiązany 11 marca 2020 r. (potwierdzenia odbioru w aktach sprawy). W odpowiedzi na zajęcie, pismem z 23 marca 2020 r. Poczta Polska poinformowała organ egzekucyjny o przyjęciu do realizacji zajęcia z 9 marca 2020 r. i przekazania Naczelnikowi Urzędu Pocztowego Z.1 w obszarze doręczeń, którego znajduje się punkt adresowy zobowiązanego. Ze względu na brak realizacji zajęcia, pismem z 5 czerwca 2020 r., doręczonym 10 czerwca 2020 r. organ egzekucyjny ponaglił dłużnika zajętej wierzytelności odnośnie realizacji zajęcia nr [...]. W odpowiedzi na ponaglenie, pismem z 17 czerwca 2020 r. Poczta Polska poinformowała organ egzekucyjny, że zgodnie z poprzednią informacją zajęcie przyjęto i przekazano do realizacji Naczelnikowi Urzędu Pocztowego Z. 1, który odpowiada za obszar doręczeń objęty adresem zobowiązanego A. F. ([...], [...] Z.). W związku z powyższym będzie ono realizowane, natomiast brak przekazania kwoty wierzytelności świadczy o tym, że w okresie od otrzymania zajęcia przekaz adresowany do A. F.( [...], [...] Z.), nie nadszedł. Pismem z 8 lutego 2023 r. organ egzekucyjny poinformował dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia dokonanego zawiadomieniem z 9 marca 2020 r. Zawiadomienie doręczono Naczelnikowi Urzędu Pocztowego Z. 1, 8 lutego 2023 roku (potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Poczta Polska poinformowała organ egzekucyjny w piśmie z 14 lutego 2023 r. o przekazaniu do placówki terenowej, odpowiedzialnej za realizację zajęcia, zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia. Ponownie, pismem z 11 kwietnia 2025 r. organ egzekucyjny poinformował dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia z 9 marca 2020 r. Dłużnik zajętej wierzytelności ponownie poinformował organ egzekucyjny o przekazaniu tej informacji Naczelnikowi, Urzędu Pocztowego Z. 1, w celu uwzględnienia zmian przy realizacji zajęcia wierzytelności z tytułu renty zagranicznej. Ze względu na brak realizacji zajęcia z 9 marca 2020 r. organ egzekucyjny postanowieniem z 7 maja 2025 roku nr [...] określił dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności należnej A. F. w wysokości 10.765,79 zł, zajętej zawiadomieniem z 9 marca 2020 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Poczta Polska wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. Pełnomocnik Poczty Polskiej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych, co do skutecznego zajęcia przez organ egzekucyjny wierzytelności opisanych w postanowieniu z 7 maja 2025 roku, który to błąd skutkował naruszeniem przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. i wydaniem zaskarżonego postanowienia, podczas gdy jego wydanie nie było uzasadnione, ponieważ wierzytelności nie zostały skutecznie zajęte, gdyż były kierowane pod inny adres niż to wskazano w zawiadomieniu o zajęciu. Pełnomocnik dłużnika zajętej wierzytelności wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do zażalenia, a to pisma z 14 lutego 2023 roku i z 23 kwietnia 2025 r. na okoliczność tego, że Poczta Polska podjęła działania mające na celu zajęcie wierzytelności zgodnie z dyspozycją organu. Uzasadniając zażalenie, pełnomocnik stwierdził, że Poczta Polska nie kwestionuje skierowania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu wierzytelności A. F., co więcej podjęła działania w tym zakresie i skierowała korespondencję wewnętrzną do Urzędu Pocztowego w Z., nakazując zajęcie środków pochodzących z przekazów pocztowych kierowanych do zobowiązanego A. F. [...] [...] Z.. Wskazano, że przekazy pocztowe, które obejmowały kwoty opisane w zaskarżonym postanowieniu zostały skierowane na adres A. F. w Z., [...], czyli inny niż wskazany w zawiadomieniu o zajęciu z 9 marca 2020 roku. Dlatego Skarżąca nie mogła "wyłapać" przekazów pocztowych opisanych w inny, odmienny sposób (innym adresem) niż w zawiadomieniu o zajęciu jw. i przekazać należnych organowi egzekucyjnemu środków. Przy tak ogromnych rozmiarach działalności Poczty Polskiej jest praktycznie niemożliwe rozważanie, czy dana osoba o zbieżnym imieniu i nazwisku, ale pod innym adresem, jest dłużnikiem, co do którego istnieje obowiązek realizacji przekazania zajętych środków. Pełnomocnik podkreślił, że rolą organu, który dysponuje wiedzą w zakresie danych adresowych poszczególnych obywateli jest wskazanie Skarżącej jako potencjalnemu dłużnikowi, dłużników organu wszelkich danych (w tym alternatywnych danych adresowych) osób uprawnionych z tytułu zajętych wierzytelności. Odnosząc się z kolei do danych wskazanych przez zobowiązanego Skarżącej w deklaracjach PIT-11 jako płatnikowi zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, pełnomocnik Poczty Polskiej stwierdził, że oświadczenie takie jest kierowane bezpośrednio do adresata renty zagranicznej z jednostki Skarżącej właściwej do obsługi obrotu zagranicznego przekazów (obecnie Biura Centrum Obsługi Finansowej, Wydziału Rozliczeń i Usług, Działu Rozliczeń Obrotu Zagranicznego i Przekazów w B.). Pełnomocnik ponownie podkreślił rozległość struktury organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. i fakt, że składanie oświadczeń odbywa się z wyłączeniem placówki pocztowej, do której trafiło zawiadomienie o zajęciu. Dlatego nie sposób spowodować, że przy realizacji usługi przekazu pocztowego Skarżąca ustalała, że osoba objęta zajęciem to ta sama, która złożyła oświadczenie dla potrzeb rozliczeń w/w świadczenia. Taka działalność skutkowałaby paraliżem urzędów pocztowych, które przy realizacji każdego przekazu pocztowego musiałyby weryfikować w centrali Poczty Polskiej S.A., czy na pewno dany przekaz pocztowy (kierowany nawet pod inny adres niż wskazany w pismach dotyczących zajęcia wierzytelności), nie powinien być zajęty. Dlatego przepis w oparciu, o który wydano zaskarżone postanowienie (art. 71a § 9 ustawy egzekucyjnej) nie mógł mieć zastosowania, ponieważ stan sprawy wskazuje, że nie istnieje "nieprzekazana kwota" wskutek niewłaściwego zajęcia wierzytelności przez organ. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy, w celu realizacji należności objętych tytułami wykonawczymi. Realizacja następuje wskutek zastosowanych i ustawowo dostępnych środków egzekucyjnych, których wykonanie - w przypadku uznania zajęcia - przez dłużnika zajętej wierzytelności gwarantuje szybkie zakończenie egzekucji administracyjnej i zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Dłużnik zajętej wierzytelności ma określone obowiązki, które wynikają z zajęcia i które uregulowano w ustawie egzekucyjnej, z uwzględnieniem uchylania się od ich wypełnienia i włącznie z przymusowym obowiązkiem ich realizacji, od których bezpodstawnie się uchylał(-la) w całości lub części. Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72- 85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszcza. Przypomniano, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, także odwołano się do art. 89 § 1-3 u.p.e.a. Organ odwoławczy zaznaczył, że w egzekucji z kwot będących przedmiotem krajowych przekazów pocztowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Za wierzyciela zajętej wierzytelności uważa się w tym przypadku adresata przekazu, a za dłużnika zajętej wierzytelności - placówkę pocztową w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, która obowiązana jest wypłacić kwotę przekazu adresatowi. Jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b. Oznacza to, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Wyraźnie wskazano dwie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, które jest podstawą do wystawienia przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności tytułu wykonawczego, tj. przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności oraz stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej 4/9 wierzytelności albo części wierzytelności. Postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 ustawy egzekucyjnej stanowi zatem konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Okoliczność, że zajęta wierzytelność została uznana i jest wymagalna może wynikać wprost z pisemnego oświadczenia uprawnionego do reprezentacji przedstawiciela dłużnika zajętej wierzytelności albo zostać ustalona wtoku kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, do której przeprowadzenia u dłużników zajętej wierzytelności organy egzekucyjne uprawnione są na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a. Przy czym, jeżeli cel, dla którego przeprowadzenie kontroli zostało przewidziane, zostaje zrealizowany bez konieczności jej przeprowadzenia, to można uznać, że nieprzeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 71a § 1 ustawy egzekucyjnej w administracji nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 71a § 9 tej ustawy. W orzecznictwie wskazuje się, że użyty w treści art. 71a § 9 ustawy egzekucyjnej zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności, mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela, np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny. Inne okoliczności natury faktycznej (trudna sytuacja finansowa, zmiany bądź trudności organizacyjne, czy też własne przekonanie co do zajętej wierzytelności) nie mogą być podstawą do nieprzekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź ich uiszczenia zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia (m.in. wierzytelności) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do O prowadzenia egzekucji (art. 67a § 1 ustawy egzekucyjnej). Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności. Analizując sprawę, Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określając nieprzekazaną kwotę wierzytelności. Zdaniem Dyrektora, nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja pełnomocnika dłużnika zajętej wierzytelności, który stwierdził że niewłaściwie organ egzekucyjny zajął wierzytelności z tytułu renty zagranicznej, które to świadczenie należne jest zobowiązanemu, ale zamieszkałemu (według danych przekazu) w Z., [...], a nie w podanym przez organ egzekucyjny tj. w Z., [...]. Dyrektor wskazał, że zawiadomienie o zajęciu z 9 marca 2020 r. zostało prawidłowo doręczone zobowiązanemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności. Poczta Polska od momentu zajęcia i uznania wierzytelności, czego sama nie kwestionowała w zażaleniu, miała obowiązek przekazywania wierzytelności do organu egzekucyjnego, a nie do rąk świadczeniobiorcy renty zagranicznej. Co więcej dłużnik zajętej wierzytelności jest odpowiedzialny za realizację zawiadomienia o zajęciu i jego prawidłowego wykonania. Nie było żadnych informacji ze strony Poczty Polskiej o zmianie danych bądź innych danych adresowych zobowiązanego, które uniemożliwiły wykonanie obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności. Natomiast z baz danych dostępnych organowi egzekucyjnemu z urzędu, wynika, że bez zgody organu egzekucyjnego i po zajęciu Poczta Polska realizowała wierzytelności do rąk zobowiązanego, pomijając ustawowy obowiązek ich przekazania organowi egzekucyjnemu od 18 marca 2020 roku. Nie można przyjąć za przeszkodę prawną, która jako jedyna zwalnia dłużnika zajętej wierzytelności z przekazywania wynikających z zawiadomienia o zajęciu kwot, rozległej struktury przedsiębiorstwa Poczta Polska i wykluczających się (skutkujących paraliżem jednostek pocztowych) sprawdzań każdego z przychodzących przekazów. Struktura organizacyjna każdego podmiotu, czy przedsiębiorstwa powinna być tak zorganizowana, żeby zabezpieczyć prawidłowe wykonywanie ustawowych obowiązków. W ocenie Dyrektora, argument pełnomocnika o sprawdzaniu każdego przekazu i paraliżu terenowej placówki urzędu pocztowego nie jest do zaakceptowania i uznania, że dłużnik zajętej wierzytelności pominął organ egzekucyjny, bez wyjaśnienia na swoim poziomie (obowiązek dłużnika zajętej wierzytelności), czy przekaz renty zagranicznej należny jest zobowiązanemu. A. F., jak słusznie zauważył organ egzekucyjny, jest identyfikowany nie tylko ze względu na adres miejsca zamieszkania, ale innych cech indywidualnych (PESEL, NIP), które w sposób jednoznaczny identyfikują dany podmiot (osobę). Natomiast ten rodzaj przelewu (wierzytelności), która objęta była zajęciem z 9 marca 2020 roku nie stanowił, co podniósł pełnomocnik w zażaleniu z 19 maja 2025 roku, każdego innego przelewu, ale wierzytelności przynależnej organowi egzekucyjnemu i z pewnością każda terenowa placówka urzędu pocztowego (w tym wypadku Urząd Pocztowy Z. 1) jest również zorganizowana w taki sposób, aby odróżniać wierzytelności zajęte od innych przekazów i wykonywać obowiązek (zajęcie), które uznała. Jest to wyłącznie kwestia organizacji nałożonych obowiązków na poszczególne podmioty, w tym świadczące usługi dostarczania przesyłek i przekazów. Tym bardziej, że strukturalnie Poczta Polska S.A. Region Sieci w K. przekazywała od momentu zajęcia wierzytelności wszystkie informacje i dokumenty do placówki terenowej odpowiedzialnej wprost za realizację przekazu zobowiązanemu w obszarze swoich doręczeń (pisma z: 23 marca 2020 roku, 17 czerwca 2020 roku, z 14 lutego 2023 roku). Natomiast zarówno Poczta Polska jako płatnik zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w deklaracjach PIT-11 składanych dla potrzeb tego świadczenia zobowiązanego wykazywała adres w Z., [...], który był aktualnym adresem miejsca zamieszkania zobowiązanego i w tym też miejscu organ egzekucyjny w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej spisywał z zoowiązanym protokoły o stanie majątkowym (7 grudnia 2023 roku, 23 lutego 2023 roku, 18 sierpnia 2022 roku). Z tych względów nie było żadnych względów natury prawnej, żeby uchylić się od przekazywania organowi egzekucyjnemu uznanej należnej kwoty wierzytelności zobowiązanego, objętej zawiadomieniem z 9 marca 2020 r., aktualizowanej przez organ egzekucyjny. Dłużnik zajętej wierzytelności wbrew ustawowemu obowiązkowi przekazywał zobowiązanemu kwoty wynikające z przekazów zagranicznego świadczenia, podczas gdy miał do wykonania od 18 marca 2020 roku zajęcie względem organu egzekucyjnego, a nie względem zobowiązanego. W skardze na powyższe postanowienie Poczta Polska zarzuciła naruszenie: - art. 89 §1 w zw. z art. 92 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prawnie dopuszczalne jest zajęcie wierzytelności pochodzącej z zagranicznego przekazu pocztowego co skutkowało wystosowaniem w niniejszej sprawie zajęcia wierzytelności wobec Skarżącej, które to naruszenie miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, albowiem ostatecznie skutkowało wydaniem skarżonego Postanowienia; - art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie podczas gdy niezasadne było zastosowanie tego przepisu z uwagi na fakt, że nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności, które to naruszenie miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, albowiem ostatecznie skutkowało wydaniem skarżonego Postanowienia. Wniesiono zatem o uchylenie zaskarżonych postanowień i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, samo wprowadzenie do porządku prawnego art. 92 u.p.e.a., prowadzi do wniosku (a contrario), że świadczenie polegające na doręczeniu adresatowi kwoty określonej w przekazie co do zasady nie jest przez ustawodawcę traktowane jako przedmiot innej wierzytelności pieniężnej w rozumieniu art. 89 ś 1 i nast. ww. ustawy. Wyjątkiem w tym zakresie jest właśnie krajowy przekaz pocztowy. W niniejszej sprawie przedmiotem zajęcia wierzytelności była emerytura/renta zagraniczna, która była przedmiotem przekazu pocztowego. Tymczasem, przepis art. 92 u.p.e.a. dotyczy krajowych przekazów pocztowych. W tym zakresie doktryna prawa nie pozostawia pola do dyskusji - nie podważając w żadnym miejscu literalnego brzmienia przytoczonego przepisu. Zobowiązany otrzymywał przekazy zagraniczne od podmiotu C (C) w P. - były to więc przekazy zagraniczne. Wobec treści art. 92 upea stwierdzić zatem należy, że prowadzenie egzekucji z kwot będących przedmiotem zagranicznych przekazów pocztowych nie jest dopuszczalne. Zajęcie wierzytelności przez Organ było zatem w niniejszej sprawie niedopuszczalne. Ponadto, w przypadku stosowania art. 89 § 1 w zw. z art. 92 u.p.e.a., nawet w gdyby przyjąć, że zasadne jest zajęcie środków przekazywanych w ramach zagranicznego przekazu pocztowego (co samo w sobie jest nieuprawnione co zostało opisane wyżej) - za wierzyciela zajętej wierzytelności uważa się w tym przypadku adresata przekazu, a za dłużnika zajętej wierzytelności - placówkę pocztową w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, która obowiązana jest wypłacić kwotę przekazu adresatowi. Zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 15) Ustawy Prawo Pocztowe - placówka pocztowa to jednostka organizacyjna operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym. W niniejszej sprawie byłby to Urząd Pocztowy w Z.. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało jednak wysłane do siedziby Skarżącej. Skarżąca w rozumieniu art. 3 pkt 13) Ustawy Prawo Pocztowe jest "operatorem wyznaczonym", a nie "placówką pocztową". Stwierdzić zatem należy, że pismo dotyczące zajęcia wierzytelności zostało wysłane do "operatora pocztowego" w rozumieniu Ustawy Prawo Pocztowe, a nie do "placówki pocztowej" - co również stanowi o wadliwym zajęciu wierzytelności przez Organ. III. Dalej pełnomocnik podniósł, że przekazy pocztowe, które obejmowały kwoty opisane w skarżonym Postanowieniu zostały skierowane na adres zobowiązanego, Z., [...] - czyli pod inny adres niż wskazany w zajęciu wierzytelności. W zakresie procedur obowiązujących u Skarżącej w zakresie przekazów zagranicznych należy wskazać, że BCOF Dział Rozliczeń Obrotu Zagranicznego i Przekazów w B., w imieniu Poczty Polskiej zobowiązany jest do naliczania i odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy od przyznanej emerytury lub renty zagranicznej. W celu naliczenia podatku każdemu klientowi zakładana jest kartoteka w dedykowanym systemie, który to nalicza należny podatek. Aby poprawnie realizować nałożony obwiązek, w ślad za pierwszym przekazem dla danego klienta zostaje wysłane do niego "Oświadczenie" z prośbą o wypełnienie i odesłanie. Klient musi między innymi przekazać informację o swoim nr PESEL. W ślad za pierwszym świadczeniem do zobowiązanego zostało skierowane "Oświadczenie" pod adres taki sam jak wskazany w przekazach pocztowych. W "Oświadczeniu" zobowiązany wskazał inny adres zamieszkania niż adres widniejący na przekazach. Na adres zamieszkania wskazany w "Oświadczeniu", po zakończeniu każdego roku podatkowego jest wystawiany PIT-11 dla adresata i Urzędu Skarbowego w Z., natomiast przekazy są przesyłane przez nadawcę (C) na inny adres. BCOF nie może samodzielnie dokonać zmiany adresu na przekazie, kieruje przekazy do wypłaty zgodnie z dyspozycją nadawcy. Z kolei Regiony Sieci (w tym placówki pocztowe) są jednostkami wchodzącymi w skład Departamentu Sprzedaży, Biura Zarządzania Sprzedażą Klienta Detalicznego i pozostają wyłączone z procedury rozliczania emerytur/rent zagranicznych. Podsumowując wskazano, że zgodnie z obowiązującym schematem organizacyjnym Poczty Polskiej S.A. oraz przyjętym podziałem kompetencji, obsługą wierzytelności zajmują się inne jednostki PPSA niż te, które odpowiadają za odprowadzanie zaliczek na podatek dochodowy od przekazów emerytalno-rentowych. W związku z tym obszary te są niezależne i niepowiązane ze sobą w ramach struktury organizacyjnej. W związku z powyższym - Skarżąca nie była w stanie "wyłapać" przekazów pocztowych opisanych innym adresem niżli wskazanym w zajęciu wierzytelności i przekazać tych wierzytelności do organu, w tym zakresie me sposób pominąć rozmiaru działalności prowadzonej przez Skarżącą, który czyni niemożliwym rozważanie czy dana osoba o zbieżnym imieniu i nazwisku, ale mieszkająca pod innym adresem jest dłużnikiem organu czy nie. Rolą organu, który dysponuje wiedzą w zakresie danych adresowych poszczególnych obywateli jest wskazanie Skarżącej jako potencjalnemu dłużnikowi dłużników organu - wszelkich danych (w tym alternatywnych danych adresowych) osób uprawnionych z tytułu zajętych wierzytelności. Powyższe zyskuje dodatkowo na znaczeniu w świetle tego kto jest w rzeczywistości dłużnikiem w rozumieniu art. 92 u.p.e.a. Placówka pocztowa otrzymała zajęcie wierzytelności z wadliwym adresem zobowiązanego, więc nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. pełnomocnik stwierdził, że cała wyżej opisana argumentacja wprost prowadzi do konstatacji, że nieuprawione było również późniejsze zastosowanie przez organ tego przepisu. W istocie nie istniała zajęta skutecznie wierzytelność, albowiem bezprawne było jej wcześniejsze zajęcie z uwagi na szereg popełnionych przez organ błędów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Natomiast w myśl art. 89 § 3 tej ustawy jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. W świetle powyższego, nie może budzić wątpliwości, że skuteczność zawiadomień o zajęciu wierzytelności, zgodnie z przepisem art. 89 § 2 u.p.e.a., następuje z datą ich odbioru przez dłużnika zajętej wierzytelności. Zajęcie egzekucyjne to czynność organu egzekucyjnego w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podmiot do którego zajęcie jest kierowane staje się dłużnikiem zajętej wierzytelności pieniężnej, o której mowa w art. 89 § 1 u.p.e.a., z chwilą doręczenia mu stosownego zawiadomienia, w przypadku gdy wierzytelność, tj. uprawnienie do świadczenia pieniężnego istnieje i przysługuje dłużnikowi na podstawie określonego stosunku prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (przedawnienie, potrącenie itp.). Nieprzekazanie organowi egzekucyjnemu kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności musi mieć podstawę prawną. Natomiast powoływanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności np. na trudne położenie finansowe lub błędne przeświadczenie o prawidłowości swego działania albo inne okoliczności, które nie mają charakteru prawnego, lecz jedynie faktyczny nie usprawiedliwia nieprzekazania zajętych wierzytelności (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2017 r. II FSK 3576/16; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lipca 2016 r. I SA/GI140/16; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2018 r. I SA/GI1021/17). Natomiast w myśl art. 71b u.p.e.a. jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Poczcie Polskiej na podstawie zawiadomienia nr [...] z 9.03.2020 r. zostało doręczone skarżącej 18 marca 2020 r. W odpowiedzi na powyższe zajęcie Poczta Polska poinformowała, że uznaje zajęcie i przekazuje je do realizacji Naczelnikowi Urzędu Pocztowego Z. 1 w obszarze doręczeń, którego znajduje się wskazany punkt adresowy dotyczący zobowiązanego. Co więcej w toku tego zajęcia Poczta Polska była kilkukrotnie informowana o zmianie wysokości zajęcia, ale także kierowane do niej były ponaglenia. W odpowiedzi na te ponaglenia Poczta Polska poinformowała, że w przypadku nadejścia przekazu pocztowego (renty zagranicznej) na podany adres, zajęcie zostanie zrealizowane, brak przekazania kwoty wierzytelności świadczy o tym, że w okresie otrzymania zajęcia przekaz adresowany na zobowiązanego zamieszkałego w Z. na [...] nie nadszedł. Niezrozumiałym jest zatem twierdzenie skarżącej, że nie doszło do skutecznego zajęcia u dłużnika zajętej wierzytelności. Należy w tym miejscu przypomnieć, że przez placówkę pocztową należy rozumieć jednostkę organizacyjną operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym (art. 3 pkt 15 Prawa pocztowego). Operatorem pocztowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności pocztowej, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego). Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca, jako operator pocztowy, a zatem dłużnik zajętej wierzytelności uznała zajęcie i zobowiązała się do jego realizacji (przekazania do placówki pocztowej Urzędu Pocztowego Z. 1 – własnej jednostce organizacyjnej - celem realizacji). Zatem od dnia otrzymania zawiadomienia była zobowiązana do przekazywania wierzytelności do organu egzekucyjnego, a nie do rąk świadczeniobiorcy renty zagranicznej, czego nie uczyniła. Skarżąca nie kwestionuje przy tym, że zobowiązanemu były pomimo ww. zajęcia wypłacane świadczenia renty zagranicznej, jednakże twierdzi, że miał on inny adres. Należy zauważyć, że z treści art. 67 § 2 pkt 1 lit. a u.p.e.a. wynika, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera następujące dane zobowiązanego będącego osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu. Zatem zobowiązany jest identyfikowany zarówno przez jego miejsce zamieszkania, ale także inne dane osobowe, tj. poza imieniem i nazwiskiem – numer PESEL, NIP, a jeżeli zobowiązany takich danych nie posiada, imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju. Należy podkreślić, że Poczta Polska, jako płatnik, identyfikując klienta zobowiązana jest odnotować w systemie i uwzględnić inne adresy świadczeniobiorcy i przekazu tego samego świadczenia - będąc jednocześnie płatnikiem wypłacanego świadczenia. Jeżeli pomiędzy danymi z zajęcia dotyczącymi adresu zamieszkania, a tym złożonym na oświadczeniu niezgodność występuje, nie tylko skarżąca winna poinformować organ egzekucyjny o takim fakcie, czego także nie uczyniła, ale także uznać zmianę za niemającą wpływu na zajęcie. Zgodzić się bowiem należy z organami, że zobowiązany jest identyfikowany nie tylko ze względu na adres miejsca zamieszkania, ale innych cech indywidualnych (PESEL, NIP), które w sposób jednoznaczny identyfikują dany podmiot (osobę). Natomiast ten rodzaj przelewu (wierzytelności), która objęta była zajęciem z 9 marca 2020 r. nie stanowi każdego innego przelewu, ale wierzytelności przynależnej organowi egzekucyjnemu i z pewnością każda terenowa placówka urzędu pocztowego (w tym wypadku Urząd Pocztowy Z. 1) jest również zorganizowana w taki sposób, aby uwzględniać wierzytelności zajęte od innych przekazów i wykonywać obowiązek (zajęcie), które skarżąca uznała. Jest to wyłącznie kwestia organizacji nałożonych obowiązków na poszczególne podmioty, w tym świadczące usługi dostarczania przesyłek i przekazów. Tym bardziej, że strukturalnie Poczta Polska S.A. Region Sieci w K. przekazywała od momentu zajęcia wierzytelności wszystkie informacje i dokumenty do placówki terenowej odpowiedzialnej wprost za realizację przekazu zobowiązanemu w obszarze swoich doręczeń (pisma z: 23 marca 2020 roku, 17 czerwca 2020 roku, z 14 lutego 2023 roku). Zatem w świetle powyższego nie można zgodzić się ze skarżącą, że inny adres niż wskazany w zajęciu uniemożliwia realizację obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art.. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło